Nhân dịp Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII diễn ra đúng năm kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đoàn, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Hà Quang Dự, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn, nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Thể dục thể thao, về những dấu ấn nổi bật và kỳ vọng đối với tổ chức Đoàn trong giai đoạn mới.
Dấu ấn lớn nhất của công tác Đoàn và phong trào thanh niên
Theo ông Hà Quang Dự, điều làm nên dấu ấn nổi bật nhất trong lịch sử 95 năm của Đoàn chính là sự hình thành và phát triển liên tục của các phong trào thanh niên qua từng thời kỳ cách mạng. Từ thời Đoàn Thanh niên cứu quốc, Đoàn Thanh niên lao động cho đến Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ngày nay, các phong trào hành động cách mạng luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt, tập hợp, giáo dục và phát huy sức trẻ Việt Nam.
Ông nhấn mạnh: "Nhìn lại lịch sử, chúng ta sẽ thấy mỗi giai đoạn đều ghi dấu bằng những phong trào lớn. Đó là phong trào Thanh niên xung phong do Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp giao cho Đoàn tổ chức; phong trào 'Ba sẵn sàng', 'Năm xung phong' trong những năm kháng chiến chống Mỹ; các phong trào ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp; phong trào thanh niên thi đua lao động sản xuất, lập nghiệp, tình nguyện vì cộng đồng trong thời kỳ đổi mới và hội nhập."
Chính những phong trào ấy đã tạo nên môi trường để hàng triệu thanh niên cống hiến sức lực, trí tuệ cho đất nước. Ông khẳng định lịch sử của Đoàn gắn liền với lịch sử của các phong trào thanh niên, là nơi tuổi trẻ thể hiện tinh thần yêu nước, trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến.
Ông cũng nhắc đến những hy sinh to lớn: "Trong lịch sử Đoàn, chúng ta không thể quên hàng triệu thanh niên đã lên đường chiến đấu, hàng vạn người đã ngã xuống vì độc lập dân tộc và thống nhất đất nước. Hôm nay vẫn có rất nhiều đoàn viên, thanh niên đang ngày đêm làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc nơi biên giới, hải đảo và trong lực lượng vũ trang. Những đóng góp ấy tạo nên hình ảnh đẹp nhất của tuổi trẻ Việt Nam suốt 95 năm qua."
Đổi mới để thu hút thanh niên trong thời đại số
Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và nhiều thay đổi về nhu cầu, lối sống của giới trẻ, ông Hà Quang Dự cho rằng tổ chức Đoàn cần tiếp tục đổi mới. Ông ghi nhận: "Quan sát hoạt động của Đoàn hiện nay, tôi thấy tổ chức Đoàn đã có nhiều đổi mới đáng ghi nhận. Các hoạt động ngày càng gần gũi hơn với đời sống thanh niên, ứng dụng tốt hơn công nghệ số và có khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của xã hội hiện đại."
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: "Ngày nay thanh niên có nhiều lựa chọn hơn trong học tập, việc làm, giải trí và giao tiếp xã hội. Điều đó đòi hỏi Đoàn không thể duy trì cách làm cũ mà phải liên tục đổi mới phương thức tiếp cận, nội dung hoạt động và hình thức tập hợp thanh niên."
Theo ông, điều quan trọng nhất là phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người trẻ: "Thanh niên quan tâm đến việc làm, khởi nghiệp, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, hội nhập quốc tế, phát triển kỹ năng nghề nghiệp hay sức khỏe tinh thần thì Đoàn phải đồng hành cùng họ ở những lĩnh vực ấy."
Bên cạnh đó, ông lưu ý cần tiếp tục phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc: "Tôi nhận thấy lòng yêu nước trong thanh niên hiện nay không hề giảm đi mà đang được thể hiện bằng nhiều hình thức mới, sinh động hơn. Đó có thể là tinh thần khởi nghiệp để làm giàu cho đất nước, nghiên cứu khoa học, quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới, hay tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng."
Ông tin rằng Trung ương Đoàn hiện nay đã và đang nắm bắt khá tốt những xu hướng ấy, nhưng cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa để Đoàn luôn là mái nhà chung hấp dẫn đối với thanh niên.
Kỳ vọng vào Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII
Ông Hà Quang Dự bày tỏ kỳ vọng: "Tôi kỳ vọng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII sẽ trở thành một dấu mốc quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới cho phong trào thanh niên cả nước. Đại hội cần đưa ra những giải pháp thiết thực nhằm thu hút, hỗ trợ và khích lệ ngày càng nhiều thanh niên tiên tiến tham gia đóng góp cho xã hội trên mọi lĩnh vực."
Ông nhấn mạnh nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu những đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp là chiến lược lâu dài nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ kế cận cho đất nước. Ông cũng chỉ ra những hạn chế về tư tưởng, đạo đức trong một bộ phận cán bộ, coi đó là bài học cho công tác giáo dục thế hệ trẻ.
Ông mong muốn Đại hội sẽ tiếp tục khẳng định mục tiêu xây dựng lớp thanh niên Việt Nam có lý tưởng, có tri thức, có năng lực sáng tạo, có tinh thần hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc và lòng yêu nước. Ông nhấn mạnh: "Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu rất lớn. Muốn hiện thực hóa những mục tiêu ấy, chúng ta cần lực lượng cán bộ trẻ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và luôn đặt lợi ích của đất nước, của nhân dân lên trên hết."
Bên cạnh việc phát huy thanh niên ưu tú, ông cũng nhắc nhở Đoàn không được quên nhiệm vụ chăm lo, hỗ trợ những thanh niên yếu thế, có hoàn cảnh khó khăn để không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.
Gửi gắm tới cán bộ Đoàn và đoàn viên, thanh niên
Là người từng giữ cương vị Bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn, ông Hà Quang Dự gửi gắm: "Điều tôi muốn gửi gắm trước hết tới đội ngũ cán bộ Đoàn là hãy luôn giữ ngọn lửa nhiệt huyết, tinh thần sáng tạo và sự trung thành với lý tưởng cách mạng của Đảng. Người cán bộ Đoàn phải gần gũi thanh niên, hiểu thanh niên và biết lắng nghe những nguyện vọng chính đáng của thanh niên. Chỉ khi thực sự đồng hành cùng người trẻ, Đoàn mới có thể tập hợp và dẫn dắt thanh niên hiệu quả."
Đối với đoàn viên, thanh niên cả nước, ông mong các bạn biết trân trọng tuổi trẻ: "Thanh xuân là quãng thời gian đẹp nhất, mạnh khỏe nhất và giàu khát vọng nhất trong cuộc đời mỗi con người. Hãy sử dụng quỹ thời gian quý giá ấy để học tập, rèn luyện, lao động sáng tạo và biến những ước mơ của mình thành hiện thực."
Ông kết luận: "Tổ quốc Việt Nam đang đứng trước những cơ hội phát triển rất lớn. Những định hướng chiến lược mà Đảng đã đề ra cho giai đoạn mới chính là không gian rộng mở để thanh niên dấn thân, lập nghiệp và cống hiến. Tôi tin rằng với truyền thống vẻ vang của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và khát vọng vươn lên của tuổi trẻ Việt Nam, thế hệ thanh niên hôm nay sẽ tiếp tục viết nên những trang sử mới, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong những thập niên tới."
