TP.HCM đối mặt với đợt nắng nóng đỉnh điểm, nhiệt độ có thể vượt 37 độ C
Những ngày cuối tháng 3, TP.HCM ghi nhận nhiệt độ tăng cao mỗi ngày, với nắng nóng hầm hập kéo dài từ sáng sớm đến chiều tối. Tại khu vực trung tâm thành phố, mức độ đô thị hóa cao cùng lượng phương tiện giao thông đông đúc đã khuếch đại cảm giác nóng bức, khiến người dân phải che chắn kín mít khi di chuyển. Dọc các tuyến đường, các trụ nước uống tại vòi và trạm trà đá miễn phí do các nhà hảo tâm cung cấp luôn trong tình trạng đắt khách; lượng nước bổ sung tăng gấp 2-3 lần so với bình thường. Đối với nhiều người lao động có thu nhập thấp, những điểm phục vụ này như dòng suối mát lành giữa cái nắng như đổ lửa.
Dự báo nhiệt độ tiếp tục gia tăng và nguyên nhân từ các hình thế thời tiết
Theo Đài khí tượng thủy văn Nam bộ, những ngày qua, TP.HCM xuất hiện nắng nóng với nhiệt độ 35-36 độ C, có nơi vượt 36 độ C. Trong những ngày tới, nắng nóng sẽ tiếp tục và gia tăng cường độ ở miền Tây Nam bộ, với mức nhiệt cao nhất lên đến 35-36 độ C. Tại TP.HCM, khả năng xuất hiện nắng nóng đến 37 độ C và vượt ngưỡng này, đặc biệt ở phía bắc thành phố. Khu vực miền Đông có thể chứng kiến nắng nóng gay gắt 37-38 độ C và trên 38 độ C.
Nguyên nhân chính là do áp thấp nóng phía tây hoạt động mạnh và mở rộng về phía đông nam, ảnh hưởng đến nước ta. Bên cạnh đó, áp cao cận nhiệt đới có trục qua nam Trung bộ và Nam bộ cũng hoạt động mạnh. Hai hình thế này kết hợp gây ra đợt nắng nóng kéo dài trong những ngày sắp tới.
Chuyên gia khí tượng giải thích về xu hướng nắng nóng và tác động đến sức khỏe
Th.S Lê Thị Xuân Lan, chuyên gia khí tượng thủy văn, cho biết: Từ sau ngày xuân phân 21.3, trên khu vực Nam bộ, nắng nóng gia tăng do ánh sáng mặt trời vuông góc với đường xích đạo của trái đất. Điều này dẫn đến bức xạ nhiệt tăng cao và cường độ các tia UV cũng cao hơn so với các mùa khác trong năm, gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe con người.
Hiện nay là giai đoạn đỉnh điểm của mùa khô ở Nam bộ, nên xu hướng nắng nóng còn tiếp tục kéo dài và gia tăng trong tháng 4. Do ENSO đang ở trạng thái trung tính, mùa khô ở Nam bộ sẽ không quá gay gắt như một số năm có El Nino mạnh; mức nhiệt cao nhất ở TP.HCM dự kiến khoảng 37-38 độ C, còn miền Đông cao nhất từ 38-39 độ C. Tuy nhiên, thời gian có nắng trong ngày kéo dài từ 7 giờ sáng đến sau 5 giờ chiều, khiến độ ẩm trong không khí giảm nhanh và trời càng oi bức. Vào ban đêm, hơi nóng từ bê tông và nhựa đường nhả lại vào không khí, tạo cảm giác nắng nóng suốt cả ngày.
Từ nửa cuối tháng 4, gió tây nam ở tầng thấp bắt đầu xuất hiện, mang theo những trận mưa chuyển mùa và sẽ tăng dần vào đầu tháng 5. Sau đó, gió tây nam hoạt động mạnh và đều hơn, đánh dấu sự khởi đầu của mùa mưa phổ biến ở Nam bộ từ giữa tháng 5. Như vậy, năm nay giai đoạn đỉnh điểm mùa khô ở Nam bộ không quá dài và mức nhiệt cao nhất không quá cao, bà Lan nhận định.
Miền Bắc và miền Trung đối mặt với mùa nắng bất thường và hiện tượng thời tiết cực đoan
Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, ngày 30.3, nắng nóng xảy ra tại khu vực từ Nghệ An đến Đà Nẵng, với mức nhiệt cao nhất ở Quỳ Hợp (Nghệ An) 36,4 độ C, Hương Sơn (Hà Tĩnh) 37,2 độ C, Hương Khê (Hà Tĩnh) 38,2 độ C, Tuyên Hóa (Quảng Trị) 36,8 độ C, Đông Hà (Quảng Trị) 36,8 độ C. Trong ngày 31.3, tây Bắc bộ và từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi có nắng nóng, riêng vùng núi phía tây từ Nghệ An đến Huế có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ C, có nơi trên 38 độ. Từ ngày 1.4, nắng nóng ở các khu vực này suy giảm dần. Nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn dự báo 2-4 độ C hoặc hơn, tùy điều kiện bề mặt như bê tông, đường nhựa.
Chuyên gia Xuân Lan giải thích: Đợt nắng nóng hiện nay ở miền Bắc xuất hiện sớm hơn trung bình các năm khoảng một tháng (thường mùa nắng xuất hiện từ đầu tháng 5). Đây là dấu hiệu bất thường của mùa khô năm nay. Nguyên nhân là do áp thấp nóng Ấn - Miến ở phía tây xuất hiện sớm, ảnh hưởng đến nước ta. Đó có thể là hệ quả của quá trình biến đổi khí hậu làm thay đổi hoàn lưu khí quyển, vì sự xuất hiện sớm của khối khí nóng này tạo ra xung đột với khối không khí lạnh ở phía bắc tràn xuống. Đây là nguyên nhân gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa đá, giông lốc, sét trong những ngày qua ở nhiều tỉnh thành miền Bắc. Ở một số khu vực có mặt nước đủ rộng, khả năng xuất hiện vòi rồng cũng được cảnh báo.
Sự tranh chấp giữa hai khối khí trái ngược bản chất còn kéo dài trong tháng 4, nên khả năng miền Bắc sẽ tiếp tục có các hiện tượng thời tiết cực đoan như giông, sét, lốc tố, mưa đá. Do vậy, người dân miền Bắc cần hết sức chú ý phòng tránh, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản khi thấy xuất hiện dấu hiệu thời tiết bất thường.
Ảnh hưởng của El Nino và tình hình khô hạn ở miền Trung
Đáng chú ý, các tổ chức khí tượng thế giới đã xác nhận ENSO chuyển về trạng thái trung tính và khả năng từ tháng 6 sẽ chuyển sang El Nino. Sự xuất hiện của El Nino sẽ khiến mùa nắng ở miền Bắc diễn biến phức tạp, có khả năng kéo dài và nóng hơn bình thường. Đặc biệt, El Nino xuất hiện đúng vào giai đoạn cao điểm mùa khô ở các tỉnh miền Trung. Do vậy, khả năng năm nay khu vực này sẽ gánh chịu khô hạn gay gắt với mức nhiệt cao nhất phổ biến 38-39 độ C và một số nơi có thể đạt mức nhiệt 40 độ C hoặc cao hơn; mức nhiệt này cao hơn mùa khô năm ngoái khoảng 1-2 độ C. Do vậy, người dân cũng như chính quyền địa phương khu vực miền Trung cần chuẩn bị ứng phó với tình hình khô hạn gay gắt sắp tới, đặc biệt với nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất.
Thiệt hại do mưa đá và giông lốc tại miền Bắc
Trong 2 ngày (29-30.3), mưa đá xảy ra ở Hà Nội và 3 tỉnh Phú Thọ, Lào Cai, Cao Bằng khiến hơn 4.100 ngôi nhà dân bị hư hỏng, tốc mái. Cụ thể, sáng sớm 30.3 tại Hà Nội, mưa đá xảy ra ở các phường Đông Ngạc, Hồng Hà, Nhật Tân. Mưa đá xuất hiện từng đợt, một số nơi có mật độ khá dày, nhưng hạt mưa đá có kích thước không lớn, chỉ bằng đầu ngón tay. Trước đó, vào ngày 29.3, giông lốc, mưa đá đồng loạt xuất hiện tại các địa phương Lào Cai, Cao Bằng, Phú Thọ, gây thiệt hại nặng. Tại Lào Cai có 7 ngôi nhà bị sập đổ hoàn toàn, 3 người bị thương. Có 4.181 ngôi nhà tốc mái tại Lào Cai và Cao Bằng (Lào Cai 4.159 nhà, Cao Bằng 22 nhà). Tại Phú Thọ, mưa lớn, giông lốc làm 2 ngôi nhà bị tốc mái hoàn toàn và 15,5 ha bắp bị gãy, đổ.
