Mười một thành phố đăng cai World Cup 2026 tại Mỹ đang thúc giục FIFA thanh toán tổng cộng 11 triệu USD mà tổ chức này cam kết hỗ trợ dưới dạng quỹ di sản, nhưng đến nay vẫn chưa có khoản tiền nào được giải ngân. Theo bốn lãnh đạo thuộc các ban tổ chức địa phương (yêu cầu giấu tên), dàn lãnh đạo cấp cao của FIFA nhiều lần khẳng định mỗi thành phố sẽ nhận 1 triệu USD cho các dự án cộng đồng, nhưng cam kết chỉ được đưa ra bằng lời nói trong các cuộc họp, không có thông báo chính thức.
Cam kết bằng lời, tiền chưa về
Trước thềm FIFA Club World Cup 2025, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino từng tuyên bố 11 thành phố đăng cai sẽ nhận 1 triệu USD mỗi địa phương để xây dựng sân bóng mini và tài trợ các dự án cộng đồng. Sau đó, các thành phố được chọn đăng cai World Cup 2026 – gồm Seattle, Vùng Vịnh San Francisco, Los Angeles, Dallas, Houston, Kansas City, Atlanta, Philadelphia, New York/New Jersey, Miami và Boston – đặt câu hỏi liệu họ có được nhận khoản hỗ trợ tương tự hay không. So với Club World Cup, World Cup có quy mô lớn hơn nhiều, kéo dài 39 ngày, đồng nghĩa chi phí tổ chức mà các địa phương phải gánh cũng cao hơn đáng kể.
Việc chậm thanh toán gây khó khăn vì một số ban tổ chức địa phương đã bắt đầu giải thể sau khi giải đấu kết thúc, khiến việc xác định đơn vị tiếp nhận tiền trở nên phức tạp. Một số địa phương đang hoàn tất báo cáo tài chính gửi chính quyền nhưng chưa biết có nên ghi nhận khoản hỗ trợ này hay không do chưa có xác nhận từ FIFA.
Nguồn lực công khổng lồ
Người nộp thuế tại Mỹ đã chi hàng tỷ USD cho các khoản chi trực tiếp và gián tiếp phục vụ World Cup 2026, từ an ninh, giao thông, hậu cần đến vận hành. Trong khi FIFA hưởng phần lớn nguồn thu từ bán vé, bản quyền truyền hình, tài trợ, dịch vụ ăn uống và bãi đỗ xe, các thành phố đăng cai phải gánh phần lớn chi phí liên quan đến giao thông, an ninh và an toàn. Phạm vi trách nhiệm của họ không chỉ giới hạn ở sân vận động mà còn bao gồm các khu FIFA Fan Fest, sân bay và phương tiện phục vụ giải đấu.
Kansas City – nơi tổ chức 6 trận đấu, trong đó có trận tứ kết giữa Argentina và Thụy Sĩ – là ví dụ điển hình. Theo ban tổ chức World Cup tại thành phố, địa phương này đã nhận 42,5 triệu USD từ bang Missouri; 28 triệu USD từ bang Kansas; 14,8 triệu USD từ chính quyền thành phố Kansas City; 1,5 triệu USD từ các nguồn ngân sách công khác. Tổng vốn đầu tư từ ngân sách công lên tới 86,8 triệu USD. Ngoài ra, chính quyền liên bang còn hỗ trợ 59,52 triệu USD cho an ninh và 13,3 triệu USD cho hạ tầng giao thông. Ban tổ chức địa phương cũng nhận được nhiều khoản tài trợ từ khu vực tư nhân nhưng không công bố con số cụ thể.
Chi phí ẩn và doanh thu kỷ lục
Để thuyết phục FIFA chọn Kansas City, bang Missouri còn miễn thuế bán hàng của bang và địa phương đối với vé World Cup. Theo phân tích của The Athletic trước giải đấu, quyết định này khiến bang thất thu ít nhất 15,6 triệu USD, và con số thực tế có thể cao hơn vì chưa tính đến doanh thu từ các gói dịch vụ cao cấp. Các thành phố đăng cai còn phải bố trí làn đường ưu tiên và xe cảnh sát hộ tống khách VIP do FIFA chỉ định; chi hàng trăm nghìn USD để biến sân vận động thành “khu vực sạch”, loại bỏ biển quảng cáo không phải của FIFA; đồng thời đầu tư thêm 13 triệu USD để nâng cấp mặt sân tại MetLife Stadium, nơi diễn ra trận chung kết ngày 19/7.
Hai lãnh đạo thành phố nói với The Athletic rằng họ khó hiểu vì sao FIFA – tổ chức vừa công bố doanh thu hơn 15 tỷ USD trong chu kỳ tài chính 2023-2026 – lại chần chừ với những khoản thanh toán tương đối nhỏ này. FIFA thường xuyên dẫn một báo cáo dự báo World Cup sẽ tạo ra 30,5 tỷ USD giá trị cho nền kinh tế Mỹ. Phía FIFA chưa đưa ra bình luận về vấn đề này.
Áp lực đè nặng lên Infantino
Đây chỉ là một trong hàng loạt vấn đề mà Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đang phải đối mặt. Ông hiện chịu áp lực từ UEFA cùng nhiều liên đoàn bóng đá khác sau khi kế hoạch bán một phần quyền khai thác các giải đấu và sự kiện của FIFA cho các nhà đầu tư tư nhân bị đổ vỡ. Kế hoạch thương mại hóa trị giá 20 tỷ USD của FIFA dưới thời Infantino cũng vấp phải phản ứng dữ dội khi không đề cập rõ vai trò của bóng đá nữ.
Trong suốt quá trình chuẩn bị, câu hỏi lớn nhất luôn là ai sẽ là người chi trả cho sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh. Tuy nhiên, cả FIFA và các thành phố đăng cai đều cho rằng khoản đầu tư này sẽ được bù đắp bằng lợi ích kinh tế từ du lịch và nhiều hoạt động liên quan. Nhưng với việc quỹ di sản chưa được giải ngân, nhiều địa phương đang phải đối mặt với khó khăn trong việc hoàn tất các dự án cộng đồng đã hứa hẹn với người dân.
