ENSO Chuyển Pha: Thời Tiết 2026 Biến Động Khó Lường, Cảnh Báo Siêu Bão Và Mưa Cực Đoan
Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng ENSO đang ở trạng thái La Nina với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực NINO3.4 khoảng -0,5°C. Trong ba tháng tới, ENSO có khả năng cao chuyển sang trạng thái trung tính với xác suất lên đến 80–90%, trong khi khả năng duy trì La Nina giảm xuống chỉ còn 10–20%.
Dự Báo Chi Tiết Về Sự Thay Đổi Của ENSO
Từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2026, ENSO nhiều khả năng sẽ duy trì trạng thái trung tính với tỷ lệ 55–65%, đồng thời xác suất chuyển sang El Nino tăng lên đáng kể, đạt 35–45%. Đến cuối năm 2026 và đầu năm 2027, hiện tượng này có thể chuyển hẳn sang pha nóng, mang lại những tác động sâu sắc đến khí hậu khu vực.
Các chuyên gia nhận định rằng, giai đoạn ENSO chuyển pha thường khiến thời tiết trở nên khó dự báo hơn bao giờ hết. Khi nghiêng sang pha nóng, hoàn lưu khí quyển sẽ thay đổi mạnh mẽ, dẫn đến biến động lớn trong phân bố mưa, bão và nhiệt độ tại Đông Nam Á, bao gồm cả Việt Nam.
Tác Động Cụ Thể Đến Thời Tiết Việt Nam
Trong bối cảnh đó, nửa cuối năm 2026, lượng mưa và số lượng bão ở khu vực, đặc biệt tại phía Nam Việt Nam, có xu hướng thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, nền nhiệt độ lại có khả năng cao hơn đáng kể, với nắng nóng xuất hiện nhiều hơn và gay gắt hơn so với năm 2025.
Đáng lưu ý, thiên tai ngày càng trở nên cực đoan. Ngay cả khi tổng lượng mưa hoặc số lượng bão không cao, vẫn có thể xuất hiện các hiện tượng nguy hiểm như mưa lớn cục bộ với cường suất lớn, dông lốc, sét, mưa đá, nhất là trong các giai đoạn chuyển mùa từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 10.
Nguy Cơ Siêu Bão Và Mưa Cực Đoan
Dự báo cho năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có thể không nhiều hơn trung bình nhiều năm. Giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 7, số cơn bão ở mức xấp xỉ trung bình; từ tháng 8 đến tháng 12 có thể thấp hơn, với trung bình nhiều năm khoảng 9,6 cơn, trong đó 3,8 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền.
Về phạm vi ảnh hưởng, từ khoảng tháng 6 đến tháng 9, bão có xu hướng tác động nhiều đến Bắc Bộ; từ tháng 9 đến cuối năm, trọng tâm dịch dần xuống Trung Bộ và phía Nam. Tuy nhiên, quỹ đạo và thời điểm xuất hiện bão ngày càng khó dự báo, có thể dẫn đến các trường hợp bất thường và nguy hiểm.
Đặc biệt, khi nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình, các cơn bão nếu hình thành có thể mạnh lên nhanh chóng, gây mưa lớn và làm gia tăng nguy cơ ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất trên diện rộng.
Nắng Nóng Và Mùa Mưa Năm 2026
Về nắng nóng, từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2026, nắng nóng sẽ xuất hiện diện rộng ở Đông Nam Bộ, sau đó lan sang Tây Nguyên và miền Tây Nam Bộ, trước khi giảm dần từ cuối tháng 5. Tại Bắc Bộ và Trung Bộ, nắng nóng bắt đầu từ tháng 4, mở rộng toàn vùng từ cuối tháng 5 và kéo dài đến tháng 8, với cường độ cao hơn so với năm 2025.
Mùa mưa năm 2026 được dự báo có số đợt mưa lớn diện rộng xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình. Mưa lớn bắt đầu từ tháng 6 ở Bắc Bộ, sau đó dịch chuyển dần vào Trung Bộ và kết thúc vào khoảng tháng 11.
Trong khi đó, từ tháng 4 đến tháng 7 năm 2026, nguy cơ khô hạn và thiếu nước cục bộ có thể xảy ra tại các khu vực ngoài hệ thống thủy lợi, đặc biệt ở các tỉnh như Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng.
Cảnh Báo Chung Về Thiên Tai Cực Đoan
Các chuyên gia cảnh báo rằng, dù số lượng bão không cao, nhưng nguy cơ thiên tai cực đoan trong năm 2026 vẫn rất đáng lưu ý do tác động của biến đổi khí hậu và quá trình ENSO chuyển pha. Sự kết hợp này có thể dẫn đến những hiện tượng thời tiết bất thường và khó lường, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ các cơ quan chức năng và cộng đồng.
Khánh Linh (tổng hợp)
