Vì sao có những đứa trẻ từng rất ham học nhưng theo thời gian lại dần mất hứng thú với việc đến trường, làm bài tập hay tiếp thu kiến thức mới? Nhiều người cho rằng nguyên nhân nằm ở sự lười biếng, thiếu ý thức hoặc ảnh hưởng từ điện thoại, mạng xã hội. Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý cho rằng vấn đề thường phức tạp hơn như vậy.
Trẻ em cũng có nhu cầu được tự chủ, được tôn trọng và được công nhận những nỗ lực của bản thân. Khi việc học liên tục gắn liền với áp lực điểm số, những lời nhắc nhở dồn dập hoặc sự so sánh với người khác, trẻ có thể dần xem học tập như một nghĩa vụ nặng nề thay vì một quá trình khám phá và phát triển bản thân. Càng cảm thấy bị ép học, trẻ càng dễ xuất hiện tâm lý phản kháng, mất động lực hoặc tìm cách né tránh việc học.
Không chỉ vậy, khi mọi cuộc trò chuyện giữa cha mẹ và con cái đều xoay quanh thành tích học tập, trẻ có thể cảm thấy mình chỉ được đánh giá qua điểm số. Điều này khiến niềm vui học tập giảm dần và áp lực ngày càng tăng lên. Vậy các bậc cha mẹ nên làm gì để giúp trẻ lấy lại hứng thú học tập?
Vì sao cha mẹ càng ép học, trẻ càng không muốn học?
Theo các nhà tâm lý học, trẻ em có nhu cầu tự nhiên về sự tự chủ và tự quyết. Khi cha mẹ liên tục thúc ép, kiểm soát và đặt áp lực thành tích lên con, trẻ mất đi cảm giác làm chủ việc học của mình. Học tập trở thành một nhiệm vụ do người khác áp đặt, thay vì một hoạt động xuất phát từ sự tò mò và hứng thú bản thân.
Áp lực điểm số và sự so sánh với bạn bè cũng là những yếu tố làm giảm động lực nội tại. Trẻ dần tin rằng việc học chỉ để đạt điểm cao hoặc làm hài lòng cha mẹ, chứ không phải để phát triển bản thân. Khi không đạt kỳ vọng, trẻ dễ rơi vào trạng thái thất vọng, chán nản và từ bỏ.
Để giúp trẻ lấy lại hứng thú, cha mẹ cần thay đổi cách tiếp cận. Thay vì ép buộc, hãy tạo ra môi trường học tập tích cực, nơi trẻ được tự do khám phá, được khuyến khích đặt câu hỏi và được công nhận nỗ lực dù kết quả chưa hoàn hảo. Hãy lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc của con, biến việc học thành hành trình thú vị chứ không phải gánh nặng.
