Chuyên gia tâm lý khen ngợi cách bố mẹ đồng hành với trẻ tự kỷ, biến hạn chế thành cơ hội
Thạc sĩ tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân, thành viên Hội Tâm lý Trị liệu Việt Nam tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, đã chia sẻ một trường hợp trẻ rối loạn phổ tự kỷ đáng chú ý. Trẻ được gia đình đưa đến thăm khám do gặp khó khăn trong giao tiếp và tương tác xã hội. Tuy nhiên, điều khiến chuyên gia ấn tượng không chỉ là biểu hiện của trẻ, mà còn ở cách bố mẹ lựa chọn đồng hành, khiến ông bất ngờ và dành lời khen ngợi.
Biến sở thích thành công cụ học tập
Trẻ có xu hướng tập trung sâu vào một số đồ vật, đặc biệt là những vật có chuyển động lặp lại như bánh xe và đồ xoay. Thông thường, đây dễ bị xem là hành vi hạn chế cần điều chỉnh. Nhưng thay vì ngăn cản, bố mẹ lại tiếp cận linh hoạt hơn. Mẹ của trẻ chia sẻ: "Mình không bắt con chơi theo cách của người lớn, mà học cách đi vào thế giới của con, xem con thích gì thì bắt đầu từ đó". Từ đó, những món đồ chơi tưởng như vô nghĩa trở thành công cụ học tập mỗi ngày.
Chiếc xe đồ chơi không chỉ để xoay bánh, mà còn dùng để dạy con gọi tên và phân biệt màu sắc. Việc sắp xếp đồ vật trở thành bài học đếm số. Những tình huống đơn giản được tạo ra để khuyến khích tương tác qua lại. Không có giờ học cố định, mà mọi khoảnh khắc trong ngày đều có thể trở thành cơ hội học tập – "học mà chơi, chơi mà học".
Thay đổi tích cực sau khi áp dụng phương pháp
Theo Thạc sĩ Hoàng Quốc Lân, sau khi được chuyên gia đánh giá và hướng dẫn phương pháp hỗ trợ tại nhà, gia đình đã kiên trì áp dụng nghiêm túc. Sau một thời gian, khi quay lại đánh giá, những thay đổi tích cực đã xuất hiện. Trẻ bắt đầu chủ động hơn trong tương tác, có giao tiếp bằng mắt, biết chờ đợi và dần tham gia vào các hoạt động có người khác. Những hành vi lặp lại trước đây không còn đơn thuần là thói quen, mà đã mang ý nghĩa tương tác rõ ràng hơn.
Chuyên gia nhấn mạnh: "Điều quan trọng không phải là trẻ thay đổi nhanh hay chậm, mà là trẻ đã bắt đầu học theo cách phù hợp với mình". Khi sở thích của trẻ được tận dụng đúng cách, việc học không còn là áp lực mà trở thành một quá trình tự nhiên.
Nhìn đúng để đồng hành đúng với trẻ tự kỷ
Theo chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân, khi nhắc đến rối loạn phổ tự kỷ, nhiều người thường chỉ nhìn thấy khó khăn. Tuy nhiên, nếu được hiểu đúng, không ít đặc điểm của trẻ lại có thể trở thành nền tảng cho sự phát triển. Ông liệt kê một số điểm mạnh tiềm ẩn:
- Giao tiếp trực tiếp và trung thực: Trẻ tự kỷ hiếm khi nói dối, đây là nền tảng của sự chân thành và đáng tin cậy nếu được hướng dẫn phù hợp.
- Đời sống nội tâm phong phú: Nhiều trẻ cảm nhận sâu sắc nhưng khó chia sẻ, điều này có thể trở thành cơ sở cho khả năng sáng tạo và cảm nhận tinh tế.
- Ít phán xét người khác: Trẻ ít bị chi phối bởi định kiến xã hội, giúp tiếp cận thế giới một cách đơn giản và chân thành hơn.
- Tập trung mạnh mẽ vào lĩnh vực yêu thích: Đây là động lực học tập tự nhiên, giúp trẻ phát triển chuyên sâu nếu được khai thác đúng.
- Chú ý chi tiết và kiên trì: Khả năng này có thể trở thành yếu tố quan trọng cho học tập và rèn luyện kỹ năng khi định hướng phù hợp.
Thạc sĩ Lân nhấn mạnh, điều quan trọng không phải là cố gắng "sửa" trẻ để giống với số đông, mà là hiểu cách trẻ cảm nhận và vận hành thế giới. Khi người lớn biết đi từ điểm mạnh, tôn trọng sự khác biệt và đồng hành kiên trì, những điều từng bị xem là hạn chế hoàn toàn có thể trở thành nền tảng cho sự phát triển lâu dài.
