Chợ Chuộng Thanh Hóa: Phiên chợ 'ném cà chua' độc đáo cầu may đầu năm
Chợ Chuộng, thuộc phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, được người dân địa phương gọi vui là "phiên chợ ném cà chua". Phiên chợ độc đáo này chỉ họp vào sáng mùng 6 tháng Giêng âm lịch hằng năm, nhưng đã tồn tại hàng trăm năm, trở thành một nét văn hóa dân gian đặc sắc của vùng đất Thanh Hóa.
Truyền thuyết và nguồn gốc của phiên chợ
Theo các bậc cao niên trong làng, chợ Chuộng gắn liền với một truyền thuyết về trận đánh xưa. Sau khi chiến thắng giặc, quân dân mở hội ăn mừng, ném đất đá vào nhau để xua đuổi điều xấu và cầu mong một năm mới bình an. Theo thời gian, những vật cứng này được thay thế bằng cà chua chín để tránh gây thương tích, từ đó hình thành nên phong tục vui nhộn nhưng an toàn như ngày nay.
Không khí sôi động của phiên chợ
Từ sáng sớm, từng dòng người đổ về chợ, tay xách theo những túi cà chua đỏ mọng. Khu vực bãi đất rộng ven sông Hoàng nhanh chóng biến thành một "sân chơi" khổng lồ. Chỉ cần một tiếng hò reo, những quả cà chua được tung lên không trung, vỡ òa trong tiếng cười sảng khoái. Anh Lê Văn Thành, trú tại huyện Đông Sơn, chia sẻ: "Năm nào tôi cũng cùng bạn bè đến dự Chợ Chuộng. Đi chợ không đặt nặng chuyện mua bán, chủ yếu là để vui, để ném cà chua lấy may. Càng bị ném nhiều, tôi càng tin năm đó sẽ gặp nhiều điều thuận lợi."
Ý nghĩa văn hóa và sự tham gia của cộng đồng
Theo quan niệm dân gian, sắc đỏ của cà chua tượng trưng cho may mắn và tài lộc. Việc ném cà chua vào nhau mang ý nghĩa xua đi điều xui rủi của năm cũ, đón chào một năm mới an lành. Không khí lễ hội càng về trưa càng sôi động, với sự tham gia hào hứng của cả người lớn và trẻ nhỏ. Nhiều người mặc áo mưa mỏng hoặc chuẩn bị sẵn quần áo để thay sau khi "tắm" trong sắc đỏ của cà chua. Dù bị ném trúng, không ai tỏ ra khó chịu; trái lại, tất cả đều xem đó như một lời chúc đầu năm.
Hoạt động mua bán và vai trò của chính quyền
Cà chua là mặt hàng bán đắt nhất ở phiên chợ này. Bà Nguyễn Thị Hòa, một tiểu thương địa phương, cho biết: "Mỗi năm tôi chuẩn bị vài tạ cà chua để bán, có năm chỉ trong một buổi sáng là hết sạch. Người mua cũng không mặc cả, vì ai cũng muốn có cà chua để tham gia cho vui." Sau phần "ném" rộn ràng, người dân lại trở về với đúng nghĩa một phiên chợ quê, mua bán nông sản và trao đổi sản vật địa phương.
Những năm gần đây, chính quyền phường Đông Sơn đã tăng cường đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, đồng thời bố trí lực lượng hướng dẫn để lễ hội tại Chợ Chuộng diễn ra an toàn. Người tham gia cũng được khuyến khích sử dụng cà chua chín mềm, tránh ném các vật cứng hoặc gây nguy hiểm, giúp duy trì nét văn hóa độc đáo này một cách bền vững.
