Theo thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đầu tháng 5/2026 đã ghi nhận một chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có hành trình từ Argentina qua khu vực Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 4/5, có 7 trường hợp mắc bệnh, trong đó 2 ca được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 ca nghi ngờ. Đáng chú ý, đã có 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch và 3 người có triệu chứng nhẹ. Tàu có tổng cộng 147 người, bao gồm 88 du khách và 59 thuyền viên, thuộc 23 quốc tịch khác nhau. Hiện chưa ghi nhận người Việt Nam nào trong số hành khách và thuyền viên liên quan.
Trước tình hình này, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã phối hợp với WHO xây dựng các nội dung thông tin nhằm nâng cao ý thức phòng bệnh cho người dân, giúp họ chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng, đồng thời tránh hoang mang không cần thiết.
Virus Hanta là gì?
Virus Hanta là một nhóm virus có khả năng gây bệnh nặng ở người, bao gồm hội chứng phổi do virus Hanta (HPS) hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận (HFRS). Bệnh có thể tiến triển nhanh chóng, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể dẫn đến tử vong. Hiện tại, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh do virus Hanta; việc điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Đường lây truyền
Bệnh do virus Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang người. Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh, hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với chuột, sau đó đưa virus lên mắt, mũi, miệng. Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn dẹp nhà cửa, kho bãi nơi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi nhỏ trong không khí; người hít phải bụi này có thể bị nhiễm virus Hanta. Lây truyền từ người sang người rất hiếm gặp, nhưng đã được ghi nhận trong y văn.
Thời gian ủ bệnh và triệu chứng
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 4 tuần, có thể kéo dài tới 8 tuần. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Sau đó, bệnh có thể đột ngột chuyển nặng với ho, tức ngực, khó thở, mệt lả và tụt huyết áp.
Tình hình tại Việt Nam
Cục Phòng bệnh khẳng định: Đến nay, nước ta chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuột khá phổ biến, để chủ động phòng chống dịch bệnh do virus Hanta và các bệnh lây truyền từ chuột khác, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
- Không tiếp xúc trực tiếp: Không chạm tay vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
- Vệ sinh đúng cách: Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột, cần mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang. Phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn. Tuyệt đối không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí.
- Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
- Phòng chống chuột: Bịt kín các khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần thiết; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
- Theo dõi sức khỏe: Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám và điều trị kịp thời.
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để theo dõi tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp phòng chống dịch kịp thời và phù hợp.
