Bí ẩn phiên chợ Âm Phủ chỉ họp lúc nửa đêm ở Bắc Ninh
Không chỉ là một điểm giao thương thông thường, chợ Âm Dương tại Bắc Ninh còn là một không gian tín ngưỡng vô cùng độc đáo của người dân Kinh Bắc. Nơi đây, người ta tin rằng vào dịp đầu xuân, người sống và người đã khuất có thể có cơ hội "hội ngộ" trong một khung cảnh huyền bí.
Không gian u tịch và những nghi thức đặc biệt
Theo ghi nhận, từ tối mùng 4 Tết, khu vực cổng chợ Âm Dương đã chật kín người đứng chờ. Phía trước lối vào, bốn lính nghi trượng trong trang phục truyền thống túc trực canh gác, đảm bảo trật tự cho phiên chợ đặc biệt này.
Chợ nằm cạnh nghĩa trang giữa cánh đồng và hoàn toàn không sử dụng đèn điện. Dưới ánh sáng leo lét của nến và đèn dầu, người đi chợ phải dò dẫm từng bước qua những lối đi tối mịt. Ngay từ lối vào, các sạp hàng đã tấp nập bày bán vàng mã, gạo, muối, bật lửa... với mục đích "mua may, bán rủi".
Điều đáng chú ý là mọi giao dịch bên trong chợ đều diễn ra trong sự tĩnh lặng tuyệt đối. Người mua không mặc cả và người bán cũng không nói giá. Không gian u tịch, huyền ảo bao trùm toàn bộ phiên chợ Âm Dương. Giao dịch được thực hiện trong im lặng, người mua tự giác thả tiền vào hộp thay vì đưa tận tay người bán.
Ý nghĩa văn hóa và tâm linh sâu sắc
Bà Đặng Nhung, một người dân Bắc Ninh thường xuyên đi chợ Âm Dương, chia sẻ: "Việc mua đồ ở đây cốt để cầu bình an cho gia đình, tưởng nhớ người đã khuất và gìn giữ văn hóa truyền thống quê hương."
Theo ghi chép dân gian của làng, tương truyền đêm mùng 4 Tết là thời khắc âm dương giao hòa, khi ranh giới giữa hai cõi trở nên mỏng manh nhất. Sau khi sắm sửa hương, vàng mã, người dân lặng lẽ bước sang khu nghĩa trang liền kề để hóa vàng, gửi gắm lòng thành và nỗi nhớ thương đến tổ tiên, người đã khuất.
Không gian "Đường vào cửa âm phủ" được tái hiện một cách mờ ảo, làm tăng thêm vẻ kỳ bí cho phiên chợ đêm. Khu vực mua bán gà đen luôn nhộn nhịp bậc nhất phiên chợ. Theo quan niệm dân gian, loài vật này được dùng làm đồ tế lễ quan trọng giúp gia chủ xua đuổi vận xui, trừ tà khí dịp đầu năm.
Gà đen và những niềm tin may mắn
Ông Nguyễn Văn Hiểu, 50 tuổi, người làng Xuân Ổ, cho biết năm nay ban tổ chức chuẩn bị 350 con gà đen. Người dân muốn mua phải xếp hàng nhận phiếu, và không phải ai cũng có cơ hội sở hữu.
"Với nhiều người, chọn được một con gà đen mang về đồng nghĩa với việc đón lộc may mắn đầu năm", ông Hiểu chia sẻ. Sau khi có phiếu, dòng người kiên nhẫn chờ đợi trước khu vực phát gà.
Theo ban tổ chức, toàn bộ gà đen phải được bán hết trước lúc tảng sáng với niềm tin khi màn đêm khép lại, xui rủi sẽ tan biến, nhường chỗ cho một năm mới rạng rỡ, hanh thông.
Sức hút với du khách trong và ngoài nước
Sự kỳ bí của chợ Âm Dương không chỉ thu hút người dân địa phương mà còn hấp dẫn nhiều du khách quốc tế đến khám phá. Lần đầu trải nghiệm nét văn hóa này qua lời giới thiệu của bạn bè, ông Fioramont, 55 tuổi, một du khách đến từ Ý, chia sẻ: "Không gian ở đây vô cùng huyền ảo. Một trải nghiệm tâm linh hoàn toàn mới mẻ và đầy bí ẩn đối với tôi."
Được phục dựng từ năm 2022, chợ Âm Dương nhanh chóng thu hút đông đảo người dân tìm về mỗi dịp đầu xuân. Vượt lên trên ý nghĩa "mua may, bán rủi", phiên chợ đêm đã trở thành một không gian văn hóa thiêng liêng, nơi người sống có thể gửi gắm tình cảm và nỗi nhớ thương chân thành đến những người đã khuất.
