Kiến trúc Việt hướng về thiên nhiên: Giải pháp bền vững giữa lòng đô thị
Trong nhiều thập kỷ, con người không ngừng theo đuổi tham vọng chinh phục và thể hiện bản thân thông qua những công trình đồ sộ, từ các tòa nhà chọc trời đến công nghệ xây dựng tiên tiến. Thậm chí, ý tưởng biến không gian ngoài Trái đất thành nơi sinh sống tương lai cũng được đặt ra. Tuy nhiên, tương lai vẫn còn nhiều bất định, trong khi hiện tại, thiên nhiên đang đứng trước ngưỡng chịu đựng khó khăn hơn bao giờ hết. Điều này đòi hỏi con người phải xem xét lại cách ứng xử với môi trường, và chung sống hài hòa có thể là câu trả lời thiết thực.
Sự chuyển mình của kiến trúc Việt Nam
Từ hơn 10 năm qua, giữa những đô thị ngập tràn bê-tông và kính, đã xuất hiện những tòa nhà với màu gạch, ngói son mộc mạc, thoạt nhìn có vẻ "lạc điệu" nhưng lại mang đến lợi ích thiết thực. Những công trình này giúp người sử dụng giảm chi phí điện năng đáng kể, đồng thời tăng thời gian tận hưởng gió trời, ánh nắng tự nhiên. Bên cạnh đó, các thiết kế tích hợp mảng xanh từ trần nhà đến ban-công, lô-gia không chỉ làm dịu mắt người qua đường mà còn cải thiện trải nghiệm cho chính người sinh sống và làm việc bên trong.
Đây là kết quả của những đề xuất thiết kế kiến trúc dựa trên mối liên kết hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Danh sách các đơn vị thiết kế theo hướng này ngày càng dài hơn, với danh mục công trình đa dạng, bao gồm:
- Trường đại học và mẫu giáo
- Trung tâm công nghệ và tòa nhà văn phòng
- Xưởng sản xuất, quán xá và nhà ở riêng lẻ
Ảnh hưởng tích cực và sự công nhận quốc tế
Sự bền bỉ trong tinh thần dẫn hướng của các kiến trúc sư Việt Nam đang tạo ra ngày càng nhiều tác động tích cực đến nhận thức và tâm lý cộng đồng. Không chỉ vậy, phong cách này còn gây được tiếng vang trên trường quốc tế. Minh chứng rõ nét là việc nhiều giải thưởng kiến trúc uy tín của khu vực và thế giới đã được trao cho các thiết kế hài hòa với khí hậu nhiệt đới, đến từ các công ty và văn phòng kiến trúc Việt Nam như Võ Trọng Nghĩa Architects, H&P Architects, và Tropical Space.
Năm 2025, kiến trúc sư Trần Thị Ngụ Ngôn đã được vinh danh với giải thưởng toàn cầu lần thứ hai từ tổ chức phi lợi nhuận Diversity in Architecture e.V. (DIVIA), có trụ sở tại Berlin. Hành trình thiết kế kiến trúc theo triết lý sáng tạo để sống cùng thiên nhiên của chị và Tropical Space đã được giới thiệu toàn diện đến công chúng thông qua một triển lãm diễn ra từ ngày 5 đến 11 tháng 4, do DIVIA, Viện Goethe và Tổng lãnh sự quán Đức tại Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức.
Nhìn chung, xu hướng kiến trúc hướng về thiên nhiên không chỉ là một giải pháp bền vững cho môi trường mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ kiến trúc toàn cầu.
