Hội thảo khoa học do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đăng cai tổ chức, phối hợp cùng các đơn vị liên quan thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, đã diễn ra thành công tốt đẹp. Điểm nhấn đặc biệt của sự kiện là việc hội thảo được tổ chức ngay sau Lễ kỷ niệm 120 năm truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội, với sự hiện diện và phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Điều này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng và Nhà nước đối với giáo dục đại học, khoa học công nghệ và vai trò của Đại học Quốc gia Hà Nội trong chiến lược phát triển quốc gia.
Đồng chủ trì và thành phần tham dự
Hội thảo do PGS, TS Bùi Thế Duy - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội; GS, TSKH Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội; và GS, TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đồng chủ trì. Sự kiện quy tụ khoảng 300 đại biểu, bao gồm lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; đối tác quốc tế, đại sứ quán, tổ chức nghiên cứu; cùng nhiều trường đại học uy tín trong và ngoài nước, các giáo sư, nhà khoa học, sinh viên và cựu sinh viên tiêu biểu.
Phát biểu khai mạc của Giám đốc Bùi Thế Duy
Phát biểu khai mạc, Giám đốc Bùi Thế Duy nhấn mạnh việc nhìn lại lịch sử 120 năm không chỉ để tri ân quá khứ mà quan trọng hơn là xác định con đường phát triển tương lai. Ông cho biết, ngay từ những ngày đầu, Đại học Đông Dương đã mang dáng dấp của một mô hình đại học hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực với các ngành y dược, khoa học, xây dựng, văn chương... và các chương trình đào tạo được công nhận tương đương chuẩn Pháp, thể hiện tính quốc tế và trình độ học thuật cao từ rất sớm. Ông cũng nhấn mạnh truyền thống gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học, giá trị đã hình thành từ hơn một thế kỷ trước và tiếp tục là nền tảng cốt lõi trong chiến lược phát triển hiện nay.
Xuyên suốt lịch sử, Đại học Quốc gia Hà Nội luôn là nơi hun đúc nhiều thế hệ nhà khoa học, trí thức, chuyên gia và lãnh đạo cho đất nước. Dù trong chiến tranh hay hòa bình, các thế hệ cán bộ, giảng viên, sinh viên luôn mang tinh thần yêu nước, trách nhiệm quốc gia và khát vọng cống hiến. Giám đốc Bùi Thế Duy khẳng định, những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ kỷ niệm đã mở ra giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi hành động quyết liệt, thực chất và đột phá hơn. Các nghị quyết chiến lược của Đảng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục đào tạo đang tạo nền tảng chính trị, thể chế và nguồn lực quan trọng để Đại học Quốc gia Hà Nội bứt phá, khẳng định vai trò trung tâm tri thức hàng đầu quốc gia.
Chủ đề và nội dung hội thảo
Với chủ đề “Truyền thống 120 năm đào tạo tinh hoa”, hội thảo tập trung làm rõ lịch sử Đại học Đông Dương và sự phát triển của giáo dục đại học Việt Nam; cơ sở lý luận và thực tiễn của mô hình đại học tinh hoa; vai trò của đại học tinh hoa trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; đổi mới giáo dục đại học trong bối cảnh chuyển đổi số và toàn cầu hóa; đồng thời kết nối truyền thống và hiện đại, mở rộng hợp tác trong và ngoài nước trong đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ mũi nhọn và tư vấn chính sách đỉnh cao.
GS, TSKH Vũ Minh Giang đã tóm tắt 7 nhiệm vụ trọng tâm chiến lược mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo. Hội thảo là diễn đàn trao đổi khoa học liên ngành giữa các nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia trong nước và quốc tế; cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao tri thức và hội nhập quốc tế của giáo dục đại học Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Các phiên chuyên đề
Hội thảo được tổ chức theo hai phiên chuyên đề. Phiên thứ nhất, “Di sản học thuật và truyền thống đào tạo nhân tài quốc gia”, tập trung phân tích giá trị học thuật của Đại học Đông Dương và dấu ấn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội trong phát triển khoa học cơ bản, đào tạo nhân tài. Phiên thứ hai, “Đại học Quốc gia Hà Nội – Đại học tinh hoa, phụng sự quốc gia trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế”, làm rõ vai trò tiên phong của Đại học Quốc gia Hà Nội trong đào tạo tinh hoa và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Nhiều tham luận tiêu biểu đã được trình bày, như: “Đại học Quốc gia Hà Nội - từ truyền thống vẻ vang đến phát triển kinh tế giáo dục đào tạo trong kỷ nguyên mới” của PGS, TS Phạm Minh Chính; “Từ Đại học Đông Dương đến bước chuyển mình của Đại học Quốc gia Hà Nội trong kỷ nguyên mới” của GS, TSKH Vũ Minh Giang; “Từ Đại học Tổng hợp Hà Nội đến Đại học Quốc gia Hà Nội - sự tiếp nối, thăng hoa truyền thống 120 năm vẻ vang” của GS, TS Phùng Hữu Phú; cùng nhiều tham luận về nuôi dưỡng tài năng khoa học và vai trò của đào tạo tinh hoa.
Giá trị và định hướng phát triển
Một trong những giá trị quan trọng mà hội thảo khẳng định là vai trò đặc biệt của giáo dục đại học trong việc phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài. Từ truyền thống “hiền tài là nguyên khí quốc gia” đến các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, đều thể hiện sự nhất quán trong tư duy chiến lược về phát triển con người và tri thức.
Nhiều đại biểu đã đề xuất các định hướng quan trọng cho sự phát triển của Đại học Quốc gia Hà Nội trong thời gian tới: tiếp tục xây dựng môi trường học thuật khai phóng, sáng tạo và nhân văn; phát triển mạnh các ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược và khoa học liên ngành; thúc đẩy chuyển giao tri thức phục vụ phát triển đất nước; đẩy mạnh quốc tế hóa giáo dục đại học; đồng thời giữ gìn bản sắc và giá trị truyền thống của nền đại học tinh hoa Việt Nam.
