Khởi đầu từ một phòng bệnh bỏ trống
Năm 2004, khi còn là Giám đốc Bệnh viện Truyền nhiễm Lâm Phần (Sơn Tây, Trung Quốc), bác sĩ Guo Xiaoping (Quách Tiểu Bình) thường xuyên đến khu điều trị AIDS và nhận thấy nhiều bệnh nhi đã đến tuổi đi học nhưng không thể đến trường vì bị kỳ thị. Tất cả các em đều nhiễm HIV từ khi mới chào đời, nhiều em mất cha mẹ vì AIDS hoặc bị bỏ rơi. Trong bối cảnh xã hội còn nặng nề định kiến với HIV, việc tiếp cận giáo dục gần như là điều không tưởng.
Không chấp nhận thực tế đó, ông Quách quyết định biến một căn phòng bệnh còn trống thành lớp học ngay trong bệnh viện. Cùng với các y tá, ông dạy các em những bài học đầu tiên, từ bảng chữ cái Pinyin đến bảng cửu chương. Đó là lớp học đầu tiên dành cho những đứa trẻ mà xã hội gần như đã bỏ quên.
Thành lập Trường Tiểu học Ruy băng đỏ
Năm 2006, với sự đóng góp từ bệnh viện và cộng đồng, ông Quách chính thức thành lập Trường Tiểu học Ruy băng đỏ (Red Ribbon Primary School), lấy tên từ biểu tượng dải ruy băng đỏ quốc tế về HIV/AIDS. Đến nay, đây vẫn là ngôi trường chính quy duy nhất tại Trung Quốc dành riêng cho trẻ em nhiễm HIV.
Những ngày đầu vận hành, trường gặp nhiều khó khăn. Nhiều giáo viên từ chối nhận việc sau khi biết học sinh đều nhiễm HIV, một số nhân viên xin nghỉ vì lo ngại lây nhiễm, bất chấp việc HIV không lây qua sinh hoạt thông thường. Ông Quách kiên trì thuyết phục và tìm kiếm những giáo viên sẵn sàng đồng hành.
Ngôi trường - mái ấm cho trẻ mồ côi
Theo thời gian, Trường Ruy băng đỏ không chỉ là nơi dạy học mà còn là mái nhà duy nhất của nhiều học sinh mồ côi hoặc không nơi nương tựa. Nhà trường vừa đảm nhận vai trò giáo dục, vừa chăm sóc cuộc sống hằng ngày, theo dõi sức khỏe và duy trì điều trị kháng virus HIV cho các em.
Ông Quách chia sẻ: “Sự khác biệt duy nhất giữa các em và những đứa trẻ khác là các em phải uống thêm một viên thuốc mỗi ngày.” Ông luôn nhấn mạnh rằng căn bệnh không nên tước đi quyền được học tập hay có một tuổi thơ của bất kỳ đứa trẻ nào.
Hỗ trợ từ chính quyền và quyết định từ bỏ sự nghiệp
Ban đầu, trường hoạt động nhờ sự đóng góp của bệnh viện và cộng đồng. Đến năm 2011, chính quyền địa phương bắt đầu hỗ trợ kinh phí duy trì. Cũng trong năm này, ông Quách rời vị trí giám đốc bệnh viện để toàn tâm điều hành trường, từ bỏ sự nghiệp ổn định để theo đuổi điều ông tin là quan trọng hơn.
Thành quả sau hơn 20 năm
Sau hơn hai thập kỷ, Trường Ruy băng đỏ đã tiếp nhận và chăm sóc hơn 100 trẻ em nhiễm HIV. Nhiều em tốt nghiệp đại học, có công việc ổn định, lập gia đình và sinh con khỏe mạnh nhờ tuân thủ điều trị và dự phòng lây truyền từ mẹ sang con. Một số cựu học sinh quay lại trường làm việc để tiếp tục đồng hành cùng thế hệ sau.
Đối với ông Quách, đó là phần thưởng lớn nhất sau hơn 20 năm kiên trì. Ngôi trường đặc biệt ở Lâm Phần không chỉ dạy trẻ em biết đọc, biết viết, mà còn chứng minh rằng HIV không thể quyết định giá trị hay tương lai của một con người. Điều những đứa trẻ ấy cần là cơ hội được học tập, được yêu thương và được đối xử bình đẳng.
