Chiều 10.5, hơn 1.000 người đã tập trung về tu viện Khánh An (phường An Phú Đông, TP.HCM) để tham dự buổi pháp thoại với chủ đề "Thực hành chánh niệm và tỉnh thức trong cuộc sống" do tôn sư Thamthog Rinpoche, nguyên tu viện trưởng tu viện Namgyal - tu viện riêng của Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Ấn Độ, giảng dạy. Vị tôn sư bày tỏ sự bất ngờ khi thấy số lượng lớn người trẻ tham gia sự kiện.
Buổi pháp thoại không tập trung vào những giáo lý cao siêu mà xoay quanh các vấn đề gần gũi trong cuộc sống hiện đại như áp lực công việc, tổn thương từ những câu nói vô tình, hay cảm giác tự ti khi so sánh bản thân với người khác trên mạng xã hội. Những câu chuyện thực tế này đã thu hút sự chú ý của đông đảo người tham dự.
Áp lực cuộc sống hiện đại và tâm lý dễ tổn thương
Tôn sư Thamthog Rinpoche mở đầu buổi chia sẻ bằng lời nhận xét: "Chúng ta ai cũng muốn hạnh phúc, không ai muốn khổ đau. Nhưng nhiều khi chính cái tâm của mình lại tạo ra khổ đau cho mình." Ngài chỉ ra rằng cuộc sống hiện đại khiến con người dễ căng thẳng và bất an hơn bao giờ hết. Chỉ cần mở điện thoại mỗi sáng, họ đã bị cuốn vào áp lực, so sánh và đủ loại cảm xúc tiêu cực, khiến tâm trí không được nghỉ ngơi.
Nhiều học trò từng tìm đến tôn sư để giãi bày về sự mệt mỏi, mất ngủ do công việc, các mối quan hệ thay đổi, hay những bình luận tiêu cực trên mạng xã hội. "Có khi chỉ một câu nói thôi cũng đủ làm mình buồn cả ngày, mất ngủ cả đêm. Chúng ta nghĩ mình mạnh mẽ, nhưng thật ra nhiều lúc tâm mình rất dễ bị tổn thương", vị tôn sư chia sẻ.
Chánh niệm và sự tỉnh thức trong đời sống hàng ngày
Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, chánh niệm không phải là điều xa vời mà là khả năng nhận biết những gì đang diễn ra trong tâm mình ở từng khoảnh khắc. Khi giận, mình biết mình đang giận; khi buồn, mình biết mình đang buồn, thay vì để cảm xúc cuốn đi. Ngài cho rằng nhiều đau khổ không nằm ở hoàn cảnh mà đến từ cái tôi quá lớn. Chúng ta vui khi được khen, tổn thương khi bị chê, và nặng lòng khi thấy người từng làm mình đau khổ vẫn sống vui vẻ.
Tôn sư phân tích thêm: "Không ai thích nóng giận, nhưng khi cơn giận nổi lên, con người thường không còn làm chủ được chính mình. Họ cũng đáng thương lắm. Giống như một người đang bệnh thì cần được chữa trị, người đầy giận dữ và phiền não cũng đang cần được chữa lành. Khi hiểu điều đó, mình sẽ bớt trách người khác hơn."
Bình an từ sự "biết đủ"
Một trong những thông điệp quan trọng của buổi pháp thoại là hai chữ "biết đủ". Tôn sư Thamthog Rinpoche cho biết phần lớn bất an của con người ngày nay đến từ việc luôn cảm thấy thiếu thốn: thiếu tiền, thiếu thành công, hay chưa có cuộc sống đẹp như trên mạng xã hội. "Nhiều người càng lớn càng thấy mình mệt. Không phải vì thiếu ăn thiếu mặc, mà vì tâm lúc nào cũng thấy mình thua ai đó, thấy người khác hạnh phúc hơn mình", ngài nói.
Thay vì đưa ra những lời khuyên phức tạp, tôn sư thường hỏi nhẹ nhàng rằng trong nhà họ còn thiếu cơm ăn áo mặc không, còn nơi để ngủ không. "Nếu nhìn lại, chúng ta sẽ thấy mình thật ra vẫn còn rất may mắn. Cái tâm không biết đủ thì rất khó hạnh phúc. Nhà lớn hơn nữa cũng chưa chắc vui hơn, có nhiều tiền hơn nữa cũng chưa chắc ngủ ngon hơn", vị tôn sư chia sẻ.
Thượng tọa Thích Trí Chơn và thông điệp về sự buông bỏ
Trong phần chia sẻ sau đó, thượng tọa Thích Trí Chơn, viện chủ tu viện Khánh An, nhấn mạnh rằng sự mệt mỏi của con người hiện nay không chỉ đến từ áp lực cơm áo gạo tiền mà còn vì tâm trí luôn bị kéo đi quá xa khỏi hiện tại. Nhiều người để tâm mình bị cuốn theo thông tin, cảm xúc và những cuộc so sánh trên mạng xã hội. Những câu nói hay chuyện cũ đã qua từ lâu nhưng vẫn được giữ mãi trong lòng, khiến bản thân thêm mệt mỏi.
Thượng tọa giải thích rằng thực hành tỉnh thức không phải để trốn khỏi cuộc sống, mà để sống nhẹ nhàng hơn giữa những áp lực. Khi hiểu rằng mọi thứ đều vô thường, cảm xúc rồi cũng sẽ qua đi, con người sẽ bớt chấp trước và bớt làm khổ chính mình. "Có những người khổ không phải vì cuộc đời quá nặng, mà vì tâm mình ôm quá nhiều thứ. Một câu nói cũ, một chuyện buồn cũ hay một sự tổn thương cũ nếu giữ mãi trong lòng thì mình sẽ tự làm mình mệt thêm", thượng tọa chia sẻ.
Buổi pháp thoại kết thúc trong không khí trang nghiêm. Nhiều người trẻ vẫn ngồi lặng lẽ trong sân chùa, như tìm kiếm một khoảng bình yên để lòng mình bớt mệt và học cách quay về với chính mình. Tôn sư Thamthog Rinpoche, sinh năm 1951 tại Lithang, miền đông Tây Tạng, được Đức Đạt Lai Lạt Ma công nhận là hóa thân đời thứ XII của Thamthog Rinpoche từ năm 6 tuổi. Ngài từng là trụ trì tu viện Namgyal - tu viện riêng của Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Dharamsala (Ấn Độ), và là một vị thầy Phật giáo Tây Tạng có nhiều hoạt động giảng dạy và thiện nguyện trên thế giới.
