Ông Khải Quốc Bình, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết thành phố hiện quản lý hơn 13.600 căn hộ và phòng cho thuê cùng khoảng 41.000 chỗ ở sinh viên. Tỷ lệ khai thác gần như tuyệt đối, phản ánh nhu cầu thực tế rất lớn và cấp thiết. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là bài toán tài chính khi đầu tư nhà ở cho thuê có thời gian thu hồi vốn kéo dài từ 20 đến 30 năm, trong khi doanh nghiệp phải tiếp cận nguồn vốn thương mại với lãi suất cao. Điều này làm giảm hiệu quả đầu tư và chưa đủ sức hấp dẫn doanh nghiệp.
Mục tiêu 50.000 căn nhà cho thuê
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh thành phố xác định giai đoạn 2026 - 2030 quyết tâm tạo lập khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê. Đồng thời, dự kiến chuyển đổi công năng một phần quỹ nhà tái định cư và tài sản công dôi dư sang mục đích nhà ở cho thuê nhằm tối ưu hóa nguồn lực. Hội nghị hôm nay tập trung tìm ra các giải pháp đột phá về đất đai, nguồn vốn và mô hình quản lý để sớm hình thành hệ sinh thái nhà ở cho thuê hiện đại, bền vững, xứng tầm đô thị văn minh.
Nghịch lý thị trường nhà ở
Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM, chỉ ra nghịch lý: nhu cầu nhà ở là tất yếu nhưng hiện có đến 70% là nhà cao cấp, 30% là nhà trung bình, và chỉ một ít là nhà ở xã hội. Điều này dẫn đến tình trạng người có nhu cầu không mua được nhà, người có nhà lại không có nhu cầu, khiến thị trường méo mó, đầu cơ là chính, nhiều dự án có rất ít người ở. Ông nhấn mạnh sự chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ là rất đúng đắn, nhân văn, hợp lòng dân, cần được triển khai để giải quyết lệch lạc của thị trường, đáp ứng nhu cầu tối thiểu về nhà ở, nhất là nhà ở xã hội và nhà cho thuê.
Doanh nghiệp tham gia tích cực
Hiện nay, các doanh nghiệp đã đăng ký tham gia xây dựng gần 100.000 căn. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế lên đến gần 300.000 căn (bao gồm gần 200.000 căn nhà ở xã hội), vẫn còn thiếu khoảng 600.000 căn. Dù vậy, đây là tín hiệu đáng mừng, khởi đầu thuận lợi khi dự kiến sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp đăng ký. TP.HCM cam kết hoàn thành sớm hơn chỉ đạo của Tổng Bí thư.
Giải pháp về quỹ đất và tài chính
Ông Nguyễn Văn Được chỉ đạo cần tạo "luồng xanh" thủ tục cho quỹ đất nhà ở xã hội và nhà cho thuê, bao gồm cả đất do doanh nghiệp tự tạo và đất nhà nước. Thành phố sẽ tạo điều kiện điều chỉnh quy hoạch chuyển đổi từ đất nông nghiệp, đất sản xuất kinh doanh, đất nhà xưởng di dời sang làm nhà ở xã hội và nhà cho thuê. Đồng thời, bố trí quỹ đất trong tổng thể quy hoạch của TP.HCM cho mục đích này.
Về tài chính, ông kiến nghị chính sách miễn giảm tiền sử dụng đất trong một chu kỳ nhất định cho nhà cho thuê, miễn giảm lãi suất để thu hút nguồn lực tư nhân, do vốn ngân sách đầu tư công còn hạn chế. Ngoài ra, cần sớm ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn nhà ở cho thuê để người dân dễ dàng tham gia.
Danh sách doanh nghiệp tham gia
Bốn đơn vị nhà nước đăng ký xây 46.755 căn, trong đó Liên đoàn Lao động TP.HCM cam kết 10.000 căn, Hepza 10.000 căn, các doanh nghiệp nhà nước khác gần 27.000 căn. Doanh nghiệp tư nhân đăng ký hơn 50.000 căn, bao gồm: Tập đoàn Vingroup 4.500 căn, Novaland 6.000 căn, Bcon 10.000 căn, Nam Long 1.000 căn, Kim Oanh 5.000 căn, Thiên Phát 3.150 căn và nhiều đơn vị khác.
