Mua sắm thông minh bắt đầu từ lựa chọn cẩn trọng. Báo cáo hành vi người tiêu dùng Việt Nam mới nhất do Milieu thực hiện cho thấy niềm tin đang trở thành yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định mua sắm trực tuyến.
Niềm tin vượt qua khuyến mại
Theo khảo sát, 53% người tiêu dùng cho biết yếu tố tin cậy là mối quan tâm hàng đầu khi mua sắm trực tuyến, vượt qua cả các chương trình khuyến mại. Đáng chú ý, 50% người được khảo sát sẵn sàng từ bỏ đơn hàng nếu phát sinh chi phí không được thông báo rõ ràng trong quá trình thanh toán.
Thương mại điện tử ngày càng mang đến nhiều lựa chọn và trải nghiệm thuận tiện. Tuy nhiên, việc chủ động trang bị kỹ năng mua sắm an toàn cũng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để bảo vệ quyền lợi và đưa ra quyết định phù hợp.
Lời khuyên từ chuyên gia
Ths. NCS. Nguyễn Thanh Phương, Trưởng môn Digital Marketing, Bộ môn Thương mại điện tử, Cao đẳng FPT Polytechnic, nhấn mạnh: Người tiêu dùng là mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái thương mại điện tử. Ngày nay, người dùng có nhiều công cụ hơn để tìm hiểu thông tin và đưa ra quyết định chủ động.
"Trước khi quyết định mua hàng, người tiêu dùng nên xác định rõ nhu cầu, tìm hiểu kỹ thông tin sản phẩm, chính sách đổi trả và tham khảo đánh giá từ người mua trước. Với sản phẩm giá trị cao, người dùng có thể trao đổi trực tiếp với nhà bán và so sánh nhiều lựa chọn", ông Phương nhận định.
Người dùng nên ưu tiên các thương hiệu, nhà bán uy tín hoặc gian hàng đã được xác thực như Shopee Mall, Shopee Premium hay Shop Yêu Thích+. Tham khảo đánh giá, hình ảnh và video thực tế từ cộng đồng cũng là nguồn thông tin hữu ích.
Thanh toán an toàn và kiểm tra hàng
Người dùng nên ưu tiên phương thức thanh toán tích hợp trên nền tảng, tránh cung cấp mã OTP hoặc thông tin thanh toán cho bên thứ ba. Khi nhận hàng, kiểm tra tình trạng kiện hàng và lưu lại hình ảnh hoặc video mở hàng để bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh tranh chấp.
Ths. NCS. Nguyễn Thanh Phương cũng khuyến nghị người dùng chủ động che hoặc hủy thông tin cá nhân trên bao bì sau khi nhận hàng để hạn chế nguy cơ bị mạo danh hoặc lừa đảo.
Đại diện Shopee nhấn mạnh: Nền tảng không yêu cầu người dùng chi trả bất kỳ khoản phí nào ngoài giá trị "Tổng thanh toán" hiển thị trên trang thông tin đơn hàng. Mọi yêu cầu cung cấp mã OTP hay nộp thêm phí "vận chuyển phát sinh" từ số điện thoại lạ đều có dấu hiệu lừa đảo.
Phản hồi người dùng - kênh hậu kiểm quan trọng
Chị Thanh Nga (TP.HCM) chia sẻ: "Giá cả và khuyến mại không còn là yếu tố duy nhất. Tôi ưu tiên sản phẩm và nhà bán đáng tin cậy, đồng thời chủ động để lại đánh giá và báo cáo khi phát hiện bất thường."
Người tiêu dùng Shopee có thể chủ động báo cáo sản phẩm vi phạm qua tính năng "Tố cáo Sản Phẩm Vi Phạm". Khi phát hiện vi phạm, người dùng chỉ cần nhấn nút báo cáo và đính kèm bằng chứng (hình ảnh, video, tin nhắn giao dịch ngoài sàn).
Đại diện Shopee cho biết: Sau khi tiếp nhận báo cáo, nền tảng sẽ xác minh và phản hồi trong vòng 3-7 ngày làm việc, áp dụng biện pháp xử lý như gỡ bỏ sản phẩm, điểm phạt hoặc hạn chế tài khoản người bán. Với trường hợp vi phạm nghiêm trọng, nền tảng có thể phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng.
Shopee cũng triển khai chính sách trả hàng và hoàn tiền: Với trường hợp vi phạm, người mua có thể được hoàn tiền 100% giá trị sản phẩm; riêng Shopee Mall áp dụng hoàn tiền gấp đôi nếu sản phẩm không đáp ứng cam kết chính hãng.
Một môi trường mua sắm trực tuyến an toàn được xây dựng từ công cụ bảo vệ của nền tảng, trách nhiệm của người bán và sự chủ động của người tiêu dùng. Khi mỗi người dùng biết cách lựa chọn, kiểm chứng thông tin và bảo vệ quyền lợi, niềm tin trên môi trường số được củng cố, tạo nền tảng cho thương mại điện tử phát triển minh bạch, bền vững và đáng tin cậy hơn.
