Ngày 15/5, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã đưa ra dự báo về diễn biến thời tiết từ tháng 6 đến hết năm 2026. Theo Phó Giám đốc Hoàng Phúc Lâm, mùa bão năm 2026 trên khu vực Biển Đông có khả năng xuất hiện như các năm trước, vào khoảng tháng 6. Tuy nhiên, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng đến đất liền được dự báo thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Cụ thể, trung bình nhiều năm có khoảng 11-13 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông và 5-6 cơn ảnh hưởng đến đất liền, nhưng năm 2026 dự kiến chỉ có dưới 11 cơn trên Biển Đông và dưới 5 cơn ảnh hưởng đến đất liền.
Hiện tượng El Nino và tác động đến thời tiết
Ông Hoàng Phúc Lâm nhấn mạnh rằng năm El Nino thường có ít bão hơn, nhưng cần đề phòng những cơn bão bất thường về cường độ và quỹ đạo. Ngoài ra, các đợt mưa lớn cục bộ trong thời gian ngắn có thể gây ra lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi và ngập úng ở các khu đô thị. Hiện tượng ENSO được dự báo sẽ chuyển dần sang trạng thái El Nino từ tháng 6 đến tháng 9/2026 với xác suất 85-95%, sau đó duy trì đến đầu năm 2027. Khoảng 20-25% khả năng El Nino đạt cường độ mạnh.
Trong điều kiện El Nino, nhiệt độ tại hầu hết các vùng của Việt Nam có xu thế cao hơn trung bình, nắng nóng xuất hiện nhiều hơn và gay gắt hơn, khả năng xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối. Hoạt động của bão, áp thấp nhiệt đới tuy không nhiều nhưng tiềm ẩn tính chất dị thường về cường độ và quỹ đạo. Ông Lâm lưu ý rằng El Nino thường gây thâm hụt lượng mưa từ 25-50% trên diện rộng, dẫn đến nguy cơ khô hạn cục bộ hoặc diện rộng, đặc biệt ở những nơi có nhu cầu nước cao cho sản xuất và sinh hoạt trong mùa khô năm 2026. Cần đề phòng tình trạng ít mưa gây hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước trong những tháng đầu năm 2027 trên phạm vi toàn quốc. Ông dẫn chứng các đợt hạn mặn gần đây ở khu vực phía Nam vào các năm 2015/2016 và 2019/2020 là ví dụ điển hình về tác động của El Nino.
Nắng nóng và mưa lũ trong năm 2026
Theo dự báo, nắng nóng trong năm 2026 xảy ra nhiều hơn và gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm, số ngày nắng nóng nhiều hơn so với năm 2025. Tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ, nắng nóng có khả năng suy giảm và kết thúc từ nửa cuối tháng 5. Trong khi đó, tại Bắc Bộ và Trung Bộ, nắng nóng tập trung từ tháng 5 đến tháng 8, sau đó suy giảm dần từ tháng 9 và kết thúc vào tháng 10. Nhiệt độ các tháng năm 2026 dự báo cao hơn từ 0,5-1,5 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Về mưa lũ, các đợt mưa lớn diện rộng có khả năng bắt đầu từ tháng 5 ở Bắc Bộ, sau đó dịch dần về phía Nam và kết thúc vào khoảng tháng 11 ở các tỉnh Trung Bộ. Trong tháng 5, chưa có dấu hiệu xuất hiện lũ tiểu mãn trên các sông chính ở Bắc Bộ (lũ tiểu mãn thường từ ngày 21/5 đến 5/6). Từ tháng 6 đến tháng 10/2026, trên các sông ở Bắc Bộ xuất hiện những đợt lũ; đỉnh lũ trên các sông nhỏ, thượng nguồn hệ thống sông Hồng-Thái Bình ở mức báo động 2 đến báo động 3; hạ lưu sông Hồng-Thái Bình dao động ở mức báo động 1 và trên báo động 1. Lượng dòng chảy trên các sông chính khu vực Bắc Bộ phổ biến thiếu hụt so với trung bình nhiều năm.
Nguy cơ thiếu nước, hạn hán cục bộ
Ông Hoàng Phúc Lâm thông tin rằng do dòng chảy thiếu hụt tại nhiều khu vực, đặc biệt là Trung Bộ, nguy cơ xảy ra thiếu nước, hạn hán cục bộ tại các khu vực ngoài vùng cấp nước của công trình thủy lợi ở các tỉnh ven biển Trung Bộ (từ Đà Nẵng đến Khánh Hòa, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng). Cụ thể, trên lưu vực sông Đà, tổng lượng dòng chảy đến các hồ chứa Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình thiếu hụt từ 10-30% so với trung bình nhiều năm, thấp hơn so với cùng kỳ năm 2025 khoảng 20-50%; tổng lượng dòng chảy trên sông Gâm đến hồ Tuyên Quang, sông Chảy đến hồ Thác Bà thiếu hụt từ 5-10%, thấp hơn năm 2025 từ 20-40%. Tại Trung Bộ và Nam Bộ, từ tháng 5 đến tháng 8/2026, dòng chảy trên các sông ở ven biển Trung Bộ và Tây Nguyên biến đổi chậm và ở mức thấp, lượng dòng chảy thiếu hụt so với trung bình nhiều năm từ 10-35%.
Trong mùa lũ năm 2026, đỉnh lũ cao nhất ở hạ lưu các sông chính từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh, Khánh Hòa ở mức báo động 1 đến báo động 2 và trên báo động 2; các sông từ Quảng Trị đến Đắk Lắk ở mức báo động 2 đến báo động 3, có sông trên báo động 3. Trên các sông suối nhỏ, vùng thượng lưu các sông có khả năng xuất hiện lũ lớn, lũ quét và sạt lở đất; ngập úng vùng trũng thấp, khu đô thị và ven sông. Mùa lũ năm 2026 trên sông Mekong xuất hiện tương đương so với trung bình nhiều năm. Đỉnh lũ năm 2026 ở đầu nguồn sông Cửu Long dao động ở mức báo động 1; đỉnh lũ tại các trạm hạ lưu sông Cửu Long ở mức báo động 2 đến báo động 3 và trên báo động 3. Xu thế dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong về Đồng bằng sông Cửu Long trong tháng 11 và 12 có khả năng thiếu hụt so với trung bình nhiều năm, và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long đến sớm hơn mùa khô năm 2025-2026.
Miền Bắc chính thức bước vào cao điểm nắng nóng từ ngày 15/5, với nền nhiệt phổ biến từ 36-38 độ C, có nơi trên 38 độ C.
