Hà Nội: Khu tập thể cũ xuống cấp, cuộc sống người dân đối mặt nhiều thách thức
Sau hơn nửa thế kỷ tồn tại, nhiều khu tập thể được xây dựng từ những năm 1960 - 1970 tại thủ đô Hà Nội, bao gồm các khu vực nổi tiếng như Kim Liên, Trung Tự và Khương Thượng, đang rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Những hành lang chật hẹp với bức tường cũ kỹ bong tróc, cùng không gian ẩm mốc và nặng mùi do thấm nước lâu ngày, vẫn là nơi sinh hoạt quen thuộc của hàng trăm hộ gia đình.
Thực trạng đáng báo động tại các khu tập thể
Tại khu tập thể Khương Thượng, lớp vữa và sơn đã bong tróc từng mảng lớn, để lộ phần gạch phía trong một cách thô ráp. Trên trần nhà, những mảng rêu mốc loang rộng do thấm nước kéo dài qua nhiều năm, tạo nên khung cảnh cũ kỹ và ẩm thấp đầy ám ảnh. Ông Bùi Văn Bảy, một cư dân đã sống tại đây từ năm 1986, chia sẻ rằng gia đình ông gồm 6 người hiện đang sinh hoạt trong căn hộ chỉ rộng khoảng 25m².
“Căn hộ nhỏ khiến cuộc sống trở nên chật chội vô cùng. Mỗi khi trời mưa, nước dột xuống trần nhà, nhiều lúc chúng tôi phải dùng chậu để hứng nước. Ngay cả trong những ngày nắng, tường vẫn ẩm ướt do tình trạng thấm nước đã kéo dài suốt nhiều năm”, ông Bảy tâm sự với giọng đầy mệt mỏi. Bức tường ẩm mốc loang lổ trong căn hộ của ông đã trở thành nơi treo tạm nhiều vật dụng sinh hoạt hàng ngày, phản ánh sự thiếu thốn về không gian.
Ông Bảy cho biết thêm, gia đình ông đã quen với cảnh tường thấm nước và rêu mốc bám đầy, dần coi đó là chuyện bình thường trong cuộc sống. “Mình sống lâu ở đây nên thành quen, nhưng ai lần đầu nhìn thấy cũng sẽ cảm thấy sợ hãi”, ông thở dài nói.
Lo ngại về an toàn và sức khỏe
Không chỉ đối mặt với không gian chật hẹp và xuống cấp, nhiều cư dân tại các khu tập thể như Kim Liên, Trung Tự và Khương Thượng còn bày tỏ mối lo ngại sâu sắc về tình trạng cũ kỹ của hệ thống phòng cháy chữa cháy trong các tòa nhà. Nhiều hộ dân buộc phải tự bỏ chi phí để sửa chữa nhỏ nhằm duy trì chỗ ở, nhưng việc cải tạo thường diễn ra riêng lẻ và thiếu đồng bộ, dẫn đến nhiều hạng mục rơi vào tình trạng chắp vá, không hiệu quả lâu dài.
Ông Đỗ Minh Đức, một cư dân khác tại khu tập thể Khương Thượng, cho biết căn hộ rộng khoảng 30m² của gia đình ông từng được sửa chữa cách đây hơn 10 năm. “Chúng tôi đã từng trát lại tường và thực hiện các biện pháp chống thấm, nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, nước lại thấm xuống trần, tường bắt đầu nứt nẻ và mốc trở lại. Nhà cũ quá rồi nên sửa kiểu gì cũng chỉ mang tính tạm thời, sửa được chỗ này thì lại hỏng chỗ kia”, ông Đức giải thích với vẻ chán nản.
Cuộc sống của thế hệ xế chiều
Nhiều cư dân tại các khu tập thể này hiện đã ở tuổi xế chiều, họ từng là công nhân, cán bộ, viên chức làm việc tại các nhà máy và cơ quan nhà nước từ nhiều thập kỷ trước. Họ đã gắn bó với những căn hộ nhỏ bé này suốt phần lớn cuộc đời, nhưng trong không gian ngày càng xuống cấp, cuộc sống của họ không chỉ trở nên bất tiện mà còn đối mặt với nhiều nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, như các vấn đề hô hấp do môi trường ẩm mốc.
Nghịch lý về giá cả bất động sản
Mặc dù đã xuống cấp nghiêm trọng, giá căn hộ tại các khu tập thể này vẫn duy trì ở mức cao đáng ngạc nhiên. Khảo sát trên một số diễn đàn và trang rao bán bất động sản cho thấy, nhiều căn hộ tại đây được chào bán với mức giá phổ biến từ 60 đến 70 triệu đồng/m². Điều này phản ánh lợi thế vị trí trung tâm của các khu vực này, nhưng đồng thời cũng tạo nên một nghịch lý đáng suy ngẫm: những căn nhà cũ kỹ và thiếu an toàn vẫn có giá trị không hề thấp trên thị trường bất động sản hiện nay.
Kế hoạch cải tạo trong tương lai
Theo kế hoạch của Ủy ban nhân dân phường Kim Liên, trong năm 2026, địa phương sẽ tổ chức kiểm định toàn diện tất cả các nhà chung cư cũ nhằm đánh giá chính xác mức độ an toàn của công trình. Kết quả kiểm định này sẽ là cơ sở quan trọng để phân loại các tòa nhà cần sửa chữa, gia cố hoặc thậm chí phá dỡ theo quy định của Luật Nhà ở 2023. Bên cạnh đó, các yếu tố hạ tầng như hệ thống điện, nước và an toàn phòng cháy chữa cháy cũng sẽ được xem xét một cách toàn diện để đảm bảo cuộc sống tốt hơn cho người dân.
