Giữa công trường ngổn ngang vật liệu xây dựng, những cột gỗ mới của tòa Tam bảo chùa Phổ Quang (xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ) đang dần thành hình. Chỉ cách đó vài mét, nhiều pho tượng cổ vẫn cháy đen, nứt vỡ sau vụ hỏa hoạn cách đây gần 2 năm. Bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá hoa sen thời Trần vẫn được chống đỡ bằng hệ khung sắt để bảo vệ trong quá trình thi công. Dự án tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia này đang được triển khai với tổng mức đầu tư hơn 39,3 tỷ đồng, do UBND xã Xuân Lũng làm chủ đầu tư.
Di tích hơn 800 năm tuổi sau vụ hỏa hoạn
Chùa Phổ Quang (còn gọi là chùa Xuân Lũng) là di tích quốc gia có lịch sử hơn 800 năm. Trước khi xảy ra hỏa hoạn, nơi đây lưu giữ hệ thống tượng Phật bằng đất, gỗ có niên đại hàng trăm năm cùng Bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá hoa sen thời Trần. Tháng 10/2024, ngọn lửa bùng phát tại tòa Tam bảo, thiêu rụi phần mái, hệ thống cột chịu lực và nhiều cấu kiện gỗ. Hàng chục pho tượng cổ bị cháy xém, nứt vỡ, gãy các chi tiết. Bảo vật quốc gia cũng bị hư hỏng khi 3 cánh hoa sen ở hai tầng trên cùng bị sứt, vỡ.
Công trình tu bổ: Cột gỗ Tam bảo cơ bản hoàn thành
Sau quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư, đầu năm 2026, dự án tu bổ, tôn tạo di tích chính thức được triển khai. Theo ghi nhận của phóng viên VietNamNet, công trường hiện vẫn duy trì công nhân thi công liên tục. Đến nay, hệ thống cột gỗ, xà ngang và vì kèo của tòa Tam bảo đã cơ bản hoàn thành. Nhiều hạng mục như phần mái, tường bao, nền công trình và hạ tầng phụ trợ cũng đang được triển khai đồng loạt. Công nhân đang thi công xây tường tòa Tam bảo, trong khi các cấu kiện gỗ mới đã dựng lên, tạo khung vững chắc.
Hiện trạng tượng cổ và bảo vật quốc gia
Trái ngược với những cấu kiện gỗ mới, bên trong Tam bảo vẫn còn nguyên dấu tích của vụ cháy. Nhiều pho tượng đất, tượng gỗ bị cháy đen, bong tróc lớp sơn son thếp vàng. Có pho tượng mất một phần đầu, cánh tay hoặc thân tượng; nhiều hiện vật bị nứt vỡ do nhiệt độ cao. Các pho tượng đều được dựng mái che tạm để bảo quản trong thời gian chờ phục dựng. Nằm giữa tòa Tam bảo, Bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá hoa sen thời Trần vẫn được giữ nguyên vị trí. Bảo vật này đã bị vỡ hai góc cánh hoa sen ở tầng thứ 5 (tầng trên cùng) và một góc cánh hoa sen ở tầng thứ 4 do vụ hỏa hoạn. Toàn bộ bảo vật được gia cố bằng hệ thống khung sắt từ khi xảy ra hỏa hoạn đến nay.
Quy mô và tiến độ dự án
Theo bảng thông tin niêm yết tại công trường, dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa Phổ Quang có tổng mức đầu tư hơn 39,3 tỷ đồng do UBND xã Xuân Lũng làm chủ đầu tư. Công trình gồm các hạng mục phục dựng tòa Tam bảo theo kiến trúc truyền thống; xây dựng Tam quan, nhà Mẫu cùng hệ thống sân vườn, hạ tầng kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy và các công trình phụ trợ. Thời gian thực hiện dự án là 450 ngày. Với tiến độ hiện tại, dự kiến các hạng mục chính sẽ hoàn thành trong năm 2027, trả lại diện mạo uy nghi cho ngôi chùa cổ hơn 800 năm tuổi.
