Nhiều bệnh nhân trị nám gặp biến chứng vì kỳ vọng vào phương pháp "sạch nám nhanh". Họ tìm đến kem bôi làm trắng cấp tốc, laser giá rẻ, peel da mạnh hoặc thủ thuật không được đánh giá đầy đủ. Khi da tổn thương, việc điều trị không chỉ làm mờ nám mà còn phục hồi nền da đã bị can thiệp sai cách.
Không nên điều trị nám bằng công thức chung
BSCKII Nguyễn Tiến Thành cho rằng điều trị nám chuẩn y khoa không bắt đầu bằng câu hỏi "dùng máy gì" hay "bôi thuốc gì". Việc đầu tiên là xác định tình trạng nám, mức độ sắc tố, nền da, tiền sử điều trị và yếu tố tái phát. Cùng là nám nhưng mỗi bệnh nhân có nguyên nhân khác nhau: sau sinh, rối loạn nội tiết, dùng thuốc, tiếp xúc nắng hoặc chăm sóc da sai cách. Có trường hợp nám trên nền da khỏe, nhưng cũng có bệnh nhân da mỏng, yếu, kích ứng, giãn mạch hoặc viêm đỏ do mỹ phẩm không phù hợp.
Bác sĩ không thể chỉ nhìn thấy mảng sạm rồi đưa phác đồ giống nhau cho tất cả. Với nền da viêm, mục tiêu đầu tiên là làm dịu da, phục hồi hàng rào bảo vệ và kiểm soát kích ứng. Nhiều bệnh nhân tự điều trị bằng sản phẩm không rõ thành phần, ban đầu da sáng nhanh, bong tróc nhưng sau đó mỏng, đỏ, nổi mụn li ti, rát và sạm trở lại.
BS Thành chia sẻ: "Điều trị nám không khó ở số lượng công nghệ, mà khó ở chọn đúng thời điểm, chỉ định và mức độ can thiệp cho từng làn da." Quy trình chuẩn gồm: đánh giá da, xác định loại nám và mức độ sắc tố, phục hồi nền da, chọn thuốc bôi hoặc thủ thuật phù hợp, theo dõi đáp ứng và duy trì kết quả. Mỗi bước không thể rút ngắn vì người bệnh muốn kết quả nhanh.
Kinh nghiệm 15 năm đồng hành cùng bệnh nhân nám
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành có hơn 15 năm kinh nghiệm trong chuyên ngành da liễu, đặc biệt với nhóm bệnh lý sắc tố da như nám, rám má và tăng sắc tố sau viêm. Ông từng thực hiện luận văn Chuyên khoa II về kết quả điều trị rám má bằng Laser QS YAG kết hợp bôi chế phẩm 4 n butylresorcinol và Tranexamic Acid. Ông coi nám là bệnh lý sắc tố cần chẩn đoán, phân loại và điều trị theo phác đồ y khoa, không chỉ là vấn đề thẩm mỹ.
BS Thành nhấn mạnh: "Laser không phải là cây đũa thần xóa nám, mà là công cụ y khoa cần dùng đúng người, đúng thời điểm và đúng mức độ." Nhiều ca bệnh trở nên phức tạp vì can thiệp quá mạnh: sau peel hoặc vi kim xuất hiện đỏ rát, chảy dịch, tăng sắc tố; sau laser không đúng chỉ định bị loang màu, giảm sắc tố hoặc sẹo. "Điều trị làn da đã tổn thương vì làm đẹp sai cách khó hơn nhiều so với nám ban đầu. Bác sĩ phải từng bước phục hồi nền da, kiểm soát viêm rồi mới cải thiện sắc tố. Nếu nóng vội, bệnh nhân sẽ rơi vào vòng luẩn quẩn điều trị sai rồi sửa sai."
Với thế mạnh về laser sắc tố da, BS Thành cho rằng hiệu quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào thiết bị. Cùng công nghệ laser, kết quả khác nhau tùy người chỉ định, thực hiện, thông số và chăm sóc sau điều trị. Chuyên môn bác sĩ da liễu đóng vai trò then chốt trong quyết định có dùng laser hay không, dùng ở giai đoạn nào và phối hợp phương pháp nào.
