Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia vừa đưa ra cảnh báo về nguy cơ lũ quét và sạt lở đất tại nhiều tỉnh miền Bắc, đồng thời dự báo một đợt nắng nóng khốc liệt sắp xảy ra tại khu vực miền Trung và đồng bằng Bắc Bộ.
Diễn biến mưa lớn gây nguy cơ lũ quét, sạt lở
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong 24 giờ qua (từ 9h ngày 21/5 đến 9 giờ ngày 22/5), khu vực các tỉnh Tuyên Quang, Thái Nguyên, Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh đã có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to. Lượng mưa ghi nhận tại một số địa điểm như Trung Thành (Tuyên Quang) đạt 348,4mm, Cốc Đán (Thái Nguyên) 171,8mm, Tân Hòa (Lạng Sơn) 72,5mm, Quảng Hà (Quảng Ninh) 115,8mm. Mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực thuộc các tỉnh trên đã gần bão hòa (trên 85%) hoặc đạt trạng thái bão hòa.
Trong 3-6 giờ tới, khu vực các tỉnh trên tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 5-15mm, có nơi trên 40mm. Trong 6 giờ tới, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy ở cấp 1.
Lũ quét và sạt lở đất có thể gây tác động rất xấu đến môi trường, uy hiếp tính mạng của người dân, gây tắc nghẽn giao thông cục bộ, ảnh hưởng tới quá trình di chuyển của các phương tiện, phá hủy các công trình dân sinh và kinh tế, gây thiệt hại cho các hoạt động sản xuất và kinh tế - xã hội.
Đợt nắng nóng khốc liệt sắp xảy ra
TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, cho biết đợt nắng nóng sắp tới được đánh giá có cường độ rất gay gắt, thậm chí khốc liệt do kết hợp đồng thời nhiều yếu tố khí tượng bất lợi.
Theo dự báo, từ ngày 23 đến 27/5, khu vực ven biển miền Trung sẽ xảy ra nắng nóng diện rộng với nền nhiệt phổ biến 37-38 độ C. Riêng trong các ngày 25-27/5, nhiều nơi có thể ghi nhận mức nhiệt 40 độ C, đặc biệt tại Nghệ An và Hà Tĩnh nhiệt độ có khả năng lên tới 41 độ C.
Tại đồng bằng Bắc Bộ, nhất là Hà Nội, Hà Nam (Ninh Bình), Thái Bình (Hưng Yên) và Thanh Hóa, nền nhiệt cao nhất cũng có thể chạm ngưỡng 40 độ C trong các ngày 24-27/5. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở nhiệt độ không khí mà còn ở hiện tượng "om nhiệt" khiến cảm giác thực tế ngoài trời khắc nghiệt hơn nhiều.
Chuyên gia Nguyễn Ngọc Huy cho biết, độ ẩm không khí cao làm nhiệt tích tụ mạnh, gây cảm giác ngột ngạt kéo dài cả ngày lẫn đêm. Nhiệt độ điểm sương tại Hà Nội và khu vực đồng bằng Bắc Bộ có thời điểm lên tới 24-25 độ C, mức cho thấy không khí rất bí bách, cơ thể khó thoát nhiệt. Trong điều kiện nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C kết hợp độ ẩm cao, nhiệt độ cảm nhận thực tế có thể lên tới 45-47 độ C.
Trong khi đó, miền Trung còn chịu tác động của gió phơn Tây Nam, hay còn gọi là gió Lào. Khi vượt qua dãy Trường Sơn, khối không khí bị mất ẩm và trở nên khô nóng, làm nhiệt độ tại Quảng Bình, Quảng Trị, Nghệ An, Hà Tĩnh và Thanh Hóa tăng mạnh.
Khuyến cáo cho người dân trong đợt nắng nóng
Chuyên gia cảnh báo người dân cần đặc biệt đề phòng nguy cơ sốc nhiệt, mất nước và kiệt sức do nắng nóng kéo dài. Người già, trẻ nhỏ và người có bệnh nền nên hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10h đến 16h, nhất là từ 13h đến 16h khi nhiệt độ đạt đỉnh.
Đợt nắng nóng cũng khiến nhu cầu sử dụng điện tăng cao, kéo theo nguy cơ quá tải cục bộ hệ thống điện tại một số địa phương. Người dân được khuyến cáo sử dụng điều hòa ở mức từ 26 độ C kết hợp quạt gió để tiết kiệm điện và giảm nguy cơ quá tải. Đồng thời cần chuẩn bị các thiết bị dự phòng như đèn pin, pin tích điện trong trường hợp xảy ra gián đoạn cung cấp điện tạm thời.
Theo nhận định của các chuyên gia, sau cao điểm nắng nóng từ ngày 23 đến 27/5, khoảng từ ngày 28 đến 30/5 có thể xuất hiện mưa dông cục bộ tại miền núi, trung du Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do tác động của không khí lạnh yếu kết hợp khối không khí nóng ẩm. Mưa dông có thể xảy ra trong thời gian ngắn nhưng cường suất lớn, tiềm ẩn nguy cơ lốc, sét và gió giật mạnh.
Danh sách các điểm có nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất
Tuyên Quang
- Bạch Ngọc, Côn Lôn, Đồng Tâm, Linh Hồ, Tân Quang, Vị Xuyên, Yên Hoa
- Thượng Lâm
- Hồng Thái, Lâm Bình, Phú Linh, Tân An, Thượng Nông, Thượng Sơn, Việt Lâm
Thái Nguyên
- Hiệp Lực, Nà Phặc, Ngân Sơn, Phong Quang
- Bằng Vân, Cẩm Giàng, Cao Minh, Phủ Thông
- Bạch Thông, Bằng Thành, Bình Yên, Chợ Đồn, Định Hóa, Kim Phượng, Nghĩa Tá, Nghiên Loan, Nghinh Tường, Phúc Lộc, Thượng Quan, Yên Phong
Cao Bằng
- Nguyên Bình, Tam Kim, Minh Tâm, Minh Khai, Bạch Đằng
Lạng Sơn
- Châu Sơn, Thiện Long, Tân Tri, Vũ Lễ
Quảng Ninh
- Đầm Hà, Hải Sơn, P. Móng Cái 3, Quảng Hà
- Đặc khu Vân Đồn, Đường Hoa, Hải Ninh, Kỳ Thượng, P. Móng Cái 1, P. Móng Cái 2, Quảng Đức, Quảng Tân, Tiên Yên
Khánh Linh (t/h)
