Chợ Gò Gia Lai: Phiên chợ Mùng Một Tết không trả giá, chỉ cầu lộc đầu năm
Nằm bên dòng sông Trường Úc thuộc xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai, Chợ Gò là một phiên chợ đặc biệt chỉ tổ chức duy nhất vào sáng Mùng Một Tết Nguyên đán. Khác với những phiên chợ thông thường, nơi đây không có cảnh trả giá, nói thách hay cò kè bớt một thêm hai. Cả người bán lẫn người mua đều đến với tâm niệm đón lộc, chúc phúc đầu năm, tạo nên một không gian văn hóa độc đáo.
Nét đẹp truyền thống hàng trăm năm
Theo lời kể của những người lớn tuổi, Chợ Gò đã tồn tại từ rất lâu đời. Ngay sau thời khắc giao thừa, người dân trong vùng í ới gọi nhau ra chợ, mang theo các sản vật, nông sản để họp chợ. Mục đích chính của phiên chợ này không phải là mua bán kinh doanh mà là để trao gửi vận may, đón bình an cho năm mới.
Bà Huỳnh Thị Định (64 tuổi), người dân xã Tuy Phước, chia sẻ: "Tôi đã bán ở phiên Chợ Gò hơn 30 năm nay. Năm nào tôi cũng mang trầu cau, muối gạo, đậu, rau muống... ra chợ. Đầu năm mua muối là quan niệm có từ thời ông bà ta, để nhắc con cháu sinh hoạt tiết kiệm, cuối năm dành tiền mua vôi sơn quét nhà."
Những sản vật cầu lộc đặc trưng
Các mặt hàng xuất hiện tại Chợ Gò đều mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc:
- Trầu cau: Biểu tượng của sự kết nối, sum vầy gia đình.
- Muối, gạo: Tượng trưng cho sự đầy đủ, no ấm cả năm.
- Rau muống: Được đọc thành "muốn" với mong ước "muốn gì được nấy".
- Sung: Mang ý nghĩa sung túc, phồn thịnh.
Chị Nguyễn Thanh Nhàn (phường Quy Nhơn Đông) cho biết: "Năm nào tôi cũng chở mẹ chồng ra Chợ Gò để mua bán, lấy lộc. Tôi thường mua trầu cau, muối gạo và một nhành sung mang về với ước mong năm mới mọi sự thuận lợi, ăn nên làm ra."
Bảo tồn và phát triển văn hóa
Trong nhiều năm qua, UBND xã Tuy Phước đã đưa thêm nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ vào phiên Chợ Gò như hô bài chòi, đánh cờ người, thư pháp... để phục vụ người dân vui xuân đón Tết. Tuy nhiên, dù có mở rộng quy mô, phiên chợ vẫn giữ nguyên ý nghĩa ban đầu là nơi đi chợ cầu lộc với không gian giản dị, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Bà Lê Thị Vinh Hương, Bí thư Đảng ủy xã Tuy Phước, nhấn mạnh: "Qua hàng trăm năm tồn tại, Chợ Gò cơ bản vẫn giữ được nét truyền thống vốn có và có chiều hướng phát triển phong phú hơn. Địa phương đã đưa Chợ Gò vào danh mục 'vui chơi ngày Tết', làm cho các trò chơi dân gian và cảnh mua bán thêm phần xôm tụ, bài bản."
Điểm đến văn hóa đặc sắc
Năm 2011, Chợ Gò đã được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xếp vào danh sách "100 phiên chợ độc đáo nhất Việt Nam". Danh hiệu này không chỉ là một dấu mốc quan trọng mà còn khẳng định giá trị văn hóa của phiên chợ. Đối với người dân Tuy Phước, Chợ Gò là miền ký ức thiêng liêng, nơi mỗi dịp Tết đến xuân về, họ lại được sống lại những ký ức tuổi trẻ, gặp gỡ và kết nối cộng đồng.
Phiên chợ còn thu hút cả du khách quốc tế. Vợ chồng chị Nguyễn Thùy Dung (Diêu Trì, Tuy Phước) và anh Nathan (Hungari) đã đến Chợ Gò đầu năm và thử mặc cổ phục Việt. Chị Dung chia sẻ: "Vợ chồng tôi cưới nhau 4 năm, lần nào đưa chồng về quê ăn Tết, tôi đều dẫn anh đi các điểm vui chơi đầu xuân, đặc biệt là Chợ Gò, để giới thiệu văn hóa quê hương."
Trong bối cảnh Gia Lai đang khởi động Năm du lịch quốc gia 2026 và đón những tàu du lịch quốc tế như Le Jacques Cartier của Pháp cập cảng Quy Nhơn, Chợ Gò trở thành một điểm đến hấp dẫn, góp phần quảng bá nét văn hóa đặc sắc của vùng đất Tây Nguyên.
