Hai di tích quốc gia đặc biệt mới được công nhận tại Bắc Ninh và Quảng Ngãi
Theo Quyết định mới đây, hai di tích đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, bao gồm Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tại phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum tại phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi. Đây là sự ghi nhận quan trọng cho những giá trị văn hóa, lịch sử và cách mạng của các địa điểm này.
Quần thể di tích Thổ Hà: Bảo tồn nghệ thuật kiến trúc cổ
Quần thể di tích Thổ Hà tọa lạc tại trung tâm làng cổ Thổ Hà, một trong những làng cổ đặc trưng của đồng bằng Bắc Bộ. Công trình này bao gồm Đình Thổ Hà, chùa Thổ Hà (Đoan Minh Tự) và từ chỉ (văn chỉ) Thổ Hà, thể hiện giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc và điêu khắc.
Trải qua nhiều thế kỷ, quần thể di tích này lưu giữ nguyên vẹn các mảng chạm khắc từ thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII - XVIII) và thời Nguyễn (thế kỷ XIX), phản ánh sự chuyển giao, tiếp biến và kế thừa trong loại hình kiến trúc và nghệ thuật qua các giai đoạn lịch sử.
Gắn liền với không gian di tích là lễ hội dân gian truyền thống diễn ra vào ngày 20 và 21 tháng Giêng, với quy mô lớn và nhiều giá trị văn hóa tiêu biểu. Hằng năm, vào ngày 7 tháng Giêng (lễ Thánh Sư) và 14/8 âm lịch (Thu tế), người dân Thổ Hà thành kính dâng hương, hoa để tri ân đức Khổng Tử và các bậc tiên hiền tại từ chỉ.
Nhà ngục Kon Tum: Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng
Nhà ngục Kon Tum được thực dân Pháp xây dựng vào năm 1930, là một mắt xích quan trọng trong hệ thống nhà tù Đông Dương, chuyên giam giữ các chiến sĩ yêu nước và tù nhân chính trị. Sau khi hoàn thành, nơi đây trở thành địa điểm giam cầm nhiều chiến sĩ cách mạng.
Dù phải chịu đựng cực hình, các chiến sĩ vẫn giữ vững tinh thần cách mạng, bí mật tổ chức đấu tranh trong lao tù, với nhiều người đã anh dũng hy sinh. Hiện nay, di tích tọa lạc trên đường Trương Quang Trọng, tại trung tâm phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi, và được coi là một địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Năm 1990, Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum đã được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.
Quản lý và bảo vệ di tích
Theo Quyết định, khu vực bảo vệ di tích được xác định dựa trên Biên bản và Bản đồ các khu vực bảo vệ trong hồ sơ xếp hạng. Phó Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cho Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp nơi có di tích thực hiện việc quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.
Các cơ quan này chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu, nội dung và hồ sơ di tích đề nghị xếp hạng, đảm bảo bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích quốc gia đặc biệt này.
