UBND TPHCM vừa ban hành kế hoạch phục hồi môi trường sau sự cố tràn dầu do va chạm giữa hai tàu hàng trên sông Lòng Tàu, xảy ra vào tháng 4/2025. Sự cố đã làm khoảng 259 tấn dầu nhiên liệu tràn ra môi trường, ảnh hưởng đến gần 50ha rừng ngập mặn Cần Giờ và hoạt động nuôi trồng thủy sản trong khu vực.
Hiện trạng ô nhiễm và kế hoạch phục hồi
TPHCM đã tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng khu vực bị ô nhiễm, xác định các hạng mục cần tiếp tục xử lý. Kết quả khảo sát vào cuối tháng 7/2025 cho thấy nhiều khu vực vẫn còn tồn lưu dầu. Tại các bờ kè đá hộc, lượng dầu bám trên bề mặt đã được xử lý khoảng 90-95%, nhưng dầu tươi vẫn tồn tại ở các khe đá và vị trí khó tiếp cận.
Tổng diện tích rừng ngập mặn bị nhiễm dầu khoảng 50ha. Trong đó, khu vực ô nhiễm nặng chiếm gần 28ha, lớn nhất trong các mức độ ảnh hưởng; dầu bám dày trên rễ và thân cây, khó tự làm sạch. Diện tích ô nhiễm nhẹ khoảng 16,61ha và ô nhiễm trung bình khoảng 5,3ha, chủ yếu tập trung tại các bãi bồi và vùng ven rừng.
Tại khu vực rừng ngập mặn đặc dụng và phòng hộ, dầu vẫn bám trên rễ cây, bùn đất, trầm tích và một số loại rác thải. Cơ quan chuyên môn nhận định dầu tiếp tục bị rửa trôi và phát tán, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ.
Kinh phí và các hạng mục phục hồi
Theo phương án được lựa chọn, việc phục hồi môi trường sẽ được triển khai từ nguồn kinh phí bồi thường do chủ tàu và đơn vị bảo hiểm chi trả. Tổng kinh phí dự kiến khoảng 192 tỷ đồng, tương đương 7,3 triệu USD. Trong đó, kinh phí lớn nhất được dành cho công tác giám sát môi trường với gần 57 tỷ đồng và xử lý nền rừng, đất, trầm tích nhiễm dầu với hơn 63 tỷ đồng. Thành phố cũng dự kiến chi hơn 33 tỷ đồng để phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn, hơn 27 tỷ đồng để bồi thường, hỗ trợ sinh kế cho người dân bị ảnh hưởng.
Biện pháp khắc phục và giám sát lâu dài
Đối với khu vực rừng ngập mặn, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổ chức khảo sát hiện trạng ô nhiễm, lấy mẫu đất và trầm tích để đánh giá mức độ tồn lưu dầu; xác định phạm vi cần xử lý và lựa chọn đơn vị thực hiện công tác làm sạch. Quá trình triển khai sẽ được giám sát nhằm bảo đảm hiệu quả phục hồi môi trường và hạn chế tác động thứ cấp đến hệ sinh thái.
Kế hoạch phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn gồm hợp phần trồng rừng bổ sung tại các khu vực bị ảnh hưởng. Cơ quan chuyên môn sẽ khảo sát, lựa chọn địa điểm phù hợp để trồng mới khoảng 5,23ha rừng, góp phần tái tạo thảm thực vật và nâng cao khả năng phục hồi tự nhiên của hệ sinh thái ven sông.
Bên cạnh đó, chương trình giám sát môi trường sẽ được duy trì trong 10 năm nhằm theo dõi chất lượng môi trường, đánh giá mức độ phục hồi hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản. Thành phố sẽ tổ chức các đợt đánh giá sau 2 năm, 5 năm và 10 năm để xác định xu hướng phục hồi, làm cơ sở cho các biện pháp quản lý lâu dài.
