Cuộc sống mới của cư dân ven Hồ Gươm sau di dời
Sau khi hoàn tất việc di dời để phục vụ dự án mở rộng không gian công cộng và chỉnh trang khu vực Hồ Gươm, nhiều hộ dân từng sinh sống hàng chục năm tại các ngõ ven hồ đã bắt đầu cuộc sống mới tại những nơi ở khác nhau. Những ngày giáp Tết, các gia đình dần ổn định sinh hoạt và thích nghi với môi trường mới, mang theo cả những kỷ niệm và hy vọng về tương lai.
Ổn định tại căn hộ tái định cư khang trang
Trong căn hộ tái định cư tại chung cư Thượng Thanh thuộc quận Long Biên, Hà Nội, những chậu hoa nhỏ đã được bà Đỗ Thị Dựa (81 tuổi) đặt ngay ngắn bên khung cửa sổ. Một cành đào được bà cắm trong chiếc bình sứ đặt giữa phòng khách, tạo điểm nhấn cho không gian sống mới. Căn hộ sáng sủa với nền gạch sạch sẽ, khu bếp và phòng khách tách biệt rõ ràng - điều mà trước đây gia đình bà hiếm khi có được trong ngôi nhà cũ chật hẹp gần Hồ Gươm.
"Ở đây khang trang hơn nhiều", bà Dựa chia sẻ với niềm vui rõ rệt. "Trước kia, căn nhà cũ đồ đạc xếp chồng lên nhau, sinh hoạt nhiều lúc bất tiện, nhất là vào dịp cuối năm khi cần dọn dẹp, sửa soạn đón Tết. Còn năm nay, dù mới chuyển về chưa lâu, gia đình tôi đã có thể sắp xếp lại không gian sống gọn gàng, chuẩn bị cho cái Tết đầu tiên tại nơi ở mới."
Là người sinh sống ở khu vực ven Hồ Gươm gần 70 năm, việc chuyển từ ngôi nhà cũ ven hồ sang chung cư là một thay đổi lớn với bà Dựa. Tuy nhiên, gia đình bà xác định chấp hành chủ trương chung vì lợi ích lâu dài của khu vực trung tâm Thủ đô. Bà Dựa cho biết thêm, căn nhà cũ của gia đình tồn tại nhiều năm nhưng chưa hoàn tất đầy đủ giấy tờ pháp lý về quyền sử dụng đất, nên mức bồi thường được áp dụng theo quy định hiện hành.
Sau khi chỗ ở đã ổn định, điều khiến bà Dựa trăn trở lúc này là tìm được nguồn thu nhập phù hợp với hoàn cảnh mới. Trước đây, bà bán trà đá ven đường và đi chợ sớm để có thêm thu nhập. Khi chuyển sang khu vực mới, môi trường sinh hoạt thay đổi khiến gia đình phải tính toán lại cách làm ăn, tìm hướng đi phù hợp hơn cho cuộc sống mới.
Những gia đình chờ tái định cư trong nhà thuê
Trong khi bà Dựa và nhiều hộ dân đã dần ổn định cuộc sống tại nơi ở mới, vẫn còn một số gia đình đang trong giai đoạn chờ bố trí tái định cư. Họ chủ động thu xếp chỗ ở tạm thời để kịp đón năm mới, với tâm trạng vừa mong chờ vừa lo lắng về tương lai.
Gia đình bà Trần Thị Tuyết (55 tuổi) là một trong những hộ đã di dời từ cuối tháng 12/2025. Trong thời gian chờ được bố trí đất tại khu tái định cư, bà thuê nhà tại khu vực phường Tây Hồ, cách vị trí cũ khoảng 12 km. Căn hộ cũ ven Hồ Gươm của gia đình bà - nơi ba thế hệ cùng sinh sống trong không gian chật hẹp - giờ đã trở thành ký ức.
Gia đình bà Tuyết thuê một phòng trong căn nhà 4 tầng với diện tích khoảng 27 m², với giá 10 triệu đồng mỗi tháng. Bà cho biết số tiền đền bù hơn 2,3 tỷ đồng được bà giữ lại để chờ mua suất đất tái định cư theo chính sách ưu đãi. "Với mặt bằng giá nhà hiện nay, rất khó để mua một căn hộ thương mại phù hợp", bà Tuyết giải thích.
Tết năm nay, vì đang ở nhà thuê và chưa xác định sẽ gắn bó bao lâu, gia đình bà Tuyết gần như không sắm sửa gì nhiều. Trong căn phòng 27 m², vài bộ quần áo được treo tạm trên giá, phần lớn đồ đạc vẫn đóng trong thùng carton xếp gọn một góc.
"Dọn lên đây ở tạm nên chỉ bỏ ra một túi quần áo để mặc hằng ngày, bát đũa cũng lấy ra một ít để dùng. Nhiều thứ vẫn để nguyên vì chưa biết ở bao lâu", bà chia sẻ với chút bâng khuâng. "Mọi năm vào thời điểm này, gia đình đã bắt đầu lau dọn, trang trí nhà cửa, mua sắm thêm đồ dùng cho năm mới. Còn năm nay, mọi thứ được giản lược tối đa. Nhà đi thuê nên cũng không bày biện gì nhiều, chỉ cần con cháu quây quần là được."
Cơ sở kinh doanh lâu năm cũng chuyển địa điểm
Không chỉ các hộ dân, nhiều cơ sở kinh doanh lâu năm quanh Hồ Gươm cũng chuyển địa điểm theo quy hoạch. Quán phở Thìn Bờ Hồ là một trong những địa chỉ cuối cùng đã hoàn tất việc di dời, mang theo cả một phần lịch sử ẩm thực Hà Nội đến nơi ở mới.
Chị K., cháu nội ông Thìn, cho biết gia đình đã nắm được chủ trương từ sớm nên chủ động thuê mặt bằng mới và thông báo rộng rãi tới khách hàng. Đêm 19/1, khi địa điểm cũ được tháo dỡ, các thành viên trong gia đình không khỏi xúc động vì đây là nơi gắn bó nhiều năm.
"Dù đã chuyển nhà được vài tuần, có lúc mình vẫn đi nhầm về địa chỉ cũ vì thói quen bao năm chưa kịp thay đổi", chị K chia sẻ với nỗi nhớ về không gian cũ.
Tại địa điểm mới, quán được bố trí trong không gian sáng sủa, khang trang hơn. Dù diện tích có phần hạn chế so với trước, đặc biệt vào giờ cao điểm, song gia đình xác định việc thay đổi là tất yếu trong quá trình chỉnh trang đô thị.
"Mình nghĩ thương hiệu không chỉ nằm ở địa điểm mà ở chất lượng và sự tin tưởng của khách hàng. Gia đình đang dần thích nghi với điều kiện mới", chị K. cho biết với thái độ tích cực về tương lai.
Thông tin về dự án chỉnh trang Hồ Gươm
Dự án xây dựng quảng trường - công viên phía đông Hồ Hoàn Kiếm có tổng diện tích khoảng 2,14 ha, giới hạn bởi các tuyến đường Đinh Tiên Hoàng, Lý Thái Tổ và Trần Nguyên Hãn. Dự án được chia làm 2 phân kỳ với các mục tiêu cụ thể:
- Phân kỳ 1: Tập trung giải phóng mặt bằng, chỉnh trang không gian quảng trường và di dời hạ tầng kỹ thuật.
- Phân kỳ 2: Sẽ triển khai dự án riêng, nghiên cứu quy hoạch không gian ngầm 3 tầng kết nối với nhà ga C9 (tuyến đường sắt đô thị số 2), nhằm khai thác dịch vụ thương mại và văn hóa.
Theo thông tin từ UBND phường Hoàn Kiếm, có 17 tổ chức và 43 hộ dân trong diện thu hồi đất, giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án. Đến thời điểm hiện tại, các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân cơ bản đã đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được đề ra.
Quá trình di dời và tái định cư này không chỉ là sự thay đổi về không gian sống mà còn là câu chuyện về sự thích nghi, hy vọng và những khởi đầu mới của người dân Thủ đô trong hành trình phát triển đô thị.
