Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo thông tin được xem là chìa khóa quan trọng để khơi dậy nội lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Việc thu hẹp khoảng cách về thông tin không chỉ giúp người dân tiếp cận kiến thức, khoa học kỹ thuật mà còn nâng cao dân trí, tạo động lực vươn lên thoát nghèo bền vững.
Thực trạng nghèo thông tin ở vùng dân tộc thiểu số
Hiện nay, nhiều vùng dân tộc thiểu số và miền núi vẫn còn tình trạng thiếu hụt thông tin trầm trọng. Hạ tầng viễn thông, internet chưa phát triển đồng đều, nhiều bản làng chưa có sóng điện thoại hoặc kết nối mạng yếu. Bên cạnh đó, tỷ lệ người dân biết sử dụng các thiết bị thông minh còn thấp, dẫn đến việc tiếp cận thông tin về chính sách, thị trường, khoa học kỹ thuật gặp nhiều khó khăn.
Nguyên nhân của tình trạng thiếu thông tin
Một số nguyên nhân chính bao gồm: địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt, chi phí đầu tư hạ tầng cao; trình độ dân trí hạn chế, nhiều người không biết chữ hoặc không thành thạo tiếng phổ thông; nguồn lực đầu tư cho công tác thông tin truyền thông còn hạn chế. Ngoài ra, nội dung thông tin chưa phù hợp với nhu cầu và đặc thù văn hóa của đồng bào cũng là một rào cản lớn.
Tác động của giảm nghèo thông tin đến phát triển bền vững
Giảm nghèo thông tin không chỉ đơn thuần là cung cấp thiết bị hay kết nối mạng, mà còn là quá trình trang bị kiến thức, kỹ năng để người dân tự chủ trong cuộc sống. Khi có thông tin, đồng bào có thể nắm bắt chính sách hỗ trợ của Nhà nước, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm, từ đó nâng cao thu nhập.
Bên cạnh đó, thông tin còn giúp nâng cao nhận thức về y tế, giáo dục, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai. Nhờ đó, chất lượng cuộc sống được cải thiện, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.
Khơi dậy nội lực từ thông tin
Giảm nghèo thông tin khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường của đồng bào dân tộc thiểu số. Khi được tiếp cận thông tin đầy đủ, người dân có thể chủ động tìm hướng đi riêng, phát huy lợi thế địa phương, bảo tồn bản sắc văn hóa kết hợp với phát triển kinh tế. Nhiều mô hình du lịch cộng đồng, sản xuất nông sản đặc sản đã ra đời nhờ sự hỗ trợ của thông tin và chuyển đổi số.
Giải pháp đẩy mạnh giảm nghèo thông tin
Để thực hiện hiệu quả giảm nghèo thông tin, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và địa phương. Trước hết, ưu tiên đầu tư hạ tầng viễn thông, phủ sóng internet đến các vùng sâu, vùng xa. Đồng thời, đào tạo kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Các chương trình truyền thông cần được thiết kế phù hợp với văn hóa, ngôn ngữ của từng dân tộc, sử dụng đa dạng hình thức như phát thanh, truyền hình, tờ rơi, mạng xã hội. Bên cạnh đó, cần phát triển các ứng dụng, nền tảng số cung cấp thông tin hữu ích về nông nghiệp, y tế, giáo dục, thị trường...
Nhà nước cũng cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ viễn thông, internet tại vùng khó khăn; hỗ trợ thiết bị thông minh cho hộ nghèo, hộ cận nghèo. Công tác giảm nghèo thông tin phải gắn với các chương trình giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới.
Giảm nghèo thông tin là giải pháp căn cơ để khơi dậy nội lực vùng dân tộc thiểu số và miền núi, giúp đồng bào vươn lên thoát nghèo, hòa nhập cùng sự phát triển chung của đất nước.
