Chuyên gia tâm lý: Nhiều người cố 'trình diễn' Tết hoàn hảo, gây gánh nặng lớn
Theo Thạc sĩ Tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân, chuyên gia tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, việc cố gắng 'trình diễn' một cái Tết hoàn hảo chính là gánh nặng tâm lý lớn nhất trong dịp lễ này. Ông nhấn mạnh rằng quan điểm 'Tết là để vui, không phải để hoàn hảo' có thể giúp giảm áp lực đáng kể nếu được hiểu và áp dụng đúng cách.
Gánh nặng từ kỳ vọng quá cao
ThS. Hoàng Quốc Lân phân tích rằng gánh nặng của Tết thường xuất phát từ việc nhiều người đặt ra những tiêu chuẩn không thực tế: nhà cửa phải sạch bóng, mâm cỗ phải đủ đầy, con cái phải thành đạt, và bản thân luôn phải tỏ ra vui vẻ. Trong tâm lý học, khi kỳ vọng quá cao mà thực tế không đáp ứng được, não bộ dễ rơi vào trạng thái thất vọng, bực bội, dẫn đến cáu gắt và so sánh bản thân với người khác.
'Nếu chúng ta hạ kỳ vọng xuống, tập trung vào trải nghiệm thực tế thay vì các chuẩn mực xã hội, não sẽ ở trạng thái thư giãn và tự nhiên hơn', vị chuyên gia giải thích. Ông khẳng định rằng 'Tết là để vui' đồng nghĩa với việc cho phép bản thân được nghỉ ngơi, chấp nhận những sai sót nhỏ. Bữa cơm không cần cầu kỳ tuyệt đối, nhà cửa không cần hoàn hảo đến từng hạt bụi, và việc chưa đạt được một mục tiêu nào đó cũng không làm mất đi ý nghĩa của ngày Tết.
Sống theo giá trị bản thân để giảm áp lực
Theo ThS. Hoàng Quốc Lân, chìa khóa để đón Tết một cách tự nhiên, không gồng mình hay so sánh, là mỗi người cần hiểu rõ giá trị sống của chính mình. 'Khi bạn rõ ràng về giá trị bản thân như sức khỏe, sự bình yên hay tính độc lập, những tiếng ồn từ bên ngoài sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn', ông nói. Lúc này, việc người khác khoe thành tích, hỏi han hay so sánh sẽ không dễ làm ta dao động, bởi ta không lấy thước đo của họ làm chuẩn mực cho bản thân.
Ông cũng lưu ý rằng nhiều áp lực Tết bắt nguồn từ việc nhìn vào cuộc sống của người khác, đặc biệt trên mạng xã hội, rồi tự đánh giá mình kém hơn. Trong khi thực tế, ai cũng có những khó khăn riêng mà họ không chia sẻ công khai. 'Tết không phải là cuộc thi thành công. Không ai chấm điểm bạn xem năm nay đạt bao nhiêu thành tựu', vị chuyên gia nhấn mạnh. Thay vào đó, Tết là dịp để nghỉ ngơi, trở về với gia đình và hồi phục năng lượng cho năm mới.
Trở về với gia đình và chính mình
Gửi lời khuyên đến những người mong muốn một cái Tết an yên, nhẹ nhàng và đúng nghĩa 'trở về', ThS. Hoàng Quốc Lân khuyên mọi người hãy bắt đầu bằng việc đối xử tốt với chính mình. Đừng ép bản thân phải xuất hiện hoàn hảo trong mắt họ hàng, đừng cố tham dự mọi buổi gặp mặt nếu cảm thấy quá tải, và đừng ôm hết việc nhà chỉ để được khen ngợi.
'Mỗi người có quyền được nghỉ ngơi, thư giãn, và từ chối một cách lịch sự khi cảm thấy quá tải', ông nói. Hãy duy trì những kết nối khiến bạn thấy thoải mái, thay vì những mối quan hệ làm kiệt sức. Một cuộc trò chuyện với người thấu hiểu, một buổi cà phê nhẹ với bạn thân, hoặc vài phút yên tĩnh buổi sáng cũng đủ để giúp tinh thần được 'reset'.
Tết là dịp để trở về, không chỉ về với gia đình mà còn về với chính bản thân mỗi người. Thay vì cố gắng trở thành phiên bản mà người khác mong đợi, mỗi người có thể bước vào năm mới với trạng thái đơn giản, nhẹ nhàng và chân thật nhất, vị chuyên gia tâm lý nhắn nhủ.
