Miền Bắc trải qua mùa xuân ấm bất thường với nhiệt độ tăng cao
Mùa xuân năm nay tại miền Bắc Việt Nam đang ghi nhận những dấu hiệu khác thường khi nền nhiệt tăng cao, trong khi mưa phùn và nồm ẩm xuất hiện thưa thớt, không còn kéo dài dai dẳng như những năm trước. Thay vào đó, người dân chứng kiến những khoảng thời gian trời hửng nắng, nhiệt độ tăng nhanh, thậm chí mang cảm giác như đầu mùa hè. Hiện tượng này đang thu hút sự chú ý của các chuyên gia khí tượng và cộng đồng.
Xu hướng thời tiết thay đổi rõ rệt
Theo Tiến sĩ Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Khí hậu thuộc Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, thời tiết cuối đông - đầu xuân năm nay phản ánh một xu hướng ngày càng phổ biến trong những năm gần đây. "Mùa chuyển tiếp ngắn hơn, nền nhiệt cao hơn và trạng thái thời tiết biến động mạnh hơn so với quy luật truyền thống", ông Kiên nhấn mạnh. Mưa phùn và nồm ẩm vẫn xuất hiện nhưng không còn kéo dài liên tục, mà diễn ra ngắt quãng, xen kẽ với những ngày trời hửng nắng và nhiệt độ tăng nhanh.
Các số liệu khí tượng cho thấy, trong mùa đông 2025 – 2026, nền nhiệt tại miền Bắc nhìn chung cao hơn trung bình nhiều năm. Cụ thể:
- Từ tháng 12/2025 đến tháng 2/2026, nhiệt độ trung bình trên phần lớn lãnh thổ Việt Nam cao hơn khoảng 0,1-2,0°C.
- Khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh, tháng 12/2025 và tháng 1/2026 phổ biến cao hơn khoảng 0,5-1,0°C.
- Sang tháng 2/2026, nhiều nơi ở Bắc Bộ cao hơn 1-2°C, với giai đoạn cuối tháng 2 đến tháng 3, nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 1-3°C.
"Đây là mức chênh lệch khá lớn đối với thời kỳ cuối đông - đầu xuân, đủ để người dân cảm nhận rõ một mùa xuân ấm bất thường, ít rét và có nhiều ngày giống như đầu hè", Tiến sĩ Kiên thông tin thêm.
Tác động của biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến nông nghiệp
Hiện tượng "mùa xuân giống mùa hè" không còn mang tính đơn lẻ mà đang lặp lại với tần suất ngày càng rõ trong khoảng 10-20 năm gần đây, phù hợp với xu thế biến đổi khí hậu toàn cầu. Tiến sĩ Kiên cho rằng, khả năng thời tiết quay lại hoàn toàn kiểu mùa xuân truyền thống với mưa phùn, nồm ẩm kéo dài là rất thấp. Thay vào đó, trong thời gian còn lại của mùa xuân, miền Bắc vẫn có thể xuất hiện những biểu hiện của thời tiết mùa xuân, nhưng sẽ ngắt quãng và xen kẽ với nhiều ngày nắng nóng.
Kiểu thời tiết này tác động khá rõ đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là lúa và cây trồng vụ xuân. Nền nhiệt cao hơn bình thường có thể khiến cây sinh trưởng sớm hơn, nhưng đồng thời cũng dễ làm xáo trộn khung thời vụ. Khi thời tiết ấm - ẩm xen kẽ với các đợt tăng nhiệt nhanh, nguy cơ phát sinh sâu bệnh, nấm bệnh và stress sinh lý trên cây trồng cũng tăng lên. Ngoài ra, nếu nắng nóng đến sớm hơn, nhu cầu nước tưới sẽ tăng sớm hơn bình thường, trong khi một số khu vực có thể thiếu mưa cục bộ.
Điều này đòi hỏi sản xuất vụ xuân phải bám sát hơn các bản tin khí tượng, đồng thời điều chỉnh linh hoạt về lịch thời vụ, cơ cấu giống và biện pháp chăm sóc để giảm thiểu rủi ro.
Nhận định về tương lai và khả năng xuất hiện "rét nàng Bân"
Về khả năng xuất hiện một đợt "rét nàng Bân" trong tháng 3 Âm lịch, Tiến sĩ Trương Bá Kiên cho rằng xác suất rất thấp và nếu có cũng chỉ se se lạnh hoặc mát. Điều này không có nghĩa là hoàn toàn không còn không khí lạnh cuối mùa, nhưng nếu còn thì nhiều khả năng chỉ là các đợt lạnh, mát ngắn, cường độ không mạnh và khó duy trì lâu.
Nhìn tổng thể, bức tranh thời tiết mùa xuân năm nay được đặc trưng bởi hai yếu tố chính: nền nhiệt cao và tăng nhiệt nhanh. Trên cơ sở đó, có thể nhận định rằng mùa hè khả năng đến sớm hơn quy luật thông thường, với một số khu vực hoàn toàn có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ sớm hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, mức độ gay gắt đến đâu vẫn cần theo dõi tiếp các điều kiện hoàn lưu và trạng thái khí hậu quy mô lớn trong các tháng tới.
