Chiều 18/6, Ban Nội chính Trung ương tổ chức hội nghị thông báo kết quả phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tại hội nghị, phóng viên đã đặt câu hỏi với đại diện Bộ Công an về những phương thức, thủ đoạn mới nổi lên trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thời gian qua.
Kết quả xử lý tội phạm tham nhũng trong 6 tháng đầu năm
Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng - Người phát ngôn Bộ Công an cho biết, trong 6 tháng đầu năm, cơ quan chức năng đã xử lý 1.985 vụ án với 4.671 bị can về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ. Tinh thần đấu tranh là không có vùng cấm, không có ngoại lệ, đảm bảo đúng người, đúng tội, phục vụ tốt nhất cho đầu tư và phát triển.
Hai vấn đề nổi lên trong tội phạm tham nhũng
Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, có hai vấn đề nổi bật liên quan đến loại tội phạm này. Thứ nhất, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục xảy ra ở nhiều khu vực, đặc biệt trong triển khai dự án trọng điểm quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội và giải quyết thủ tục hành chính công. Điều này gắn liền với tinh thần xây dựng bộ máy kỷ luật, kỷ cương, liêm chính. Thứ hai, tình trạng tham nhũng tại các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân có xu hướng gia tăng, gây thất thoát tài sản nhà nước, xảy ra cả ở khu vực nhà nước lẫn tư nhân.
Các hành vi phổ biến bao gồm: nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ, tham ô tài sản, vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản nhà nước, vi phạm về đầu tư công và đấu thầu.
Năm thủ đoạn mới nổi
Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản đã chỉ ra 5 thủ đoạn chính:
- Thứ nhất: Cấu kết móc nối giữa đối tượng trong cơ quan nhà nước và ngoài xã hội, hình thành thông đồng xuyên suốt từ đầu tư, đấu thầu đến nghiệm thu, thanh quyết toán. Hình thành lợi ích nhóm, cài cắm tiêu chí kỹ thuật, nâng khống dự toán, can thiệp cho nhà thầu trúng thầu, sử dụng doanh nghiệp trung gian và “hệ sinh thái” để che giấu dòng tiền.
- Thứ hai: Lợi dụng nhiệm vụ cấp giấy phép và giải quyết thủ tục hành chính để thu thêm phí ngoài, liên quan đến tham nhũng vặt.
- Thứ ba: Lợi dụng quản lý tài sản, cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp và xử lý tài sản công để định giá thấp tài sản nhà nước, chuyển quyền sử dụng đất công, bán tài sản không qua định giá, đấu giá gây thất thoát.
- Thứ tư: Lợi dụng chuyển đổi số để che giấu tội phạm, sử dụng tin nhắn mã hóa, tài sản ảo, hồ sơ điện tử và giao dịch tài chính trực tuyến.
- Thứ năm: Lợi dụng các mô hình kinh doanh mới, tài sản mới để chiếm đoạt và trục lợi. Điển hình là mô hình bất động sản nghỉ dưỡng, sở hữu kỳ nghỉ, huy động vốn dự án. Công an Hà Nội đã khởi tố 21 vụ án liên quan 23 công ty và 187 đối tượng về hành vi này.
Giải pháp phòng chống
Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nhấn mạnh cần nhận diện sớm, đi trước tội phạm trên cơ sở bám sát các dấu hiệu hoạt động. Đồng thời, tăng cường phòng ngừa, xây dựng mô hình quản trị quốc gia liêm chính, kỷ luật công vụ gắn với kiểm soát quyền lực. Cần tập trung giải pháp mạnh mẽ với thủ đoạn mới trên không gian số, sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu và kết nối dữ liệu để phục vụ phòng ngừa, đấu tranh; đẩy mạnh tuyên truyền, phối hợp xây dựng văn hóa công vụ, văn hóa liêm chính trong hệ thống chính trị và nhân dân.
Bộ Công an cũng cảnh báo về mô hình 'hợp đồng kỳ nghỉ', nơi các đối tượng đưa ra lời quảng cáo hấp dẫn như kỳ nghỉ 5 sao, sang trọng, hứa hẹn chuyển nhượng dễ dàng hoặc sinh lời để lừa đảo. Người dân cần cảnh giác khi ký kết hợp đồng “Sở hữu kỳ nghỉ du lịch”.
