Theo các chuyên gia, đã đến lúc cần thay đổi tư duy coi nhà ở xã hội cho thuê là hạ tầng an sinh xã hội thay vì xem đó là một phân khúc bất động sản thông thường. Quan điểm này được đưa ra nhằm giải quyết bài toán nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân lao động tại các khu công nghiệp.
Nhà ở xã hội cho thuê: Không phải bất động sản thương mại
Nhiều chuyên gia kinh tế và bất động sản cho rằng, việc xem nhà ở xã hội cho thuê như một phân khúc bất động sản đã dẫn đến những khó khăn trong thu hút đầu tư và phát triển. Thay vào đó, cần coi đây là một phần của hạ tầng an sinh xã hội, tương tự như trường học, bệnh viện, để có cơ chế ưu đãi và chính sách phù hợp.
Lợi ích của cách tiếp cận mới
Khi coi nhà ở xã hội cho thuê là hạ tầng an sinh, các nhà đầu tư sẽ được hưởng các ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng, giúp giảm giá thành và tăng khả năng tiếp cận cho người lao động. Điều này cũng tạo ra quỹ nhà ở ổn định, lâu dài, tránh tình trạng đầu cơ, tăng giá như các dự án thương mại.
Thực trạng nhà ở xã hội tại Việt Nam
Hiện nay, nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê còn rất hạn chế, trong khi nhu cầu của người dân, đặc biệt là công nhân tại các khu công nghiệp, là rất lớn. Nhiều dự án nhà ở xã hội được xây dựng nhưng lại bán cho người có thu nhập cao hơn, hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng. Nguyên nhân chính là do lợi nhuận từ cho thuê thấp, không hấp dẫn nhà đầu tư.
Cần chính sách đồng bộ
Để phát triển nhà ở xã hội cho thuê, cần có một hệ thống chính sách đồng bộ từ trung ương đến địa phương. Các chuyên gia kiến nghị Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo trong việc phát triển quỹ đất, hỗ trợ vốn, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp tham gia bằng các cơ chế ưu đãi đặc thù. Bên cạnh đó, cần có quy định chặt chẽ về đối tượng thuê, giá thuê để tránh trục lợi chính sách.
Kinh nghiệm quốc tế
Nhiều quốc gia trên thế giới đã thành công trong việc phát triển nhà ở xã hội cho thuê nhờ coi đây là hạ tầng an sinh. Ví dụ như Singapore với chương trình nhà ở công cộng HDB, hay Hàn Quốc với các khu nhà ở xã hội cho thuê dài hạn. Các mô hình này đều có sự tham gia mạnh mẽ của Nhà nước trong việc đầu tư, quản lý và vận hành.
Việc thay đổi tư duy từ bất động sản thương mại sang hạ tầng an sinh sẽ giúp giải quyết căn cơ vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp, góp phần ổn định an sinh xã hội và phát triển bền vững.
