Theo chuyên gia khí tượng, không khí lạnh xuất hiện trong tháng 6 không phải là hiện tượng bất thường. Tuy nhiên, việc 12 năm liên tiếp không ghi nhận đợt nào khiến lần xuất hiện này trở nên đáng chú ý.
Thống kê từ năm 1979 đến 2025
Theo số liệu từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong giai đoạn 1979-2025, tháng 6 ghi nhận 25 đợt không khí lạnh. Tuy nhiên, từ năm 1991 đến nay (35 năm), số đợt giảm rõ rệt, chỉ còn 7 đợt. Đặc biệt, từ năm 2014 đến 2025, không có đợt không khí lạnh nào xuất hiện trong tháng 6. Cơ quan khí tượng cho rằng biến đổi khí hậu làm nhiệt độ trái đất ấm lên, khiến các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Việt Nam trong tháng 6 ít hơn.
Không phải hiện tượng bất thường
Tiến sĩ Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Điều hành Trung tâm Nghiên cứu khí tượng và khí hậu, cho biết không khí lạnh tháng 6 không nằm ngoài quy luật khí hậu và đã từng xảy ra trong quá khứ. Ông giải thích rằng không khí lạnh vẫn có thể hoạt động vào đầu mùa hè, nhưng với tần suất thấp, cường độ yếu và phạm vi hạn chế hơn so với mùa đông và xuân. Đợt không khí lạnh hiện tại được coi là hiếm gặp trong bối cảnh khí hậu gần đây, nhưng không phải bất thường.
Tác động thời tiết
Điểm đáng chú ý là đợt không khí lạnh này diễn ra đúng lúc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đang chịu nắng nóng gay gắt. Nền nhiệt cao và không khí nóng ẩm tích tụ tạo điều kiện cho đối lưu phát triển mạnh, gây mưa dông trên diện rộng, có nơi mưa to đến rất to, kèm lốc, sét, mưa đá và gió giật. Mưa giúp giảm nhiệt, nhưng nguy cơ ngập úng cục bộ, lũ quét và sạt lở đất tại vùng núi là khá cao. Người dân cần theo dõi bản tin dự báo và hạn chế ra ngoài khi có dông, sét.
Xu hướng giảm của các hiện tượng lạnh cực đoan
Tiến sĩ Trương Bá Kiên nhận định rằng trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu tăng, các hiện tượng lạnh cực đoan có xu hướng giảm về tần suất, cường độ và thời gian, trong khi nắng nóng cực đoan gia tăng. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu không làm biến mất hoàn toàn các đợt lạnh. Kịch bản biến đổi khí hậu quốc gia năm 2025 dự kiến công bố trong quý II/2026 cho thấy số đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Việt Nam giảm, số ngày rét đậm, rét hại giảm rõ rệt, trong khi số ngày nắng nóng gay gắt tăng. Xu thế này tiếp tục được dự tính trong các kịch bản tương lai.
