Hội vật làng Sình: Tiếng trống trăm năm vang vọng cố đô Huế
Ngày 26.2 (tức mùng 10 tháng giêng âm lịch), làng Sình thuộc phường Dương Nỗ, thành phố Huế đã tưng bừng tổ chức hội vật truyền thống với không khí lễ hội rộn ràng. Đây là một trong những hoạt động văn hóa đặc sắc được người dân địa phương duy trì, gìn giữ và phát huy suốt mấy trăm năm qua, bắt nguồn từ thời các chúa Nguyễn.
Hàng trăm khán giả từ khắp nơi đã chen chân vây kín sới vật, tạo nên một khung cảnh vô cùng náo nhiệt và đầy màu sắc. Tiếng trống hội vang lên rộn rã như thúc giục tinh thần thượng võ của các đô vật.
Lịch sử hình thành từ thời chúa Nguyễn
Theo các tư liệu lịch sử địa phương, làng Sình xưa kia vốn là bãi đất bồi do ba nhánh sông hợp lại tạo thành. Với địa thế bằng phẳng và rộng rãi, nơi đây đã được các chúa Nguyễn chọn làm địa điểm luyện tập võ thuật cho đội quân thiếu niên. Những thanh niên say mê các thế vật của các võ tướng đã tình nguyện gia nhập quân đội.
Sau nhiều năm tham gia chiến trận, khi chiến tranh kết thúc, người thiếu niên đó trở về làng lập gia đình và bắt đầu truyền dạy hình thức đấu vật cho con cháu trong nhà, vừa để rèn luyện sức khỏe vừa bảo tồn kỹ thuật. Về sau, người này được dân làng tôn vinh làm ông tổ của môn vật truyền thống.
Nghi lễ trang trọng và phần hội sôi động
Ngày nay, hội vật làng Sình được tổ chức trong đúng một ngày với hai phần riêng biệt: phần lễ và phần hội. Từ sáng sớm, không khí tại đình làng đã trở nên trang nghiêm với nghi thức vái tạ thành hoàng do các bậc cao niên và trưởng tộc thực hiện. Ngay sau đó, tiếng trống rộn rã báo hiệu phần hội chính thức bắt đầu, biến bãi đất trống thành một sới vật rực rỡ với cờ hoa và băng rôn.
Điểm độc đáo nhất của hội vật làng Sình chính là tính chất mở cửa. Theo lệ làng, bất kỳ ai – không nhất thiết phải là người địa phương – chỉ cần có đủ sức khỏe và niềm đam mê đều có thể đăng ký tham gia tranh tài. Năm nay, hội vật không phân chia theo hạng cân mà chỉ chia thành ba nhóm tuổi: thiếu nhi, thiếu niên và người lớn. Điều này tạo ra những cặp đấu kịch tính, đôi khi có sự chênh lệch rõ rệt về thể hình nhưng lại đầy bất ngờ nhờ yếu tố kỹ thuật điêu luyện.
Luật lệ truyền thống và tinh thần thượng võ
Về luật chơi, hội vật áp dụng nguyên tắc vật dân tộc truyền thống. Các đô vật mình trần, mặc quần cộc và thắt đai màu xanh hoặc đỏ để phân biệt. Để vượt qua vòng loại, mỗi đô vật phải giành chiến thắng tuyệt đối trước hai đối thủ theo quy định "lấm lưng, trắng bụng" – tức là phải vật cho đối phương ngã ngửa sao cho phần lưng chạm đất hoàn toàn.
Hội vật sẽ kết thúc khi tìm được người chiến thắng cuối cùng sau các vòng bán kết và chung kết. Tuy nhiên, giá trị để lại không chỉ là danh hiệu. Đối với người dân cố đô, ngày hội là dịp để trai tráng rèn luyện lòng dũng cảm, sự mưu trí và sự tự tin. Quan trọng hơn cả, tiếng trống hội làng Sình mang theo lời cầu nguyện cho một năm mới "dân khỏe, làng yên, mùa màng tươi tốt" và hạnh phúc đến với mọi người.
Những khoảnh khắc đáng nhớ tại sới vật
Những thanh niên trai tráng mình trần, thắt đai xanh – đỏ đã so tài kịch tính trên sới vật. Một đòn đánh quyết định khiến đối phương "lấm lưng, trắng bụng" trong tiếng reo hò cổ vũ nhiệt tình của khán giả. Khán giả hào hứng theo dõi từng trận đấu, trong khi tiếng trống rộn rã vang lên theo từng động tác kỹ thuật. Đặc biệt, nhiều đô vật đã khéo léo sử dụng các miếng đánh hiểm để quật ngã đối thủ to khỏe hơn mình, chứng minh rằng kỹ thuật đôi khi quan trọng hơn thể lực.
Cảm xúc của người con xa xứ
Chị Đinh Thùy Trang (47 tuổi), một kiều bào định cư tại Canada, đã chia sẻ niềm vui khi lần đầu tiên sau nhiều năm xa quê được chứng kiến không khí hội làng. "Dù sống ở nước ngoài lâu năm, tôi vẫn luôn nhớ về tiếng trống hội quê mình. Trở về Huế đúng dịp mùng 10 tháng giêng, nhìn thấy các bạn trẻ thi đấu hết mình nhưng vẫn giữ tinh thần thượng võ, không ra đòn nguy hiểm, tôi thấy rất tự hào. Đây không chỉ là một trò chơi, mà là linh hồn của làng xã quê hương, giúp những người xa xứ như tôi cảm nhận được nguồn cội rõ nhất", chị Trang bày tỏ.
Hội vật làng Sình không chỉ là một hoạt động thể thao truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa, kết nối quá khứ với hiện tại và gìn giữ những giá trị tinh thần quý báu cho thế hệ tương lai.
