75 năm đồng hành cùng dân tộc
Trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam, Báo Nhân Dân giữ một vị thế đặc biệt. Không chỉ là cơ quan ngôn luận của Đảng, tờ báo đã đồng hành cùng những bước ngoặt lớn của đất nước suốt 75 năm qua, từ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đến thời kỳ đổi mới và hội nhập. Sự ra đời năm 1951 của Báo Nhân Dân không phải một sự kiện báo chí thuần túy. Trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, Đảng cần một cơ quan ngôn luận chính thức để thống nhất nhận thức, củng cố niềm tin và tổ chức lực lượng toàn dân.
Từ chiến khu Việt Bắc đến Điện Biên Phủ
Ban Biên tập đầu tiên quy tụ nhiều lãnh đạo cấp cao như Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Chí Thanh, Lê Văn Lương. Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp viết hơn 1.200 bài cho báo với gần 30 bút danh. Trong kháng chiến chống Pháp, những số báo in giữa núi rừng Việt Bắc đã theo chân các đoàn quân vào chiến khu, góp phần nuôi dưỡng ý chí chiến đấu. Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ thay đổi cục diện chiến tranh mà còn làm thay đổi nhận thức thế giới về sức mạnh của các dân tộc thuộc địa.
Kháng chiến chống Mỹ và những dòng tít hào sảng
Từ 1954 đến 1975, Báo Nhân Dân vừa là tiếng nói xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, vừa là hồi kèn xung trận ở miền Nam. Những bài xã luận, bình luận rực lửa như “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”, “Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người” đã kết tinh ý chí kiên cường của dân tộc. Nhiều nhà báo đã sống, viết và hy sinh như những người lính, tạo nên khái niệm “nhà báo-chiến sĩ” không chỉ là biểu tượng mà là hiện thực nghề nghiệp.
Thời kỳ đổi mới: Nhìn thẳng vào thực tiễn
Sau năm 1975, đất nước thống nhất nhưng đối mặt với muôn vàn khó khăn: hậu quả chiến tranh, bao vây cấm vận, khủng hoảng kinh tế-xã hội. Báo Nhân Dân đứng trước yêu cầu giữ vững định hướng chính trị nhưng phải nhìn thẳng vào thực tiễn. Những phóng sự về khoán hộ ở Vĩnh Phúc, Hải Phòng; mô hình đổi mới ở An Giang, TP.HCM đã cung cấp thực tiễn sinh động cho tư duy đổi mới của Đảng. Đặc biệt, chuyên mục “Những việc cần làm ngay” của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh (bút danh N.V.L) đăng trên Báo Nhân Dân từ năm 1987 đã tạo không khí báo chí dân chủ, đấu tranh chống tiêu cực mạnh mẽ, được toàn dân hưởng ứng.
Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo
Báo Nhân Dân điện tử ra đời năm 1998, sớm so với mặt bằng chung, cho thấy ý thức về thay đổi không gian truyền thông. Trong 10 năm trở lại đây, báo xây dựng hệ sinh thái đa nền tảng với các phiên bản điện tử nhiều ngôn ngữ, multimedia, e-magazine, infographic, video, báo chí dữ liệu. Hàng chục nghìn người trẻ xếp hàng nhận phụ san kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, 50 năm Giải phóng miền Nam. Các ấn phẩm tích hợp công nghệ thực tế ảo tăng cường giúp nội dung lịch sử-văn hóa trở nên trực quan, hấp dẫn. Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” được công chúng gọi là “Concert quốc gia”, kết nối cảm xúc công chúng, nhất là giới trẻ.
Yêu cầu từ Tổng Bí thư: Trung tâm tư tưởng và chính luận
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra yêu cầu: Báo Nhân Dân phải trở thành trung tâm tư tưởng, trung tâm chính luận, lực lượng định hướng nhận thức xã hội; giữ vững nền tảng và dẫn dắt đổi mới. Điều cốt lõi không nằm ở công nghệ hay hình thức, mà ở bản lĩnh chính trị, chiều sâu tư tưởng và giá trị nhân văn. Một trung tâm chính luận phải đủ bản lĩnh bảo vệ cái đúng, đủ chiều sâu lý giải vấn đề phức tạp và đủ uy tín tạo dựng niềm tin công chúng trong môi trường thông tin thật-giả lẫn lộn.
Giá trị cốt lõi: Niềm tin của bạn đọc
Suy cho cùng, sức mạnh của một tờ báo thuộc về người cầm bút. Đội ngũ nhà báo cần được bồi đắp bản lĩnh chính trị, chiều sâu văn hóa, năng lực tư duy độc lập và tinh thần dấn thân. Dù phương thức làm báo thay đổi, giá trị cốt lõi của Báo Nhân Dân vẫn là độ tin cậy, uy tín chính trị-xã hội, trách nhiệm trước Đảng, đất nước và Nhân dân. Tài sản lớn nhất của tờ báo, sau cùng, là niềm tin của bạn đọc – thứ đã giữ vững vị thế đặc biệt của Báo Nhân Dân suốt 75 năm qua.
