Ngày 29-4, Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) đã công bố Báo cáo Xu hướng Nhu cầu Vàng Quý 1 năm 2026, tiết lộ những biến động đáng chú ý trên thị trường vàng toàn cầu. Theo báo cáo, tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong quý đầu năm, bao gồm cả giao dịch trên thị trường phi tập trung (OTC), đạt 1.231 tấn, tăng nhẹ 2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, điểm nhấn nằm ở giá trị nhu cầu, khi con số này đã tăng vọt lên mức kỷ lục 193 tỉ USD, tương ứng mức tăng 74% so với cùng kỳ năm trước.
Đầu tư vàng miếng và vàng xu bùng nổ
Trên phạm vi toàn cầu, các nhà đầu tư cá nhân bị thu hút bởi đà tăng giá và sức hấp dẫn của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn. Điều này đã đẩy nhu cầu vàng miếng và vàng xu tăng 42% so với cùng kỳ năm trước, đạt 474 tấn. Tại Trung Quốc, nhu cầu tăng mạnh 67% so với cùng kỳ, đạt 207 tấn – mức cao nhất từ trước đến nay, vượt xa kỷ lục 155 tấn ghi nhận vào quý 2 năm 2013. Các thị trường châu Á khác như Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng ghi nhận sự gia tăng hoạt động mua vàng miếng và vàng xu, góp phần thay đổi cấu trúc nhu cầu vàng. Nhu cầu vàng miếng và vàng xu cũng được thúc đẩy mạnh mẽ ở Mỹ (tăng 14%) và châu Âu (tăng 50%).
Việt Nam giảm mạnh đầu tư vàng miếng
Trong khu vực ASEAN, quý 1 chứng kiến sự bùng nổ đầu tư vàng miếng và vàng xu tại Indonesia, với nhu cầu tăng gấp đôi so với quý trước, đạt 23,6 tấn. Thái Lan đạt 10 tấn – mức cao nhất trong quý 1 kể từ năm 2019. Ngược lại, Việt Nam là thị trường ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong khu vực, giảm 24% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 9 tấn, dù vẫn tăng 31% so với quý 4 năm 2025. Tổng nhu cầu vàng ở mức tương đối thấp phản ánh tác động của giá vàng cao kỷ lục. Những hạn chế về nguồn cung trong nước đã đẩy chênh lệch giá vàng nội địa lên cao, thúc đẩy nhu cầu đầu tư vào nhẫn vàng trơn.
ETF vàng tiếp tục tăng trưởng
Trong quý 1, nhu cầu đối với các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng tiếp tục duy trì tích cực, với lượng vàng nắm giữ tăng thêm 62 tấn, chủ yếu nhờ sự tăng trưởng mạnh từ các quỹ niêm yết tại châu Á, khi các tổ chức này mua ròng 84 tấn. Tuy nhiên, dòng vốn rút ra đáng kể trong tháng 3, chủ yếu từ các quỹ niêm yết tại Mỹ, đã phần nào kìm hãm đà tăng mạnh của thị trường trong giai đoạn đầu năm.
Nhu cầu vàng trang sức giảm mạnh
Ở chiều ngược lại, nhu cầu vàng trang sức trong quý 1 giảm mạnh 23% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 300 tấn. Đây là phản ứng trực tiếp của thị trường trước tình trạng giá vàng liên tục neo ở mức cao. Đà suy giảm diễn ra trên hầu hết các thị trường chủ chốt, đáng chú ý nhất là Trung Quốc (giảm 32%), Ấn Độ (giảm 19%) và khu vực Trung Đông (giảm 23%). Tuy nhiên, xét về giá trị, nhu cầu vàng trang sức vẫn tăng, cho thấy người tiêu dùng sẵn sàng chi trả bất chấp giá cao. Một phần nhu cầu vàng trang sức đã chuyển sang vàng miếng và vàng xu, đặc biệt tại Trung Quốc và Ấn Độ.
Việt Nam: Nhu cầu vàng trang sức đạt kỷ lục
Tại các quốc gia ASEAN, giá vàng cao đã thúc đẩy xu hướng chuyển sang các sản phẩm trang sức có hàm lượng vàng thấp hơn và mang tính đầu tư. Việt Nam là thị trường đáng chú ý, với giá trị nhu cầu vàng trang sức đạt mức kỷ lục 472 triệu USD, tăng 28% so với quý trước. Diễn biến này một phần do những hạn chế trong nguồn cung vàng miếng, khiến nhu cầu chuyển sang vàng nhẫn trơn như một kênh đầu tư thay thế.
Ngân hàng trung ương tiếp tục mua ròng
Trong quý 1, các ngân hàng trung ương tiếp tục hỗ trợ tổng cầu, với lượng mua ròng đạt 244 tấn, vượt cả quý 4 năm 2025 và mức trung bình 5 năm gần đây. Dù có một số tổ chức bán ra, bao gồm Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ, Ngân hàng Trung ương Nga và Quỹ Dầu mỏ Nhà nước Azerbaijan, hoạt động mua vào vẫn chiếm ưu thế, khẳng định vai trò của vàng như tài sản dự trữ không thể thay thế.
Nguồn cung vàng tăng nhẹ
Tổng nguồn cung vàng trong quý 1 tăng 2% so với cùng kỳ năm trước, đạt 1.231 tấn. Sản lượng khai thác lập kỷ lục mới cho quý 1, trong khi lượng vàng tái chế chỉ tăng nhẹ 5% dù giá vàng duy trì ở mức cao. Điều này cho thấy phản ứng từ phía nguồn cung còn hạn chế, góp phần làm gia tăng áp lực thắt chặt cung – cầu.
Triển vọng thị trường
Bà Louise Street, Chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại WGC, nhận định: “Giá vàng biến động mạnh trong năm 2026. Sau khi thiết lập mức đỉnh trên 5.400 USD/ounce vào tháng 1, thị trường đã ghi nhận một đợt điều chỉnh mạnh nhưng vẫn trong tầm kiểm soát. Sự kết hợp giữa đà tăng giá và rủi ro địa chính trị leo thang đã thúc đẩy nhu cầu đầu tư, đặc biệt tại châu Á. Việc các ngân hàng trung ương duy trì mua vào đã cân bằng áp lực từ các đợt bán ra chiến lược.” Trong thời gian tới, phần bù rủi ro địa chính trị được dự báo sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu đầu tư vàng. Tuy nhiên, môi trường lãi suất cao kéo dài có thể tạo rào cản, đặc biệt tại các thị trường phương Tây. Nhu cầu vàng trang sức dự kiến duy trì ổn định, ngay cả khi giá cao khiến khối lượng tiêu thụ giảm. Về nguồn cung, sản lượng khai thác được kỳ vọng tăng nhẹ, song rủi ro thiếu hụt năng lượng có thể hạn chế triển vọng này.
