Thạch Trần Bạch Long (29 tuổi, quê Vĩnh Long) vừa nhận bằng thạc sĩ ngành tâm lý vào năm 2026, đánh dấu hành trình hơn 10 năm theo đuổi con đường học tập dù mắc bệnh bạch tạng với thị lực chỉ khoảng 1/10 và làn da luôn phải tránh nắng. Câu chuyện của anh đang lan tỏa trên mạng xã hội, truyền cảm hứng cho nhiều người.
Từ cậu bé phải đứng sát bảng đến tấm bằng thạc sĩ
Anh Long là người Khmer, từ nhỏ nói tiếng Khmer thành thạo trước khi học tiếng Việt. Sinh ra đã mắc bệnh bạch tạng, anh có mái tóc và làn da trắng đặc trưng, thị lực rất kém. Chỉ cần ra nắng lâu, da sẽ đỏ rát và dễ tổn thương. Những ngày đầu đến trường, dù được xếp ngồi bàn đầu, anh vẫn không nhìn rõ chữ trên bảng. Cô giáo đã cho anh đứng sát bục giảng mỗi khi chép bài. "Nhờ được đứng gần bảng nên mình mới theo kịp các bạn. Sau này học tốt hơn, đặc biệt là môn toán nên nhiều bạn còn hỏi bài mình", anh nhớ lại.
Sự khác biệt về ngoại hình từng khiến một vài bạn nhỏ e dè, nhưng sự cởi mở, hòa đồng và kết quả học tập tốt giúp anh nhanh chóng được thầy cô, bạn bè yêu quý. Đến cuối cấp THPT, anh đứng trước lựa chọn quan trọng: gia đình mong anh học ngành dược ở gần nhà để mở quầy thuốc, nhưng anh muốn lên TP.HCM học tâm lý. "Mình nghĩ ngành này giúp mình hiểu con người nhiều hơn. Bản thân mình cũng từng có những mặc cảm nên mình muốn học để sau này có thể đồng hành với người khác", anh chia sẻ. Sau nhiều lần thuyết phục, ba mẹ đồng ý.
Không muốn được ưu tiên, chỉ muốn được tin tưởng
Những ngày đầu sống ở thành phố là chuỗi thử thách mới. Do thị lực hạn chế, anh mất nhiều thời gian để nhận biết tuyến xe buýt, băng qua đường hay đọc tài liệu. Mỗi lần học bài, anh phải cúi sát tập vở mới nhìn rõ chữ. Trong các buổi làm việc nhóm, bạn bè thường chủ động giao hết phần việc cho nhau vì nghĩ anh khó thực hiện. "Thật ra mình không vui vì điều đó. Mình không muốn được ưu tiên, mình chỉ muốn được làm như mọi người", anh kể.
Người hiểu anh nhất là Xuân Phương, bạn học cùng lớp và sau này trở thành vợ anh. Theo Phương, anh Long luôn chủ động xin nhận phần thuyết trình dù phải chuẩn bị nhiều hơn người khác. Có lần, anh dành gần nửa tháng luyện tập để hoàn thành bài trình bày trước lớp. Khi kết thúc, cả lớp và giảng viên đều dành cho anh một tràng pháo tay dài. "Kể từ hôm đó, không còn ai nghĩ Long cần được 'miễn làm việc' nữa. Mọi người nhìn thấy năng lực thật sự của bạn ấy", Phương chia sẻ.
Niềm tin ấy tiếp thêm động lực để anh tiếp tục học lên cao học. Năm 2026, sau nhiều năm miệt mài nghiên cứu, anh chính thức nhận bằng thạc sĩ ngành tâm lý.
Muốn trở thành người giải đáp thắc mắc
Con đường nghề nghiệp của anh Long không hoàn toàn thuận lợi. Dù tốt nghiệp với thành tích khá tốt, anh từng bị một số đơn vị từ chối vì lo ngại tình trạng sức khỏe. Thay vì nản lòng, anh chứng minh năng lực bằng hành động: tham gia các dự án cộng đồng, tổ chức nhiều buổi chia sẻ miễn phí về kỹ năng sống, sức khỏe tinh thần và tư vấn tâm lý cho học sinh, thanh niên.
Hiện nay, anh Long là giảng viên thỉnh giảng tại Viện Ứng dụng khoa học tâm lý - giáo dục TP.HCM, đồng thời là chuyên viên đào tạo kỹ năng sống tại Trung tâm Ichi Skill. Anh còn duy trì kênh mạng xã hội Bạch tạng Official và Cộng đồng người bạch tạng VN, nơi anh chia sẻ kiến thức về bệnh bạch tạng, cách chăm sóc sức khỏe và kết nối những người cùng hoàn cảnh trên khắp cả nước.
Có người tìm đến hỏi cách bảo vệ da dưới nắng, có phụ huynh nhờ anh động viên con vì mặc cảm ngoại hình, cũng có nhiều bạn trẻ bạch tạng lần đầu tiên dám chia sẻ câu chuyện của mình sau khi xem các video của anh. "Lúc nhỏ mình luôn mong gặp một người giống mình để hỏi rằng sau này mình có thể học đại học, có thể đi làm hay không. Bây giờ nếu mình có thể trở thành người trả lời những câu hỏi đó cho người khác thì mình thấy mọi cố gắng của mình đều rất xứng đáng", anh nói.
Với anh Long, tấm bằng thạc sĩ không phải đích đến cuối cùng. Điều khiến anh hạnh phúc hơn là mỗi ngày vẫn có thể tiếp tục học, làm việc đúng chuyên môn và lan tỏa niềm tin rằng người bạch tạng cũng có thể sống độc lập, cống hiến và theo đuổi những ước mơ của riêng mình.
