Cổ Vật Bị Trộm Nhiều Lần Bất Ngờ Trở Về Bản Làng Ở Nghệ An
Giữa đại ngàn xứ Nghệ, những câu chuyện kỳ bí về pho tượng Phật bằng đồng và chiếc vạc cổ hàng trăm năm tuổi đã thu hút sự chú ý của nhiều người. Điều đặc biệt là cả hai cổ vật này đều từng nhiều lần bị kẻ gian đánh cắp, nhưng sau mỗi lần "mất tích", chúng lại bất ngờ trở về trong sự ngỡ ngàng của cộng đồng dân bản.
Tượng Phật Bằng Đồng: Điểm Tựa Tinh Thần Của Dân Bản
Tại nhà văn hóa cộng đồng bản Lạ, xã Lượng Minh, tỉnh Nghệ An, hiện đang bảo quản và thờ một bức tượng Phật bằng đồng quý giá, có niên đại hàng trăm năm. Bức tượng này không chỉ là một cổ vật mà còn được xem như điểm tựa tinh thần của người dân nơi đây. Theo lời kể của các bậc cao niên, bản Lạ được lập từ năm 1757, và sau khi ổn định cuộc sống, cư dân đã góp tiền xu để thuê thợ đúc tượng, nhằm cầu bình an và mùa màng thuận lợi.
Bức tượng có màu nâu sẫm, cao hơn 70 cm và nặng 57 kg. Nhiều người tin rằng đây là "đồng đen" nên thường xuyên bị dòm ngó. Trải qua nhiều biến cố, tượng từng được đặt trong tháp thờ nhưng do chiến tranh tàn phá, từ năm 1953, nó được giao cho trưởng bản gìn giữ. Đến năm 2005, bức tượng mới được đưa về nhà văn hóa bản để thờ tự.
Những Lần "Mất Tích" Và Sự Trở Về Khó Giải Thích
Câu chuyện ly kỳ xoay quanh bức tượng Phật này bắt đầu từ năm 1987, khi nó bị kẻ gian khoét vách lấy đi từ nhà trưởng bản. Chỉ 20 ngày sau, tượng được tìm thấy ở một con suối gần bản. Khoảng 3 năm sau, tượng tiếp tục bị trộm nhưng kẻ gian đã nhanh chóng mang trả lại. Đến năm 2006, một lần nữa tượng bị đánh cắp, và dân bản phải mất một tháng tìm kiếm mới phát hiện nó bị giấu ở ven suối.
Sau nhiều lần bị đánh cắp, pho tượng không còn nguyên vẹn. Phần chóp trên đỉnh đầu đã mất và được thay bằng vật liệu khác, trong khi phía trước ngực có một vết nứt nhỏ do những lần bị phá hoại. Dù vậy, giá trị tinh thần của nó vẫn không hề suy giảm. Ông Lô Văn Đoàn, 83 tuổi, trú tại xã Lượng Minh, chia sẻ: "Từ khi có pho tượng, cuộc sống dân trong bản yên ổn, mùa màng luôn bội thu nên mọi người xem cổ vật này là điểm tựa tinh thần".
Chiếc Vạc Cổ Với Lịch Sử Trộm Cắp Tương Tự
Không chỉ tượng Phật, tại trụ sở UBND xã Châu Tiến, tỉnh Nghệ An, cũng đang bảo quản một chiếc vạc đồng được đúc vào khoảng thế kỷ XV. Chiếc vạc này làm bằng đồng đỏ, với chu vi miệng 2,4 m, cao 45 cm và nặng 30 kg. Thân vạc nổi các đường gân chạy vòng quanh, và xung quanh có bốn quai hình bán nguyệt bố trí cân xứng, trong đó một quai từng bị gãy và đã được hàn lại.
Trong khoảng 50 năm qua, chiếc vạc này đã 5 lần bị lấy trộm. Tuy nhiên, giống như tượng Phật, sau mỗi lần bị kẻ gian lấy đi, nó đều được mang trả lại trước sự ngỡ ngàng của người dân. Chiếc vạc từ lâu được xem là tài sản chung của cộng đồng, gắn liền với lễ tục và ký ức của nhiều thế hệ.
Giá Trị Văn Hóa Và Những Lời Đề Nghị Mua Lại
Theo tư liệu lịch sử, vùng đất này xưa gọi là Mường Chai, do nữ thủ lĩnh Chai đứng đầu. Chiếc vạc gắn với sự tích cả bản mổ trâu, nấu chung để đánh đuổi kẻ ác thuở lập Mường. Đến nay, vào các dịp lễ tế Thần Trời ngày 23 tháng Chạp hay mừng lúa mới tháng 9 Âm lịch, người dân vẫn khiêng vạc ra sân, nhóm bếp lớn nấu thịt trâu làm lễ, duy trì nghi thức truyền thống.
Nghe tin về giá trị của các cổ vật, nhiều người từ nơi khác đã đến bản hỏi mua. Ông Lô Văn Chinh, Bí thư bản Lạ, tiết lộ: "15 năm trước, có nhóm buôn đồ cổ trả giá tiền tỉ xin mua lại bức tượng Phật này. Lúc đó nếu bán, chia đều cho hơn 100 hộ, mỗi gia đình sẽ nhận trên 40 triệu đồng". Tuy nhiên, người dân vẫn kiên quyết giữ lại các cổ vật, coi chúng như một phần không thể tách rời của văn hóa và tín ngưỡng địa phương.
Sự trở về bí ẩn của những cổ vật này không chỉ là câu chuyện ly kỳ mà còn phản ánh sự gắn bó sâu sắc giữa con người với di sản văn hóa. Dù trải qua nhiều thăng trầm, pho tượng Phật và chiếc vạc cổ vẫn tiếp tục tồn tại như những chứng nhân lịch sử, mang lại niềm tin và sự bình yên cho cộng đồng dân bản ở Nghệ An.
