Với chủ đề "Từ chính sách đến hành động", Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng UBND tỉnh Nghệ An tổ chức. Sự kiện này nằm trong khuôn khổ hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6, Ngày Đại dương thế giới 8/6, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam năm 2026. Đây là một không gian đối thoại chính sách cấp quốc gia, tạo điều kiện để trao đổi và đề xuất các giải pháp thiết thực cho công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Tọa đàm "Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính" đã được tổ chức trong khuôn khổ diễn đàn, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia và doanh nghiệp.
Cam kết Net Zero được hiện thực hóa mạnh mẽ
Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Tuấn Quang - Phó cục trưởng Cục Biến đổi Khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) - cho biết cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam đang được hiện thực hóa một cách quyết liệt. Điều này được thể hiện qua hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và các dự án cụ thể từ trung ương đến địa phương. Bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương, nhiều doanh nghiệp đã chủ động thực hiện kiểm kê, xây dựng kế hoạch và triển khai các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính.
Vinamilk là một trong những doanh nghiệp tiên phong thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam. Doanh nghiệp này đã xây dựng các mục tiêu hướng đến Net Zero vào năm 2050 và tham gia Sáng kiến Mục tiêu dựa trên Khoa học (SBTi). Các mục tiêu giảm phát thải của Vinamilk được xây dựng phù hợp với phương pháp luận SBTi và các chuẩn mực quốc tế, bao gồm cả mục tiêu ngắn hạn và định hướng dài hạn.
Ông Lê Hoàng Minh - Giám đốc điều hành Sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero của Vinamilk - chia sẻ: "Hiện tại, mục tiêu Net Zero của Vinamilk đã được công bố trên website của SBTi. Việc tham gia sáng kiến này giúp doanh nghiệp xây dựng mục tiêu và định hướng hành động giảm phát thải dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế."
Hình ảnh ông Lê Hoàng Minh trình bày tại diễn đàn cho thấy sự cam kết mạnh mẽ của doanh nghiệp trong việc thực hiện các mục tiêu môi trường.
Những bước tiến cụ thể hướng tới trung hòa carbon
Vinamilk đã có những đơn vị đầu tiên đạt chứng nhận trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14068-1 (phạm vi phát thải 1 và 2). Đáng chú ý, nhà máy và trang trại đầu tiên đạt được chứng nhận này được đặt ngay tại Nghệ An - nơi diễn ra diễn đàn quốc gia về môi trường và khí hậu năm nay. Điều này thể hiện sự gắn kết giữa chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp với các sự kiện chính sách quan trọng.
Cách tiếp cận dựa trên dữ liệu: Từ kiểm kê đến cắt giảm
Để kiểm soát tổng lượng phát thải ở quy mô quốc gia và tạo động lực kinh tế cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch, Việt Nam đang chuẩn bị vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong tháng này. Hiện có 2.166 cơ sở bắt buộc phải báo cáo phát thải khí nhà kính, trong đó 110 cơ sở lớn nhất đã được phân bổ hạn ngạch phát thải, chiếm 40% tổng phát thải trực tiếp của cả nước.
Với quan điểm "không đo được thì không quản trị được", Vinamilk đã tiến hành kiểm kê khí nhà kính một cách bài bản từ nhiều năm trước. Hệ thống nhà máy và trang trại của doanh nghiệp đang thực hiện kiểm kê, giúp xác định các điểm phát thải trọng yếu. Từ đó, doanh nghiệp thiết kế các giải pháp cắt giảm mang tính thực chất thay vì chỉ dừng lại ở các cam kết định tính. Cách tiếp cận này bám sát định hướng chính sách hiện hành, đặc biệt là Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 06/2022/NĐ-CP, tạo nền móng vững chắc cho hoạt động kiểm kê, giảm phát thải và phát triển thị trường carbon.
Ông Minh nhấn mạnh: "Việc chủ động tuân thủ và đi trước một bước giúp Vinamilk không chỉ giảm áp lực khi cơ chế hạn ngạch và giao dịch carbon đi vào vận hành, mà còn tận dụng cơ hội tối ưu chi phí ngay trong quá trình chuyển đổi."
Hệ thống trang trại và nhà máy của Vinamilk đang triển khai kiểm kê khí nhà kính, giúp xác định chính xác các điểm phát thải trọng yếu để có biện pháp giảm thiểu hiệu quả.
Hiệu quả kinh tế từ các giải pháp giảm phát thải
Ông Minh cho biết các hành động giảm phát thải thường đi kèm với tiết kiệm năng lượng hoặc nguyên vật liệu, từ đó giảm chi phí sản xuất. Cụ thể, bốn kho thông minh vận hành tự động giúp giảm phát thải gần 1.900 tấn CO2 mỗi năm, đồng thời tiết kiệm 70% năng lượng so với động cơ diesel và phương pháp quản lý kho truyền thống. Ứng dụng năng lượng mặt trời để cung cấp nước nóng vệ sinh trang trại giúp tránh phát thải khoảng 278 tấn CO2 quy đổi mỗi năm và giảm chi phí điện. Các sáng kiến về bao bì sản phẩm, như giảm độ dày vỏ chai sữa chua uống Probi, tối ưu thiết kế ống hút nhựa, thay nắp chai sữa chua uống xuất khẩu sang loại có tai, giúp giảm phát thải khoảng 135 tấn CO2 quy đổi và hạn chế sử dụng 48 tấn nhựa nguyên sinh.
Ông Minh kết luận: "Tất cả những giải pháp, nhìn có thể nhỏ, nhưng đều mang lại lợi ích rất lớn trong giảm phát thải cũng như tiết giảm chi phí sản xuất. Qua đó, tạo động lực thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp cùng đồng hành với Chính phủ trong việc thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050."
