Theo bản tin thị trường lao động quý 1/2026 vừa được Bộ Nội vụ công bố, trong quý 1 năm nay, cả nước ghi nhận 1,06 triệu người trong độ tuổi lao động thất nghiệp. Con số này giảm 5.500 người so với quý trước nhưng lại tăng 21.800 người so với cùng kỳ năm trước.
Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên vẫn ở mức cao
Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên (15-24 tuổi) ước tính khoảng 8,86%, giảm nhẹ so với quý trước nhưng vẫn duy trì ở mức cao. Tại khu vực thành thị, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động đạt 2,46%, tăng 0,4 điểm phần trăm so với quý trước và tăng 0,1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.
123.811 người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp
Trong quý 1/2026, Bộ Nội vụ ghi nhận 123.811 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, giảm 42.500 người so với quý trước và giảm 21.100 người so với cùng kỳ năm trước. Số người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp lên tới hơn 120.000 người.
Đáng chú ý, trong số hơn 123.000 người nộp hồ sơ, nhóm lao động không có bằng cấp, chứng chỉ chiếm tỷ lệ lớn nhất, lên tới hơn 60%. Nhóm có trình độ đại học trở lên chiếm gần 20%, còn lại là trình độ cao đẳng, trung cấp, hoặc có chứng nhận, chứng chỉ nghề sơ cấp.
Nhóm ngành có số lượng hồ sơ lớn nhất
Qua phân tích, Bộ Nội vụ cho biết các nhóm ngành có số lượng người lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp lớn nhất gồm: công nghiệp chế biến - chế tạo, nông nghiệp - lâm nghiệp - thủy sản, xây dựng, bán buôn - bán lẻ, sửa chữa ô tô - mô tô - xe máy và xe có động cơ khác.
Về nhóm nghề, các nghề có số hồ sơ cao nhất là thợ may, thợ thêu, thợ lắp ráp và các thợ có liên quan, kế toán, nhân viên bán hàng, lái xe…
Giải pháp hỗ trợ người lao động
Để hỗ trợ người lao động vượt qua giai đoạn khó khăn, Bộ Nội vụ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó đẩy mạnh hỗ trợ đào tạo nghề và kết nối việc làm. Các trung tâm dịch vụ việc làm tư vấn, tổ chức phiên giao dịch việc làm kết hợp cả trực tiếp và trực tuyến giữa các địa phương.
Mở rộng hỗ trợ, tăng quyền lợi thất nghiệp
Chính sách hỗ trợ học nghề từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp đóng vai trò quan trọng. Từ ngày 1/1/2026, Luật Việc làm năm 2025 chính thức có hiệu lực. Một trong những điểm mới đáng chú ý là chính sách hỗ trợ tiền ăn trưa cho người lao động tham gia các khóa học nghề. Đây là hỗ trợ tuy giá trị không lớn nhưng mang ý nghĩa thiết thực.
Theo đó, người lao động tham gia học nghề được hỗ trợ học phí và tiền ăn trưa trong thời gian đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng tay nghề. Mức hỗ trợ là 50.000 đồng/người/ngày thực học.
Theo đại diện Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, thực tiễn cho thấy đa số người lao động tham gia học nghề từ bảo hiểm thất nghiệp đều đang trong giai đoạn khó khăn, mất việc làm và chưa có thu nhập ổn định. Khi tham gia các khóa đào tạo, họ không chỉ đầu tư thời gian mà còn phải chi trả nhiều khoản sinh hoạt hàng ngày.
Trong hoàn cảnh đó, khoản hỗ trợ tiền ăn trưa tuy không nhiều nhưng giúp giảm bớt gánh nặng chi phí, tạo điều kiện để họ yên tâm học tập. Việc được Nhà nước quan tâm, hỗ trợ giúp người lao động cảm thấy được đồng hành, từ đó có thêm động lực vượt qua khó khăn.
Có thể thấy, chính sách bảo hiểm thất nghiệp hiện nay đã mở rộng đáng kể về quyền lợi cho người lao động, đồng thời nới lỏng một số điều kiện thụ hưởng và bổ sung nhiều chế độ hỗ trợ. Chính sách cũng được mở rộng theo hướng tăng quyền lợi và linh hoạt điều kiện thụ hưởng. Không chỉ hỗ trợ học nghề, chính sách còn bổ sung nội dung đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng.
Đáng chú ý, người lao động đang làm việc và tham gia bảo hiểm thất nghiệp vẫn có thể được hỗ trợ đào tạo để duy trì việc làm. Cùng với đó, thủ tục hưởng trợ cấp được cải tiến theo hướng đơn giản, rút ngắn thời gian xử lý và đa dạng hóa phương thức nộp hồ sơ, bao gồm cả trực tiếp và trực tuyến qua Cổng dịch vụ công, phù hợp xu hướng chuyển đổi số.
