Tổng lãnh sự Ý tại TP.HCM Alessandra Tognonato đã có những chia sẻ sâu sắc về ý nghĩa lịch sử của ngày Quốc khánh Ý, cũng như bí quyết thành công của thương hiệu "Made in Italy" và triển vọng hợp tác giữa Ý và Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục, khoa học và thương mại.
Từ lựa chọn lịch sử đến vị thế của "Made in Italy"
Tổng lãnh sự Alessandra Tognonato cho biết, vào ngày này năm 1946, nước Ý đã trải qua một thời khắc vô cùng phi thường: cuộc trưng cầu dân ý về tương lai thể chế quốc gia được tổ chức. Lần đầu tiên trong lịch sử, mọi người dân Ý, cả nam lẫn nữ, đều có quyền bỏ phiếu. Người dân Ý đã chọn mô hình cộng hòa, một quyết định sáng suốt mở ra giai đoạn mới với hòa bình, dân chủ và ổn định.
Bà đặc biệt yêu thích Điều 1 của Hiến pháp Cộng hòa Ý, khẳng định Ý là một nước cộng hòa dân chủ dựa trên lao động. "Điều đó có nghĩa là lao động được xem là giá trị cốt lõi để tái thiết đất nước sau chiến tranh, tàn phá và nỗi hổ thẹn", bà giải thích.
Lựa chọn ấy đã được chứng minh đúng đắn. Chỉ trong vài năm, Ý bước vào thời kỳ bùng nổ kinh tế nhờ toàn thể người dân tham gia kiến thiết đất nước. Nguồn lực quan trọng mang đến thành công là khát khao tạo ra những giá trị đẹp đẽ thông qua công nghệ, sáng tạo và truyền thống lâu đời.
Tổng lãnh sự cho biết đó là lý do thương hiệu "Made in Italy" nhanh chóng chinh phục thế giới. Người Ý đã và đang tiếp tục tạo ra những sản phẩm như ô tô, xe máy, du thuyền và các vật dụng hàng ngày mang tính toàn cầu. Bí quyết duy trì sức cạnh tranh nằm ở khả năng bảo tồn kỹ năng truyền thống và không ngừng đổi mới. Ý đầu tư mạnh vào nghiên cứu và công nghệ, kết hợp thiết kế chất lượng cao, đồng thời thu hút nhân tài toàn cầu, biến Milan thành trung tâm sáng tạo.
Người Ý cũng làm việc ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, mang theo tinh thần lao động, kỹ năng sáng tạo và mong muốn đóng góp cho nền kinh tế sở tại. Khi được hỏi về 80 năm tiếp theo, bày tỏ sự lạc quan: "Chúng tôi có đầy đủ nền tảng để tiếp tục phát triển, duy trì vị thế quốc gia dân chủ, hòa bình trong Liên minh châu Âu". Bà nhấn mạnh Ý đang tăng cường quan hệ với Việt Nam, quốc gia cùng chia sẻ khát vọng phát triển qua giáo dục, trao đổi kinh tế và hợp tác.
Tiềm năng từ thế hệ trẻ và ngoại giao khoa học
Đánh giá về quan hệ Việt Nam – Ý, Tổng lãnh sự nhận định quan hệ song phương đang rất tốt nhưng còn nhiều dư địa phát triển, tiềm năng lớn nhất nằm trong tay thế hệ trẻ. Kim ngạch thương mại liên tục tăng trưởng, cả hai nước có mục tiêu chung về phát triển bền vững. Thế hệ trẻ đang nỗ lực định hình thế giới nơi công nghệ đóng vai trò tích cực.
Bà cho rằng hợp tác khoa học và trao đổi sinh viên có thể đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới. Ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam quan tâm đến các trường đại học Ý, chủ yếu trong lĩnh vực kinh tế, quản trị kinh doanh, kiến trúc, kỹ thuật và công nghiệp sáng tạo. "Các sinh viên Việt Nam có cơ hội nhận học bổng, tiếp cận môi trường học tập và đời sống tại Ý. Điều các em nhận được không chỉ là tấm bằng, mà còn là sự thấu hiểu về tư duy, khát vọng và văn hóa của nước tôi. Khi quay về, các em có thể phát huy tài năng tại doanh nghiệp Ý hoặc nước ngoài tại Việt Nam, và duy trì mối liên kết lâu dài với Ý", bà nhận xét.
Tương tự trong lĩnh vực khoa học, Tổng lãnh sự cho biết đang triển khai chương trình hợp tác song phương thành công, đồng tài trợ các dự án nghiên cứu chung. Đây là một trong những chương trình hiệu quả nhất của Ý trên toàn cầu. Tháng 12 tới tại TP.HCM, Tổng lãnh sự quán Ý sẽ tổ chức cuộc họp mặt các nhà nghiên cứu từng tham gia, hướng tới xây dựng cộng đồng khoa học gắn kết. Bà nhấn mạnh: "Ngoại giao khoa học cũng chính là ngoại giao vì hòa bình. Vì khi con người hợp tác trên nền tảng khoa học, kết quả tất yếu sẽ là sự tiến bộ".
Cơ hội cho doanh nghiệp Ý tại Việt Nam
Trong lĩnh vực thương mại và đầu tư, máy móc thiết bị vẫn là lĩnh vực chủ lực với nhiều dư địa phát triển. Ngành đóng tàu cũng tăng trưởng mạnh với nhiều dự án mở rộng quy mô lớn tại phía Nam, tạo ra công việc chất lượng cao cho kỹ sư trẻ Việt Nam. Nhu cầu nhân lực gia tăng trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.
Ngày càng nhiều doanh nhân Ý đến Việt Nam khảo sát cơ hội đầu tư. Trong vài tháng qua, phái bộ Ý đã đón tiếp nhiều đoàn doanh nghiệp. Bà hy vọng sau khi tìm hiểu cơ hội tại TP.HCM, đặc biệt trong bối cảnh thành phố cải cách hành chính và mở rộng phát triển, nhiều doanh nghiệp sẽ đầu tư lâu dài. Những doanh nghiệp Ý tiên phong như Piaggio đều hài lòng và gửi tín hiệu tích cực về nước. Piaggio Việt Nam đã lớn mạnh nhờ chính sách xã hội và môi trường làm việc lý tưởng. Thông điệp từ Piaggio: nếu đến Việt Nam với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, hiểu thị trường, sẵn sàng đầu tư và đào tạo nhân lực địa phương, doanh nghiệp sẽ tìm được đội ngũ lao động trình độ, trung thành.
Bà đề xuất tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ để thu hút thêm doanh nghiệp Ý, đặc biệt là các đơn vị đầu tư mạnh cho đổi mới sáng tạo và công nghệ.
Ước mơ của Tổng lãnh sự Ý
Sau gần 1 năm làm việc tại TP.HCM, bà Tognonato luôn cố gắng cân bằng giữa xúc tiến kinh tế và quảng bá văn hóa. "Kinh tế không đơn thuần là bán hàng hóa, mà còn là tạo cơ hội và xây dựng sự gắn kết giữa con người với con người", bà giải thích. Người dân có thể tiếp cận sách Ý, thưởng thức phim Ý qua Liên hoan phim Ý hằng năm vào cuối tháng 10, hoặc có ước mơ đặt chân đến Ý. Khơi dậy sự tò mò về phong cách sống Ý sẽ mở ra nhiều cơ hội.
Bà ấn tượng với sự năng động, tinh thần lạc quan và khát vọng vươn lên của người dân TP.HCM. "Sức mạnh lớn nhất của TP.HCM nằm ở niềm tin vào sự tiến bộ và phát triển. Người dân tin rằng tương lai sẽ tốt đẹp hơn và biến mục tiêu thành hiện thực", bà nói. Bà cũng ấn tượng với thế hệ trẻ nỗ lực học tập để định hình tương lai. Chia sẻ mục tiêu khi kết thúc nhiệm kỳ: "Ước mơ của tôi rất đơn giản. Tôi mong rằng mọi người dân thành phố đều sẽ mong muốn đến Ý ít nhất một lần trong đời. Những người chưa từng đến sẽ có cơ hội khám phá đất nước chúng tôi. Những người từng đến sẽ tiếp tục tìm thấy những trải nghiệm mới mẻ".
Tổng lãnh sự Ý Alessandra Tognonato sinh năm 1976 tại Ivrea, tốt nghiệp chuyên ngành Chính trị quốc tế và Ngoại giao tại Đại học Trieste năm 1999. Bà bắt đầu sự nghiệp ngoại giao năm 2001, từng công tác tại Buenos Aires, Berlin, Cairo, và trở thành Tổng lãnh sự Ý tại TP.HCM tháng 8.2025. Bà được trao tặng danh hiệu Hiệp sỹ của Cộng hòa Ý năm 2016. Bà nói thông thạo tiếng Ý, Pháp, Đức, Anh, Tây Ban Nha và tiếng Nhật. Bà có hai con và sở thích du lịch, đọc sách, xem phim, bơi lội.
