Tại nhiều xã vùng cao của tỉnh Phú Thọ, việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc không chỉ dừng lại trong các dịp lễ hội hay sinh hoạt cộng đồng. Nhờ các hình thức truyền thông giảm nghèo thông tin do địa phương triển khai, những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp ngày càng lan tỏa sâu rộng trong đời sống người dân.
Nỗ lực bảo tồn văn hóa tại xã Xuân Đài
Xã Xuân Đài là nơi lưu giữ nhiều nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Mường như nghề dệt thổ cẩm, múa cồng chiêng, hát ví, hát rang. Dù vậy, giữ gìn những giá trị này trước nhịp sống hiện đại là thách thức không nhỏ, nhất là ở địa bàn còn nhiều khó khăn. Bà Hà Thị Huyền, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Xuân Đài, cho biết Hội tập trung đưa thông tin văn hóa đến gần hơn với hội viên. Khi hiểu giá trị di sản quê hương, người dân sẽ có ý thức gìn giữ và phát huy, từ đó nâng cao đời sống tinh thần và tạo động lực phát triển kinh tế.
Ngoài các hình thức tuyên truyền truyền thống, Hội Phụ nữ xã tận dụng mạng xã hội để kết nối hội viên. Các nhóm Zalo, Facebook, fanpage được duy trì thường xuyên, giúp thông tin về văn hóa, hoạt động cộng đồng và các mô hình hay được chia sẻ nhanh chóng. Xuân Đài có địa bàn rộng, nhiều khu dân cư xa trung tâm, giao thông khó khăn, không phải lúc nào hội viên cũng tham gia được các hoạt động tập trung. Để khắc phục, cán bộ Hội thường xuống tận khu dân cư, lồng ghép tuyên truyền trong sinh hoạt cộng đồng hoặc trao đổi trực tiếp về văn hóa, đời sống và chính sách mới. Các hoạt động văn nghệ, giao lưu văn hóa và sinh hoạt chuyên đề được duy trì đều đặn.
Mô hình hiệu quả tại xã Cao Dương
Tại xã Cao Dương, công tác truyền thông văn hóa cũng được triển khai đa dạng. Địa phương này còn lưu giữ khá nguyên vẹn nét văn hóa Mường từ nhà sàn, trang phục truyền thống đến nghệ thuật cồng chiêng và ẩm thực dân tộc. Những năm gần đây, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cao Dương thành lập 10 câu lạc bộ chiêng Mường và trang phục Mường, thu hút hơn 300 hội viên. Các buổi sinh hoạt, giao lưu, luyện tập không chỉ bảo tồn giá trị truyền thống mà còn tạo môi trường để các thế hệ phụ nữ học hỏi, trao đổi và truyền lại kiến thức văn hóa.
Theo bà Bùi Thị Ninh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cao Dương, khi tiếp cận thông tin thường xuyên, nhiều hội viên hiểu rõ hơn về ý nghĩa hoa văn trên trang phục Mường, giá trị tiếng chiêng và phong tục lâu đời, từ đó ý thức bảo tồn văn hóa được nâng cao. Để mở rộng tiếp cận, Hội Phụ nữ xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số. Hiện 48/48 chi hội đều có nhóm Zalo riêng, cập nhật thông tin về văn hóa, hoạt động cộng đồng, chuyển đổi số và xây dựng nông thôn mới. Song song đó, văn nghệ, giao lưu văn hóa và sinh hoạt chuyên đề vẫn duy trì, vừa phổ biến thông tin vừa tạo cơ hội cho phụ nữ tham gia bảo tồn văn hóa địa phương.
Hiệu quả lan tỏa
Thực tế tại Xuân Đài và Cao Dương cho thấy, khi thông tin được truyền tải bằng nhiều hình thức phù hợp, người dân hiểu hơn về giá trị di sản quê hương. Từ đó, nhiều phụ nữ chủ động tham gia gìn giữ, quảng bá văn hóa dân tộc và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.
