Sáng 5/6, trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã có buổi trao đổi, thảo luận với các đại biểu với chủ đề "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số".
Thực trạng nhà ở của công nhân
Bà Nguyễn Thị Thanh - Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình, Hà Nội chia sẻ: "Qua thực tiễn hoạt động công đoàn, khi tiếp xúc với người lao động, tôi nhận thấy vấn đề được công nhân quan tâm nhất hiện nay là nhà ở".
Tại Hà Nội và nhiều địa phương, phần lớn công nhân là lao động ngoại tỉnh, phải thuê trọ trong những căn nhà chật chội, ẩm thấp, mùa đông lạnh giá, mùa hè nóng bức, đặc biệt trong những ngày nhiệt độ cao. Nhiều gia đình 4-5 người sống trong căn phòng chỉ 10-15m2, chi phí thuê nhà, điện nước ngày càng tăng.
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sức khỏe, khả năng tái tạo sức lao động và năng suất làm việc, khiến tình trạng dịch chuyển lao động diễn ra thường xuyên hơn.
Đề xuất giải pháp từ công đoàn
Bà Nguyễn Thị Thanh bày tỏ: "Chúng tôi rất phấn khởi khi thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chính phủ và Thủ tướng đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt về phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, trong đó có công nhân. Đây là chủ trương nhân văn, thiết thực, kịp thời".
Bà đề xuất 5 giải pháp:
- Phát triển đa dạng loại hình nhà ở cho thuê, thuê-mua, bán phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả, diện tích từ 50-75m2.
- Ưu tiên quy hoạch nhà ở gần khu công nghiệp, khu chế xuất, đảm bảo hạ tầng đồng bộ như trường học, nhà trẻ, y tế, văn hóa, thể thao, siêu thị, chợ, kết nối giao thông công cộng.
- Có cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp để người lao động tiếp cận nhà ở xã hội với giá hợp lý.
- Nhà nước tiếp tục chính sách thu hút doanh nghiệp làm nhà ở xã hội, tăng cường đầu tư công.
- Nghiên cứu thiết kế, cơ chế quản lý, vận hành nhà ở phù hợp với điều kiện làm ca kíp, gia đình có trẻ nhỏ, tổ chức sinh hoạt tập thể.
Chiến lược chuyển từ mua sang thuê dài hạn
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định phát triển nhà ở xã hội và nhà ở công nhân là ưu tiên hàng đầu. Mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030 đang được triển khai quyết liệt.
Đến cuối năm 2025, đã hoàn thành 180.000 căn nhà ở xã hội, trong đó 42.000 căn cho thuê. Riêng 5 tháng đầu năm 2026, các địa phương đăng ký khoảng 158.000 căn, đang triển khai 91.200 căn.
Tuy nhiên, Bộ trưởng chỉ ra tồn tại: phân khúc nhà ở thương mại dư thừa nhưng nhà ở cho người thu nhập thấp lại thiếu, thị trường lệch pha cung cầu. Nhà ở thiên về bán, nhà cho thuê dài hạn chưa được chú trọng. Giá nhà thương mại cao so với thu nhập bình quân, trong khi đa số người lao động thích mua hơn thuê.
Chính phủ đang triển khai chiến lược phát triển nhà ở cho thuê, chuyển từ tư duy "mua nhà có sở hữu" sang "thuê nhà dài hạn", đảm bảo mọi đối tượng đều có nhà ở phù hợp. Các dự án phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, hạ tầng đồng bộ, đặc biệt phòng cháy chữa cháy.
Bộ trưởng nhấn mạnh: "Chỉ có an cư mới lạc nghiệp", công nhân là lực lượng làm ra của cải vật chất, cần nơi ở ổn định để yên tâm lao động sản xuất. Bộ Xây dựng đang huy động nguồn lực, kiểm tra, tháo gỡ khó khăn để hoàn thành mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030.
