Trong những năm gần đây, hợp tác phát triển nguồn nhân lực giữa Việt Nam và Nhật Bản chuyển dần từ tiếp nhận lao động sang mô hình đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Minh chứng là chương trình hợp tác đào tạo tài xế theo diện Kỹ năng đặc định (SSW) giữa Tập đoàn Yamato Transport và FPT Polytechnic.
Doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình đào tạo
Khác với mô hình truyền thống, doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xây dựng chương trình, xác định chuẩn đầu ra, chuyển giao tài liệu chuyên môn, chia sẻ quy trình làm việc thực tế và phối hợp đánh giá năng lực. Nhà trường đảm nhiệm nền tảng đào tạo ngoại ngữ, kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề, trong khi doanh nghiệp bổ sung yêu cầu thực tiễn. Sự kết hợp này giúp quá trình đào tạo bám sát thị trường lao động, bảo đảm người học nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc tại Nhật Bản.
Người học có lộ trình rõ ràng
Anh Huỳnh Vũ Khanh, học viên khóa đầu tiên, chia sẻ: "Tôi xác định nếu sang Nhật Bản làm việc thì phải có sự chuẩn bị bài bản về ngoại ngữ, kỹ năng nghề cũng như tác phong làm việc. Chương trình giúp tôi biết mình cần học gì, phải đạt những tiêu chuẩn nào và sau khi tốt nghiệp sẽ làm việc trong môi trường ra sao. Điều đó tạo cho tôi sự yên tâm và động lực để theo đuổi mục tiêu lâu dài." Anh cho biết việc doanh nghiệp đồng hành giúp người học hiểu rõ yêu cầu thực tế, chủ động rèn luyện kỹ năng thay vì chỉ học lý thuyết.
Nhu cầu nhân lực vận tải tại Nhật Bản
Khối lượng vận chuyển hàng hóa tại Nhật Bản đạt khoảng 4 tỷ tấn/năm, hơn 90% vận chuyển bằng xe tải. Theo Cơ quan Dịch vụ xuất nhập cảnh Nhật Bản (ISA), giai đoạn 4/2024-3/2029, Nhật Bản dự tính tiếp nhận tối đa 24.500 lao động nước ngoài trong lĩnh vực vận tải ô-tô theo chương trình Kỹ năng đặc định, bao gồm tài xế xe tải, xe buýt và taxi. Riêng Yamato Transport hiện có khoảng 1.600 tài xế xe tải hạng trung và nặng, nhưng dự báo trong 10 năm tới, lực lượng này giảm từ 35% đến 50% do già hóa lao động.
Lợi ích cho cả ba bên
Mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp mang lại lợi ích cho người học, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tiếp nhận. Người học được trang bị kiến thức, kỹ năng theo tiêu chuẩn Nhật Bản và có định hướng nghề nghiệp cụ thể. Doanh nghiệp chủ động xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng đúng yêu cầu, giảm thời gian đào tạo lại và nâng cao hiệu quả sử dụng lao động. Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, mô hình này tạo kênh kết nối trực tiếp giữa đào tạo và thị trường lao động, góp phần chuyển quan hệ hợp tác lao động Việt Nam-Nhật Bản từ cung ứng lao động phổ thông sang phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng.
