Với hy vọng dù chỉ là hình ảnh được tái hiện từ ký ức, tư liệu ít ỏi nhưng đó sẽ là món quà ý nghĩa gửi tới Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang, người hơn 60 năm mòn mỏi tìm hài cốt con trai liệt sỹ.
Phục dựng hình ảnh từ tư liệu gần như bằng 0
Sau khi bài viết “Day dứt chưa thể buông của Mẹ Việt Nam anh hùng 105 tuổi” kể về câu chuyện hơn 60 năm tìm hài cốt con trai của Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang (105 tuổi, trú tại phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) được báo Dân trí đăng tải đã nhận được nhiều sự quan tâm.
Được sự đồng ý của người thân mẹ Lang, phóng viên Dân trí đã kết nối với anh Dương Cao Thành (35 tuổi, trú tại tỉnh Phú Thọ, người nhiều năm phục dựng ảnh các liệt sỹ) để hỗ trợ phục dựng hình ảnh chân dung liệt sỹ Huỳnh Kinh Nhi (chồng mẹ Lang) và liệt sỹ Huỳnh Quang Thợ (con trai mẹ Lang).
Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang năm nay đã 105 tuổi (Ảnh: Hoài Sơn).
Theo ông Huỳnh Quang Thuyền (em trai liệt sỹ Huỳnh Quang Thợ), dù biết việc phục dựng chân dung người anh trai đã hy sinh cách đây hơn 60 năm là vô cùng khó khăn bởi không còn bất kỳ hình ảnh nào lưu lại. Tuy nhiên, ông vẫn muốn thử với hy vọng mẹ Lang có thể được nhìn thấy gương mặt con trai thêm một lần nữa.
“Ngày xưa chiến tranh loạn lạc, gia đình không có điều kiện lưu giữ hình ảnh. Đến nay mẹ cũng không còn nhớ rõ gương mặt anh Thợ nữa. Nhưng dù chỉ còn một tia hy vọng, chúng tôi vẫn muốn thử”, ông Thuyền chia sẻ.
Nhận lời hỗ trợ gia đình thông qua phóng viên Dân trí, anh Dương Cao Thành cho biết bản thân đã gắn bó với công việc phục dựng ảnh tri ân các gia đình liệt sỹ gần 5 năm. “Đây là công việc rất ý nghĩa đối với tôi. Mỗi lần giúp một gia đình có lại hình ảnh người thân đã hy sinh, tôi cảm thấy mình góp được một phần nhỏ để xoa dịu những mất mát do chiến tranh để lại”, anh Thành chia sẻ.
Tấm ảnh còn sót lại cùng Huân chương Độc lập của liệt sỹ Huỳnh Kinh Nhi, chồng Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang (Ảnh: Hoài Sơn).
Theo anh Thành, việc phục dựng hình ảnh chân dung liệt sỹ Huỳnh Kinh Nhi không quá khó do gia đình vẫn còn lưu giữ ảnh đen trắng. Tuy nhiên, phục dựng ảnh chân dung liệt sỹ Huỳnh Quang Thợ là thử thách vô cùng khó bởi không còn ảnh hay bất kỳ tư liệu trực tiếp nào.
Để thực hiện, anh sẽ dựa vào “tư liệu gián tiếp” là đặc điểm ngoại hình của những người thân trong gia đình hiện nay, chân dung liệt sỹ Huỳnh Kinh Nhi cùng những ký ức ít ỏi còn lại của mẹ Lang.
Anh Thành cho biết bức ảnh sau phục dựng không thể khẳng định chính xác hoàn toàn gương mặt liệt sỹ, nhưng hy vọng có thể tái hiện một phần những đường nét được cho là gần gũi nhất với người đã khuất.
Món quà tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng
Điều thôi thúc anh Thành nhận lời hỗ trợ là câu chuyện về mẹ Lang, người mẹ đã hiến dâng chồng và con trai cho Tổ Quốc nhưng đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt người con liệt sỹ.
Trên bàn thờ của liệt sỹ Thợ cũng không có di ảnh, không một kỷ vật để người mẹ già có thể ngắm nhìn hay ôm ấp mỗi khi nhớ thương. Mẹ chỉ có tấm Bằng Tổ Quốc ghi công liệt sỹ Huỳnh Quang Thợ.
Con trai của Mẹ là liệt sỹ Huỳnh Quang Thợ đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ (Ảnh: Hoài Sơn).
“Tôi làm ảnh cho nhiều Bà Mẹ Việt Nam anh hùng. Các Mẹ đều đã lớn tuổi. Có những Mẹ chưa từng được nhìn lại gương mặt chồng, con sau hàng chục năm. Nếu có thể giúp các Mẹ được nhìn thấy người thân thêm một lần nữa, đó là niềm hạnh phúc rất lớn đối với tôi”, anh Thành tâm sự.
Anh Thành cho biết những ngày tới quá trình phục dựng hai bức chân dung sẽ được triển khai, dự kiến hoàn thành trước tháng 7.
Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang có chồng là liệt sỹ Huỳnh Kinh Nhi hy sinh trong kháng chiến chống Pháp năm 1950. Những năm chiến tranh, gia đình Mẹ từng tham gia nuôi giấu cán bộ cách mạng.
Khoảng năm 1964, khi đang học đệ tam (cấp 3) anh Huỳnh Quang Thợ âm thầm viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Năm 1965, anh Thợ hy sinh tại chiến trường Núi Thành (tỉnh Quảng Nam cũ).
Chiến tranh kết thúc, đất nước thống nhất nhưng hơn 60 năm qua, mẹ Lang vẫn chưa tìm được hài cốt con trai. Dù có nguồn tin cho rằng liệt sỹ Thợ được chôn cất tại Nghĩa trang Liệt sỹ Tam Nghĩa nhưng chưa thể xác định chính xác vị trí.
Năm 2024, mẹ Lang được mời ra Hà Nội tham dự Hội nghị tri ân người có công với cách mạng và chương trình ra mắt "Ngân hàng gen liệt sỹ chưa xác định được thông tin và thân nhân liệt sỹ”. Mẹ Lang được lấy mẫu ADN và từ đó người mẹ trăm tuổi luôn hy vọng về ngày tìm được hài cốt con trai.



