Ngày 9.7, đoàn về nguồn Ký ức vùng biên do ông Lê Văn Minh, Phó trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, dẫn đầu cùng khoảng 80 văn nghệ sĩ đã tham quan Khu di tích Nhà mồ Ba Chúc (An Giang) – di tích lịch sử cấp quốc gia, mở đầu hành trình về nguồn qua các địa danh lịch sử - văn hóa vùng biên giới Tây Nam.
Đoàn văn nghệ sĩ tham gia hành trình
Theo bà Đinh Thị Thanh Thủy, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, chuyến đi quy tụ nhiều văn nghệ sĩ có nhiều đóng góp cho đời sống văn học - nghệ thuật thành phố như NSƯT Lê Thiện, nhạc sĩ Lê Văn Lộc, NSND Hữu Quốc, nghệ sĩ Phạm Dương Mỹ Thu Huyền, Phượng Loan, Thanh Hằng, Mỹ Uyên, Bình Tinh, Chánh Trực, họa sĩ Trương Lộ, nghệ sĩ múa Phi Yến, nhà văn Nguyễn Đông Thức, đạo diễn Thanh Hiệp, ca sĩ Quốc Đại, nhà văn Nguyễn Thu Phương, nhà văn Tống Phước Bảo, nhà thơ Phan Tùng Sơn, MC Quỳnh Hoa... cùng các nhà báo theo dõi lĩnh vực văn hóa - văn nghệ.
Xúc động tại các di tích lịch sử
Đoàn tham quan khu di tích nhà mồ Ba Chúc - một di tích lịch sử cấp quốc gia của tỉnh An Giang, nơi lưu giữ những chứng tích tàn khốc của chiến tranh biên giới Tây Nam. Trưởng đoàn Lê Văn Minh cùng các văn nghệ sĩ dâng hương tưởng niệm, lắng lòng trước những câu chuyện về sự hy sinh của các thế hệ đi trước, thắp nén nhang tri ân những người đã khuất và thêm trân trọng giá trị của độc lập, hòa bình hôm nay.
Đoàn cũng nghe thuyết minh về cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam với nhiều câu chuyện xúc động, dâng hương tại Khu lưu niệm liệt sĩ Neáng Nghés (thường gọi là nàng Sa Rết), đồng thời tham quan chùa Tà Pạ để tìm hiểu nét kiến trúc, văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer.
Chất liệu thực tế cho những tác phẩm mới
Trước đó, ngày 8.7, đoàn Ký ức vùng biên đã viếng Nghĩa trang liệt sĩ Tam Nông (xã Phú Thọ, Đồng Tháp), dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hy sinh trong chiến tranh biên giới Tây Nam. Đúng dịp này, nghĩa trang cũng vừa tiếp nhận hơn 80 hài cốt liệt sĩ từ chiến trường Campuchia trở về với đất mẹ. Hình ảnh những cỗ linh cữu phủ quốc kỳ khiến nhiều văn nghệ sĩ không giấu được xúc động.
Lần đầu tham gia hành trình Ký ức vùng biên, nhà văn Hoài Hương - tác giả đoạt giải Tác giả xuất sắc tại Liên hoan Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc 2025 - cho biết đây là trải nghiệm đặc biệt và đầy ý nghĩa. Đồng hành cùng đoàn còn có nhạc sĩ Lê Văn Lộc, người từng tham gia chiến trường Campuchia giai đoạn 1976 - 1979, trở lại những địa danh gắn với ký ức một thời chiến.
Nhà văn Hoài Hương xúc động chia sẻ: "Đến viếng các liệt sĩ hy sinh trong chiến tranh biên giới Tây Nam, trong tôi dâng lên cảm giác nghẹn lòng khi chứng kiến hàng ngàn ngôi mộ với dòng chữ: Mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Không biết trong số những ngôi mộ ấy, có ai là đồng đội năm xưa của tôi nằm lại nơi đây".
Thắp nén nhang tri ân những người đã ngã xuống vì Tổ quốc, NSND Hữu Quốc lại nhớ đến người ông ngoại của mình. Anh bộc bạch: "Mộ gió của ông ngoại tôi nằm ở Nghĩa trang TP.HCM. Nhìn những phần mộ của các anh, tôi lại nhớ đến ông và thương mẹ mồ côi cha từ khi còn quá nhỏ. Dù từng đọc nhiều tư liệu qua sách báo, chỉ khi trực tiếp đến đây, chúng tôi mới cảm nhận rõ hơn sự hy sinh quá lớn của các thế hệ đi trước".
Nguồn cảm hứng sáng tạo
Theo NSND Hữu Quốc, những chuyến đi thực tế như vậy không chỉ giúp văn nghệ sĩ hiểu sâu hơn về lịch sử mà còn mang đến nguồn cảm hứng cho sáng tạo. Anh nói: "Đi để tận mắt chứng kiến và cảm nhận sẽ giúp tôi cùng đồng nghiệp có thêm chất liệu quý, có thêm cảm xúc để tạo nên những vở diễn, vai diễn chạm đến trái tim khán giả".
Ông Lê Văn Minh - Phó trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM và NSƯT Lê Thiện thắp hương tri ân các anh hùng liệt sĩ tại nghĩa trang.
Tham quan cột mốc biên giới
Tại cột mốc 240, đoàn được cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Thường Phước giới thiệu về hệ thống đường biên, kết quả phân giới, cắm mốc giữa Việt Nam và Campuchia, đồng thời tham quan khu vực sông tiếp giáp với nước bạn.
Lần đầu đồng hành cùng chương trình, nhà thơ quân đội Phan Tùng Sơn bày tỏ: "Sau chuyến đi, tôi tự hứa với lòng mình sẽ viết thêm những tác phẩm về sự hy sinh to lớn của đồng đội, về hình tượng người chiến sĩ nơi biên cương, để góp phần lan tỏa những giá trị của hòa bình và lòng yêu nước".
Chương trình nghệ thuật tri ân
Tối 9.7, tại Công viên văn hóa Võ Văn Kiệt (xã Ba Chúc, An Giang), đoàn văn nghệ sĩ sẽ tổ chức chương trình nghệ thuật với nhiều tiết mục đặc sắc nhằm tri ân các gia đình chính sách, trao quà cho trẻ em vùng biên, con nuôi của bộ đội biên phòng và con em cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ nơi tuyến đầu.
