Khu vực Khâu Bí thuộc xóm Liên Phương, xã Văn Lăng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên từng là nỗi ám ảnh của 22 hộ đồng bào dân tộc H'Mông mỗi khi mùa mưa bão đến. Sạt lở đất đe dọa tính mạng và tài sản, buộc người dân phải nhiều lần sơ tán đến nhà văn hóa xóm để tránh nguy hiểm. Ông Lý Văn Phình, một trong những hộ chịu ảnh hưởng, chia sẻ: “Gia đình tôi có 7 nhân khẩu. Trong thời gian sinh sống ở khu vực Khâu Bí, mỗi khi mưa lớn kéo dài, với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, chúng tôi sơ tán đến nhà văn hóa xóm Liên Phương để tránh sạt lở, bảo đảm an toàn tính mạng. Có năm phải sơ tán mấy lần, cuộc sống khó khăn, không yên tâm sinh sống”.
Khu tái định cư khang trang, đồng bộ
Trước tình hình đó, tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo huyện Đồng Hỷ (cũ) làm chủ đầu tư xây dựng khu tái định cư tập trung Liên Phương. Dự án được triển khai với tổng mức đầu tư gần 15 tỷ đồng, bao gồm hạ tầng đồng bộ: đường nội bộ rộng rãi, mặt đường rải cấp phối, hai bên xây bó vỉa và rãnh thoát nước; hệ thống điện lưới, nước sinh hoạt kiên cố. Đầu năm 2025, chính quyền địa phương đã cấp cho mỗi hộ 200 m² đất ở và 60 triệu đồng, tổng số 35 hộ đồng bào dân tộc H'Mông (trong đó 22 hộ từ khu vực Khâu Bí, 13 hộ khác từ các khu vực sạt lở, vùng sâu) chuyển đến khu tái định cư để xây nhà, ổn định cuộc sống.
Cũng như nhiều gia đình khác, tại khu tái định cư, ông Lý Văn Phình đã xây dựng ngôi nhà khang trang, rộng hơn 70 m², có đầy đủ phòng ngủ, khu vực tiếp khách và bếp gọn gàng. Chuyển về khu tái định cư Liên Phương với hạ tầng đồng bộ, người dân không còn lo lắng về sạt lở, đời sống sinh hoạt thuận lợi hơn rất nhiều.
Cuộc sống mới thuận tiện hơn
Gia đình anh Lý Văn Bình có 6 nhân khẩu, trong đó có 4 người con, con lớn 13 tuổi, con nhỏ nhất 9 tháng tuổi. Ba cháu đầu đều đang đi học tiểu học và mẫu giáo. Anh Bình chia sẻ: “Nơi ở mới giao thông thuận tiện, trường mầm non và tiểu học cách nhà hơn 1 km cho nên các cháu tự đến trường, không phải đưa đón. Khu tái định cư gần trung tâm xã nên việc đi lại, mua bán cũng thuận lợi”.
Dù đã chuyển về nơi ở mới, các hộ gia đình như ông Lý Văn Phình vẫn duy trì canh tác và chăm sóc rừng trồng tại khu vực cũ, bởi đây là sinh kế chủ yếu của họ. Ông Phình có khoảng 10 ha rừng keo từ 1 đến 5 năm tuổi, keo sau 5-6 năm sẽ cho khai thác, mỗi héc-ta mang lại thu nhập khoảng 80 triệu đồng từ bán gỗ. Khi hết việc nhà, bố con ông Phình lại đi chăm sóc, khai thác rừng thuê trong xóm, trong xã để có thêm thu nhập, ổn định cuộc sống.
Đầu tư đồng bộ cho ba khu tái định cư
Những năm gần đây, Thái Nguyên đã đầu tư xây dựng ba khu tái định cư trên địa bàn xã Văn Lăng gồm: Tam Va, Liên Phương và Bản Tèn với hạ tầng đồng bộ, chuyển 113 hộ (trong đó có 110 hộ đồng bào dân tộc H'Mông) từ các khu vực bị sạt lở đến định cư. Bên cạnh việc bố trí chỗ ở ổn định, cấp ủy, chính quyền xã Văn Lăng còn triển khai nhiều giải pháp thiết thực hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, từng bước ổn định cuộc sống.
Đào tạo nghề và hỗ trợ sinh kế
Xã đã tổ chức nhiều lớp tập huấn về trồng rừng, hướng dẫn chăm sóc và chế biến chè để tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao thu nhập, phát huy thế mạnh địa phương. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hà Quang Trọng cho biết: “Xã đã tổ chức nhiều lớp dạy may cho người dân trong độ tuổi để đi làm công nhân; tổ chức ngày hội việc làm, phiên giao dịch việc làm và mời các doanh nghiệp đến tuyển chọn lao động. Đến nay, ở ba xóm Liên Phương, Tam Va, Bản Tèn (trong đó có các hộ ở ba khu tái định cư) có 300 người là công nhân các nhà máy. Thời gian tới, xã tiếp tục tổ chức các lớp dạy nghề gắn với thị trường lao động. Đây là giải pháp quan trọng để vừa tạo việc làm, vừa mang lại thu nhập ổn định cho người dân”.
Ngoài ra, việc hỗ trợ bò sinh sản, gà giống cho một số hộ nghèo, cận nghèo cũng góp phần tích cực tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân các khu tái định cư. Xã Văn Lăng sẽ tiếp tục tập huấn, nâng cao kiến thức cho dân và kết nối với Ngân hàng Chính sách xã hội để đáp ứng nhu cầu vay vốn, tạo sinh kế lâu dài cho người dân mới chuyển về sinh sống tại Liên Phương, Tam Va và Bản Tèn.
