Ký ức phóng viên Báo Việt Nam Độc lập: Chiếc xe đạp vượt đèo tác nghiệp
Báo Nhân Dân và UBND tỉnh Cao Bằng, Hội Nhà báo Việt Nam vừa phối hợp tổ chức tọa đàm “Báo Việt Nam Độc lập và dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam”, kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026) và hướng tới kỷ niệm 85 năm Ngày ra số đầu tiên của Báo Việt Nam Độc lập (1/8/1941 - 1/8/2026).
Trong không khí trang trọng của buổi tọa đàm, bà Nông Thị Tố Hoàn (nguyên phóng viên Báo Việt Nam Độc lập, nguyên Phó Ban Dân vận tỉnh Thái Nguyên) đã chia sẻ về sự gắn bó, trải nghiệm thực tế của mình. Bà được Ủy ban khu tự trị Việt Bắc tuyển về công tác ở Báo Việt Nam Độc lập khi còn rất trẻ (21 tuổi) và cử đi học 4 năm tại Trường đại học Báo chí khóa I (nay là Học viện Báo chí và Tuyên truyền). Sau đó, bà trở về tiếp tục hoạt động đến khi tờ báo giải thể vào ngày 11/3/1976.
Hơn 8 năm tác nghiệp tại Báo Việt Nam Độc lập, bà đã có nhiều kỷ niệm gắn với “thủ đô gió ngàn”. Lúc bấy giờ, điều kiện làm báo chưa phát triển, giao thông đi lại khó khăn, phóng viên đi thu thập tin tức không hề dễ dàng. Trong hoàn cảnh đó, bà Hoàn coi chiếc xe đạp của mình là một vật “may mắn”. Người phụ nữ nhỏ bé cùng phương tiện duy nhất ấy đã vượt đèo đến các bản làng để tác nghiệp.
Bà chia sẻ: “Kỷ niệm đáng nhớ nhất của tôi là chuyến công tác đến Chi Lăng (Lạng Sơn) để phản ánh phong trào hoạt động của phụ nữ địa phương. Khi qua đèo Đồng Bành tôi không may bị ngã, xây xước khắp người. Sau đó, tôi được các chị em ở Chi Lăng tận tình chăm sóc và giúp đỡ. Khi sức khỏe ổn định, tôi lại lên đường đến Hữu Lũng, tiếp tục viết về làng nghề thủ công, lan tỏa những hình ảnh lao động, sản xuất của người dân. Được phụ trách vùng Lạng Sơn, Cao Bằng nên tôi đi gần như hầu hết các huyện, đi đến đâu cũng được bà con tiếp đón và động viên”.
TRÁCH NHIỆM TRƯỚC NHÂN DÂN
Tiếp nối mạch nguồn từ Pác Bó, báo chí thời đại số vẫn mang trọng trách đồng hành cùng sự phát triển của địa phương, khơi dậy khát vọng vươn lên, quảng bá hình ảnh quê hương và tạo sự đồng thuận trong xã hội. Trên thực tế, công nghệ dù phát triển đến đâu cũng chỉ là công cụ hỗ trợ. Điều quyết định uy tín và sự sống còn của một cơ quan báo chí cách mạng hôm nay chính là bản lĩnh chính trị, tính chân thực và trách nhiệm xã hội trước nhân dân.
Từ trang báo in lăn tay đến báo chí thời đại số
Báo Việt Nam Độc lập do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 1/8/1941 tại Pác Bó, Cao Bằng ngay sau khi Người trở về nước, với sứ mệnh thúc giục nhân dân đoàn kết, chuẩn bị các điều kiện cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945. Đồng thời, phục vụ cho công tác tuyên truyền, vận động quần chúng, tờ báo chủ yếu sử dụng ngôn từ dễ hiểu, tranh minh họa và thơ ca để giác ngộ quần chúng. Từ những trang báo được in giữa núi rừng Việt Bắc trong hoàn cảnh gian khó, Báo Việt Nam Độc lập đã trở thành “tiếng kèn thức tỉnh dân tộc”, khơi dậy tinh thần yêu nước và truyền bá tư tưởng cách mạng sâu rộng tới nhân dân.
Cho đến nay, khi báo chí đang bước vào thời kỳ chuyển đổi số mạnh mẽ với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và các nền tảng công nghệ mới, những bài học từ tờ báo hơn 85 năm tuổi này vẫn vẹn nguyên giá trị thời sự. Theo đồng chí Tô Vũ Ninh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng, môi trường số đặt ra những yêu cầu khắt khe về “tốc độ, tính chính xác, khả năng tương tác và trải nghiệm đa nền tảng”. Thách thức này buộc các cơ quan báo chí phải đổi mới toàn diện từ tư duy quản trị, mô hình hoạt động đến quy trình sản xuất nội dung.
Để dòng chảy ấy không bao giờ ngắt quãng, di sản Báo Việt Nam Độc lập cần được bảo tồn bằng những hành động thực tế. Tại buổi tọa đàm, không khí làm báo thời xưa đã được tái hiện sinh động qua hoạt động trải nghiệm in Báo Việt Nam Độc lập bằng bản sáp. Hình ảnh các đồng chí lãnh đạo cùng các đại biểu trực tiếp trải nghiệm quy trình thô sơ năm xưa đã thể hiện sự trân trọng sâu sắc đối với quá khứ. Đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng khẳng định, tỉnh sẽ phối hợp chặt chẽ với Báo Nhân Dân và Hội Nhà báo Việt Nam để từng bước xây dựng các không gian trưng bày, nghiên cứu, giáo dục và trải nghiệm về Báo Việt Nam Độc lập.
Bài và ảnh: TRANG NHUNG, DƯƠNG MY, THÙY LINH
