Vào năm 1457, tại vùng Savigny-sur-Étang thuộc Burgundy, nước Pháp, một con lợn nái cùng sáu con lợn con đã bị phát hiện bên cạnh thi thể không còn nguyên vẹn của cậu bé năm tuổi Jehan Martin. Thay vì xử lý nhanh chóng, chính quyền địa phương đã tổ chức một phiên tòa hình sự đầy đủ, với thẩm phán Nicolas Quarroillon chủ trì, công tố viên Huguenin Martin, chín nhân chứng và đao phủ Étienne Poinceau. Con lợn nái bị kết án tử hình, bị áp giải trên xe kéo khắp lãnh địa và treo cổ bằng hai chân sau. Sáu lợn con được trắng án vì thiếu bằng chứng.
Hơn 200 vụ án động vật thời Trung cổ
Các nhà nghiên cứu ghi nhận hơn 200 vụ án hình sự chính thức chống lại động vật ở châu Âu thời tiền hiện đại, bao gồm lợn, ngựa, chó, ốc sên và châu chấu. Lợn chiếm hơn một phần tư tổng số vụ và hơn một nửa số vụ tại Pháp. Lợn thời đó được thả rông, hung dữ như lợn rừng, nhanh và khỏe, ăn tạp mọi thứ kể cả thịt người. Nhà sử học Sven Gins từ Đại học Groningen giải thích: "Chúng ta quen với lợn hồng mềm mại, nhưng lợn thời Trung cổ gần với lợn rừng hơn, rất nhanh, rất khỏe và ăn mọi thứ, đôi khi bao gồm cả thịt người."
Hai nhánh tòa án: thế tục và giáo hội
Hệ thống tư pháp thời Trung cổ phân chia chức năng giữa tòa thế tục xử lý động vật nuôi gây hại và tòa giáo hội xử lý dịch bệnh tập thể. Tòa thế tục áp dụng quy trình hình sự đầy đủ từ bắt giữ đến hành quyết. Tòa giáo hội triệu tập tượng trưng sâu bọ, chỉ định luật sư bào chữa và đe dọa dứt phép thông công nếu không tuân lệnh. Các hồ sơ tư pháp ghi lại chi tiết chi phí giam giữ, vận chuyển và thù lao cho đao phủ từ Paris hay Chalon-sur-Saône.
Ý nghĩa xã hội của các phiên tòa động vật
Việc xét xử lợn không nhằm công nhận quyền động vật, mà là nghi thức tái lập trật tự xã hội. Một con lợn ăn thịt trẻ em đảo ngược thứ bậc do Thiên Chúa an định. Phiên tòa biến nạn nhân từ "con mồi" thành "nạn nhân tội ác", và con vật thành "tội phạm" bị trừng phạt công khai. Đồng thời, nó khẳng định quyền lực chính trị và luật pháp công cộng, ngăn chặn trả thù cá nhân. Con lợn nái không bao giờ được đặt tên, chỉ là tài sản vô danh phục vụ màn trình diễn công lý của con người.
