Ngày 17/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến thăm, động viên các lực lượng thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (Thành phố Hồ Chí Minh). Ông khẳng định: “Đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước nhân dân; là lương tri, nguyện vọng của mỗi người Việt Nam. Nhân dân ta, Đảng ta không bao giờ quên những người đã hy sinh vì đất nước, vì dân tộc, đó là đạo lý và truyền thống văn hóa Việt Nam”.
Mục tiêu và kết quả bước đầu của chiến dịch
“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 phát động, triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027. Hiện cả nước có khoảng 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt và khoảng 300.000 hài cốt đã quy tập nhưng chưa xác định danh tính. Chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt; hoàn thành lấy mẫu hài cốt tại các nghĩa trang trên toàn quốc; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu.
Theo thông tin mới nhất, tính đến ngày 8/7/2026, chiến dịch đã quy tập được 1.312 hài cốt liệt sĩ; hơn 7.000 ha đất được rà phá bom, mìn, vật nổ; 35.925 phần mộ đã được lấy mẫu; 93.464 mẫu sinh phẩm thân nhân đã được thu nhận, trong đó hơn 53.000 mẫu đã đồng bộ vào cơ sở dữ liệu. Hàng chục nghìn gia đình đã tự nguyện tham gia hiến mẫu.
Âm mưu chống phá và luận điệu xuyên tạc
Các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị đã lợi dụng chiến dịch để xuyên tạc, chống phá. Thứ nhất, chúng cho rằng việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu gien theo dõi, giám sát công dân, gieo rắc nỗi sợ hãi về bảo mật thông tin. Tuy nhiên, mục đích thực sự là tạo dữ liệu tham chiếu để đối sánh, xác định danh tính hài cốt, và việc quản lý dữ liệu sinh học được thực hiện chặt chẽ, đúng pháp luật.
Thứ hai, một số đối tượng hạ thấp năng lực khoa học-công nghệ trong nước, cho rằng giám định ADN hài cốt lâu năm là bất khả thi và gây lãng phí. Thực tế, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang làm chủ công nghệ giải trình tự gien thế hệ mới NGS-SNP, với tỷ lệ tách chiết ADN thành công trong thử nghiệm đạt 93%.
Thứ ba, chúng lợi dụng dòng thông tin chủ lưu để đòi hỏi phi lý, đánh đồng địa vị lịch sử, pháp lý của liệt sĩ hy sinh vì độc lập, thống nhất đất nước với những người tử trận trong hàng ngũ đối lập, đòi xây nghĩa trang riêng. Cần nhận thức rằng, hòa hợp dân tộc không đồng nghĩa với xét lại lịch sử hay đảo lộn hệ giá trị.
Thứ tư, chúng phủ nhận thành quả cách mạng, bới móc, làm sai lệch tư liệu lịch sử, vu khống động cơ chính trị, cho rằng chiến dịch chỉ là chiêu trò mị dân. Những luận điệu này làm xói mòn niềm tin của nhân dân, nhất là thân nhân liệt sĩ.
Thành tựu giai đoạn trước và năng lực khoa học
Giai đoạn 2021-2025, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ; tiếp nhận gần 13.500 mẫu; xác định danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm xây dựng ngân hàng gien thân nhân. Điều này chứng minh tính đúng đắn của chính sách.
Về năng lực khoa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang từng bước làm chủ công nghệ NGS-SNP, với tỷ lệ tách chiết ADN thành công 93%, góp phần nâng cao hiệu quả xác định danh tính.
Hạn chế và chỉ đạo của Thủ tướng
Trong Công điện số 45/CĐ-TTg ngày 8/7/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chỉ rõ: Tiến độ triển khai tại một số địa phương, đơn vị còn chậm; kết quả còn xa mục tiêu; công tác phối hợp chưa chặt chẽ; người đứng đầu chưa xác định rõ trách nhiệm. Việc nhìn nhận hạn chế thể hiện tinh thần cầu thị, trách nhiệm, được nhân dân đồng tình.
Thời gian chiến dịch chỉ còn hơn một năm. Dù sau ngày 27/7/2027 vẫn có thể còn liệt sĩ chưa được tìm thấy, nhưng quyết tâm không giảm, không để sự chậm trễ làm mất cơ hội hiếm hoi. Đấu tranh bác bỏ luận điệu xuyên tạc là bảo vệ sự thật lịch sử, gìn giữ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
