Nghi lễ chui tượng ngựa Xích thố cầu may mắn tại chùa Ông TP HCM dịp Tết
Trưa mùng 4 Tết (20/2), hàng trăm người đã đổ về chùa Ông, tọa lạc tại phường Chợ Lớn, TP HCM, để thực hiện nghi thức tâm linh độc đáo: chui qua bụng tượng ngựa Xích thố, cầu mong may mắn và tài lộc trọn năm. Ngôi chùa cổ kính này, còn được biết đến với tên gọi Miếu Quan Đế hoặc Hội quán Nghĩa An, do cộng đồng người Triều Châu và Hẹ xây dựng vào khoảng thế kỷ 19, với một số tài liệu ghi nhận từ năm 1840.
Tín ngưỡng linh thiêng gắn liền với Quan Công
Chùa Ông thờ Quan Công (hay Quan Thánh đế quân), một nhân vật lịch sử thời Tam Quốc nổi tiếng với tấm lòng trung nghĩa và chí khí anh hùng. Theo quan niệm của người Hoa, Quan Công cùng con ngựa Xích thố của ông rất linh thiêng, mang lại phước lành cho những ai thành tâm cầu nguyện.
Bà Lý Cẩm Cúc, 65 tuổi, một người thường xuyên đến chùa, chia sẻ: "Với người Hoa, Quan Công cùng con Xích thố rất linh thiêng. Chui qua bụng và nghe tiếng chuông vang vọng sẽ đem lại may mắn cả năm". Sau khi chui đủ số vòng theo ước nguyện, nhiều người còn rung chuông trước cổ ngựa hoặc sờ, vuốt thân hình tượng để tăng thêm phần linh ứng.
Nghi thức truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ
Anh Trần Vinh Phong, 40 tuổi, sống gần chùa, cho biết từ nhỏ anh đã quen với việc đến đây vào dịp rằm và Tết để lễ bái. "Tôi đưa con theo để bé hiểu thêm về tín ngưỡng ý nghĩa của cộng đồng người Hoa", anh nói. Ngoài nghi thức chui ngựa, nhiều người còn vái lạy hoặc thì thầm những lời nguyện cầu trước các tượng Xích thố khác trong gian thờ.
Một số khách thập phương còn thực hiện nghi thức vuốt tay vào tượng Mã Thầu Tướng Quân (hay Mã Đầu Tướng Quân), người từng chăm sóc ngựa của Quan Công, để cầu bình an. Dòng người xếp hàng chờ chui qua tượng ngựa sau khi thắp hương đủ các điện, tạo nên không khí nhộn nhịp đặc trưng của ngày Tết.
Kiến trúc và các hoạt động văn hóa đặc sắc
Chùa Ông có kiến trúc tổng thể hình chữ khẩu, diện tích khoảng 4.000 m2, bao gồm các hạng mục như tiền điện, sân thiên tỉnh, nhà hương, chính điện và văn phòng hội quán. Chính điện, nơi đặt gian thờ Quan Thánh, là khu vực hành lễ quan trọng nhất. Sau khi khấn vái, nhiều người còn thực hiện nghi thức châm dầu, với ý nghĩa cầu mong mọi sự suôn sẻ và ánh sáng trí tuệ luôn tỏa sáng.
Bà Nguyễn Tiên, 64 tuổi, giải thích: "Dầu mang ý nghĩa mọi sự suôn sẻ, ngọn đèn cháy liên tục tượng trưng cho ánh sáng trí tuệ và phúc đức không dứt". Những ngày Tết, trong sân chùa còn diễn ra các tiết mục Triều kịch, một loại hình nghệ thuật truyền thống gắn liền với cộng đồng người Hoa từ vùng Triều Châu tại Chợ Lớn.
Di tích quốc gia thu hút du khách
Chùa Ông không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là điểm tham quan nổi tiếng ở TP HCM. Năm 1993, công trình này đã được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Hàng năm, vào ngày vía Quan Thánh Đế Quân (13 tháng Giêng và 24/6 âm lịch), chùa tổ chức các lễ cúng quan trọng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.
Sự kết hợp giữa kiến trúc cổ kính, nghi lễ tâm linh độc đáo và các hoạt động văn hóa phong phú đã biến chùa Ông thành một biểu tượng văn hóa đặc sắc, góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống của cộng đồng người Hoa tại TP HCM.
