Yếu tố di truyền và ngoại tình: Gene có thể khiến con người dễ tìm kiếm cảm giác mới lạ
Ngoại tình không chỉ là vấn đề của cảm xúc hay đạo đức, mà còn có thể bắt nguồn từ những yếu tố sinh học sâu xa. Theo phân tích của Tiến sĩ Justin Garcia trên The Guardian, một số biến thể gene cụ thể có thể khiến con người dễ đi tìm cảm giác mới lạ trong tình dục hơn so với người khác. Garcia, giám đốc điều hành Viện Kinsey và tác giả cuốn sách "The Intimate Animal: The Science of Love, Fidelity and Connection", đã nghiên cứu sâu về xu hướng gắn bó và ngoại tình dưới góc độ sinh học tiến hóa.
Hai động lực mâu thuẫn trong hành vi con người
Con người thường trải nghiệm hai động lực cơ bản trong các mối quan hệ: khát khao gắn bó lãng mạn bền chặt và mong muốn trải nghiệm tình dục mới mẻ. Trong khi nhiều cặp đôi duy trì được hôn nhân suốt đời, không ít mối quan hệ lại tan vỡ vì sự phản bội. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về tiến hóa: Tại sao con người lại phát triển cả xu hướng gắn bó lẫn xu hướng "đi chệch hướng"? Liệu có phải một số người được "lập trình" sẵn cho hành vi ngoại tình?
Phát hiện bất ngờ về gene và ngoại tình
Năm 2010, một nghiên cứu do Tiến sĩ Garcia và đồng nghiệp thực hiện đã chỉ ra mối liên hệ giữa di truyền và xu hướng ngoại tình. Bằng cách khảo sát hành vi và phân tích DNA của một nhóm người trẻ, các nhà khoa học phát hiện rằng những người mang phiên bản "dài" của gene thụ thể dopamine D4 có khả năng thừa nhận từng ngoại tình cao hơn 50% so với người khác. Gene này ảnh hưởng đến hoạt động của dopamine trong não, một chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác hứng khởi và tìm kiếm rủi ro.
Những người có biến thể gene này thường có xu hướng thích cảm giác mạnh, chấp nhận rủi ro trong nhiều lĩnh vực như cờ bạc hoặc lạm dụng rượu, và điều này cũng áp dụng cho hành vi tình dục. Tuy nhiên, Garcia nhấn mạnh rằng sinh học không phải là định mệnh; di truyền chỉ là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng, và không phải ai mang "gene ngoại tình" cũng sẽ phản bội bạn đời.
Góc nhìn tiến hóa: Ngoại tình như một dạng thích nghi
Từ quan điểm tiến hóa, sự đa dạng trong tính cách và hành vi có thể mang lại lợi thế thích nghi cho quần thể. Ví dụ, trong một ao cá, sự tồn tại của cả những con cá nhút nhát và táo bạo giúp cả nhóm sinh tồn tốt hơn. Tương tự, việc một số tổ tiên con người không chung thủy có thể dẫn đến nhiều con cái hơn hoặc tăng sự đa dạng di truyền, từ đó củng cố khả năng sinh sản của loài.
Garcia giải thích: "Ngoại tình có thể được hiểu một phần như một dạng thích nghi tiến hóa - một đặc điểm có thể giúp tăng khả năng sinh sản. Nếu một số tổ tiên của chúng ta không chung thủy, điều đó có thể dẫn đến nhiều con cái hơn hoặc tạo ra sự đa dạng di truyền lớn hơn."
Con người không được lập trình để phản bội
Mặc dù thừa nhận tiềm năng di truyền, Garcia không cho rằng con người được "lập trình sẵn" để ngoại tình. Thay vào đó, ông đề xuất rằng chúng ta được "lập trình" cho sự mới mẻ trong tình dục, đồng thời cũng thừa hưởng động lực mạnh mẽ khác: mong muốn hình thành và bảo vệ các mối quan hệ gắn bó lâu dài. Hành vi "canh giữ bạn tình" ở nhiều loài động vật, như khỉ đuôi dài, cho thấy bản năng bảo vệ mối liên kết này.
Ngoại tình, theo định nghĩa, là hành vi phá vỡ kỳ vọng và lòng tin trong mối quan hệ. Khi nhu cầu tìm kiếm sự mới mẻ được thể hiện qua sự phản bội, nó có thể gây tổn hại nghiêm trọng. Garcia nhấn mạnh: "Tôi không tin rằng con người tiến hóa để phải chịu đựng sự phản bội và đau đớn."
Cách duy trì mối quan hệ lành mạnh giữa hai động lực
Câu hỏi then chốt là làm thế nào để cân bằng giữa động lực gắn bó và tìm kiếm sự mới mẻ trong một mối quan hệ lâu dài. Garcia gợi ý rằng nhu cầu khám phá có thể được thể hiện theo những cách lành mạnh hơn, chẳng hạn như:
- Mở rộng mô hình quan hệ với sự đồng thuận của cả hai bên.
- Đưa yếu tố mới mẻ vào chính mối quan hệ hiện tại, như thử nghiệm tư thế mới hoặc sử dụng đồ chơi tình dục cùng nhau.
- Cùng nhau trải nghiệm những hoạt động tăng cường sự thân mật, như massage, đi nghỉ dưỡng lãng mạn hoặc lên kế hoạch hẹn hò.
Nghiên cứu của Garcia về các cặp đôi duy trì đam mê qua nhiều năm cho thấy, việc cùng nhau thử những điều mới ngoài vùng an toàn không chỉ tăng sự đa dạng tình dục mà còn củng cố sự tin tưởng, dễ tổn thương và gắn bó. Ông kết luận: "Sức mạnh không nằm ở hành vi tình dục cụ thể, mà nằm ở cam kết cùng nhau nuôi dưỡng đam mê trong mối quan hệ."
Như vậy, mặc dù yếu tố di truyền có thể đóng vai trò trong xu hướng ngoại tình, con người vẫn có khả năng lựa chọn và xây dựng các mối quan hệ bền vững thông qua sự hiểu biết và nỗ lực chung.
