Hai ngôi chùa cổ bên hồ Tây: Điểm đến tâm linh và vãn cảnh nghìn năm tuổi
Nằm ven hồ Tây thơ mộng của thủ đô Hà Nội, chùa Vạn Niên và chùa Tảo Sách là hai di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, thu hút đông đảo người dân và du khách đến vãn cảnh, cầu nguyện, đặc biệt trong những dịp lễ Tết. Với kiến trúc cổ kính và bề dày lịch sử hàng trăm năm, hai ngôi chùa này không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng mà còn là điểm đến du lịch tâm linh nổi tiếng.
Chùa Vạn Niên: Di tích nghìn năm với kiến trúc thời Nguyễn
Chùa Vạn Niên tọa lạc tại số 364 đường Lạc Long Quân, phường Tây Hồ, được xây dựng từ năm 1011 dưới thời vua Lý Thái Tổ, ngay sau khi kinh đô được dời từ Hoa Lư ra Thăng Long. Trải qua hơn 1.000 năm tồn tại với nhiều lần trùng tu, ngôi chùa hiện mang đậm phong cách kiến trúc thời Nguyễn, có hình chữ Đinh, bao gồm các hạng mục chính như tam quan, tiền đường, chính điện, nhà Mẫu và nhà Tổ.
Kiến trúc gỗ truyền thống của chùa Vạn Niên thể hiện rõ nét văn hóa phương Đông, với các chi tiết chạm khắc tinh xảo trên cột kèo, nhà Tăng và cổng Tam Quan. Hiện nay, chùa bảo tồn hơn 40 pho tượng tròn, bao gồm tượng Phật, tượng Mẫu và tượng Tổ, trong đó nhiều bức có niên đại từ thời Lý. Đặc biệt, tượng Phật Thích Ca nguyên khối, cao hơn 1,3 mét và nặng 600 kg, được chế tác từ ngọc tự nhiên, là một trong những bảo vật quý giá.
Chùa thờ Phật và thờ Mẫu, với 5 gian và 3 gian bảo điện, các nếp nhà được xây dựng hướng Đông. Năm 1996, chùa Vạn Niên được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Vào dịp Tết Bính Ngọ, chùa thường tổ chức hoạt động gói bánh chưng để chia sẻ yêu thương với người nghèo, gia đình chính sách, người già neo đơn và trẻ em mồ côi, tạo không khí ấm áp, sum vầy.
Chùa Tảo Sách: Di tích thế kỷ 15 với kiến trúc pha trộn độc đáo
Cách chùa Vạn Niên khoảng 300 mét, chùa Tảo Sách nằm tại số 386 Lạc Long Quân, phường Tây Hồ. Ngôi chùa được dựng vào thế kỷ 15 dưới thời Lê, trên nền một ngôi nhà do Hoàng tử Uy Linh Lang, con trai thứ 7 của Vua Trần Thánh Tông, cho xây dựng làm nơi đọc sách và ngâm vịnh thi phú.
Kiến trúc của chùa Tảo Sách là sự pha trộn giữa phong cách Trung Hoa và cung đình Huế, với các hạng mục chính như tam quan, tiền đường, chính điện, đài kỷ niệm, nhà Mẫu, nhà Tổ và nhà khách. Tòa tiền đường có 4 cột vuông đá xanh đỡ mái hiên, được chạm khắc đề tài tứ quý "Tùng - Cúc - Trúc - Mai", trong khi chân cột tạo kiểu tứ diện với hình hoa sen.
Chính điện bài trí nhiều tượng Phật, bao gồm A Di Đà Tam tôn, Tam thế Phật, Thích Ca Mâu Ni, Quan Âm tọa sơn và Quan Âm tống tử. Nhà Mẫu thờ Tam tòa Thánh Mẫu, Ngũ vị Tôn ông và một tháp chuông nhìn ra hồ Tây. Đặc biệt, chùa có tượng Tam Thế Phật gồm A Di Đà, Quán Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát, được tạc bằng đá trắng.
Chùa Tảo Sách còn lưu giữ nhiều tư liệu Hán Nôm và di vật nghệ thuật như câu đối, bức đại tự, chuông và các pho tượng. Năm 2011, chùa bị hỏa hoạn thiêu rụi toàn bộ nhà Tam bảo rộng 150 mét vuông, nhưng đã được Thượng tọa trụ trì Thích Nguyên Hạnh cùng Phật tử phục dựng lại theo kiến trúc cũ, với tháp chuông mới cao 15 mét, 3 tầng và 12 mái. Năm 1993, chùa được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Là một phần của quần thể chùa, đình, phủ, miếu nổi tiếng nhìn ra hồ Tây, chùa Tảo Sách giữ được vẻ cổ kính, trang nghiêm, thu hút du khách và sĩ tử đến vãn cảnh, đọc sách. Chùa còn là nơi tập trung của hội Hoa Nghiêm, một nhóm Phật giáo chuyên tổ chức các hoạt động từ thiện.
